Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Băn khoăn để doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu

Hồng Hạnh
Hồng Hạnh  - 
Với đề xuất để doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu như dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu của Bộ Công Thương, nhiều lo ngại cho rằng đây có phải là thời điểm phù hợp để hạn chế hoặc thay đổi cách thức can thiệp của Nhà nước vào thị trường xăng dầu.
aa

Theo bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), việc đề xuất nội dung mới về kinh doanh xăng dầu thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng. Bộ Công Thương đã phối hợp bộ ngành, đơn vị liên quan xây dựng dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định về kinh doanh xăng dầu.

Lo ngại thị trường “nửa vời”

Bà Hiền cho biết, với cơ chế giá xăng dầu được đề xuất, dự thảo tiến gần hơn với cơ chế thị trường, Nhà nước ban hành nguyên tắc công thức tính giá để thương nhân xăng dầu quyết định giá bán. Tuy nhiên, giá này không cao hơn công thức giá quy định.

Băn khoăn để doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu

Bộ Công Thương khẳng định, đề xuất này là một trong những bước đưa giá xăng dầu tiệm cận cơ chế thị trường. Tuy vậy, có nhiều ý kiến băn khoăn về vấn đề này.

Theo ông Nguyễn Thắng, chủ một doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu phía Nam, thì trao quyền cho doanh nghiệp tự quyết định giá hiện tại về cơ bản là hợp lý, nhưng vẫn giữ giá trần thì chưa thực sự “cởi bỏ” hoàn toàn. Về lâu về dài, nên thay đổi theo hướng tự do cạnh tranh, để thị trường tự vận động.

Ông Thắng phân tích, trong điều kiện thị trường cạnh tranh, Nhà nước chỉ nên xây dựng cơ chế thuế, phí để doanh nghiệp tự lên các phương án kinh doanh, trong đó có chi phí định mức, lợi nhuận định mức, tỷ lệ chiết khấu... "Giá trần chỉ nên tồn tại một giai đoạn nhất định để thị trường kinh doanh xăng dầu cạnh tranh được vận hành đúng quy trình của nó", ông Thắng nói.

Tuy vậy, một số ý kiến khác lại cho rằng hiện nay, một vài “ông lớn” xăng dầu đang thống trị thị trường bán lẻ, cụ thể như Petrolimex (50% thị phần bán lẻ), PVOil chiếm 20% thị phần... Với việc một số ít doanh nghiệp đầu mối đang chiếm thị phần, việc trao quyền cho doanh nghiệp tự định giá bán đang gây lo ngại.

Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, ông Văn Tấn Phụng - Chủ tịch HĐQT Công ty Dầu khí Đồng Nai cho rằng, tại dự thảo mới, các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đang được quá nhiều quyền, quá nhiều ưu ái.

Nhìn lại sự việc đứt gãy chuỗi cung ứng xăng dầu diễn ra năm 2022, ông Phụng cho biết nguyên nhân là do một số doanh nghiệp đầu mối lũng đoạn thị trường.

Trong dự thảo lần hai Nghị định kinh doanh xăng dầu gửi Thủ tướng, Bộ Công Thương đề xuất:

Nhà nước sẽ không tham gia vào quá trình điều hành giá nhưng công bố các yếu tố hình thành giá để doanh nghiệp tự quyết định.

Dự thảo mới đưa quy định định kỳ 7 ngày sẽ công bố giá thế giới bình quân (dự thảo 1 lấy bình quân 15 ngày) và cho phép đầu mối được cộng các khoản chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức để công bố giá bán ra thị trường. Tuy nhiên, giá bán ra của doanh nghiệp không được cao hơn mức giá được tính toán theo công thức của liên bộ. Điều này đồng nghĩa giá xăng dầu tiếp tục có thể giữ nguyên chu kỳ điều hành tính giá 7 ngày (như hiện nay thay vì tính bình quân 15 ngày như dự thảo 1).

Dự thảo mới đưa ra 2 phương án tính giá:

Phương án 1, chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức của doanh nghiệp được tính theo giá trị tuyệt đối. Tính toán của Bộ Công Thương cho thấy, hiện các khoản chi phí từ đầu vào, các khoản chi phí hoa hồng, chiết khấu đến khâu bán lẻ khoảng từ 1.800 - 2.500 đồng/lít.

Phương án 2, chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức của doanh nghiệp sẽ biến đổi theo tỷ lệ phần trăm theo biến động của giá xăng dầu thế giới. Theo đó chi phí, lợi nhuận tối đa của doanh nghiệp có thể sẽ dao động tới 20% khi giá thế giới ở mức 30 USD/thùng và giảm dần xuống chỉ còn 4% nếu giá thế giới lên tới 120 USD/thùng.

Trường hợp chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức của doanh nghiệp tăng, Bộ Công Thướng sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan báo cáo Thủ tướng điều chỉnh.

Bất an khi thị trường độc quyền

“Muốn lành mạnh thị trường, cần quy định theo hướng doanh nghiệp đầu mối không được bán lẻ, chỉ được bán lẻ cho doanh nghiệp thuộc sở hữu của mình. Đồng thời, phân bổ lại lợi nhuận một cách hợp lý cho các công đoạn tham gia thị trường”, ông Phụng nói.

Ở góc độ chuyên gia, TS. Vũ Đình Ánh cho rằng, mỗi mặt hàng có đặc điểm khác nhau, khi trả lại cho thị trường thì quyền định giá phải thiết lập được thị trường có khả năng cạnh tranh hiệu quả, lúc đó Nhà nước chỉ can thiệp trong trường hợp có những bất ổn.

Đồng quan điểm, PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cũng cho rằng, độc quyền tự nhiên trong chuỗi cung ứng xăng dầu là rất lớn. Đa số hệ thống kinh doanh xăng dầu nằm trong tay nhóm các doanh nghiệp lớn, chiếm thị phần lớn về bán lẻ, chuỗi kinh doanh và lợi nhuận. Vì vậy, nếu trao quyền cho doanh nghiệp thì cần phải gắn trách nhiệm, buộc họ làm đúng, đủ, có lợi cho xã hội.

Vì vậy, nếu không có cơ chế kiểm soát chặt chẽ khi để doanh nghiệp xăng dầu tự quyết và công bố giá bán thì có thể dẫn tới hiện tượng lạm dụng vị trí độc quyền để giữ giá cao mà không có động lực giảm giá. Điều này khiến mục tiêu tạo sự cạnh tranh giá trên thị trường mà Bộ Công Thương đặt ra sẽ không thành hiện thực.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, dự kiến dự thảo có nhiều nội dung, tác động theo cách đổi mới, đảm bảo mục tiêu cuối cùng là cân đối cung-cầu, đảm bảo an ninh năng lượng. Bên cạnh đó, việc điều hành sẽ phải tiệm cận thị trường nhưng có điều tiết của cơ quan Nhà nước và tái cơ cấu hệ thống thương nhân kinh doanh xăng dầu.

Hồng Hạnh

Tin liên quan

Tin khác

Giá vàng thế giới giảm sâu, xuống dưới 3.600 USD/oz

Giá vàng thế giới giảm sâu, xuống dưới 3.600 USD/oz

Tính đến 7h45 sáng nay (20/11), giá vàng giao ngay giảm 34,990 USD, giao dịch ở 3.589,640 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 giảm 89,23 USD xuống 3.596,27 USD/oz.
Ngân hàng, siêu thị cùng nhập cuộc kích cầu tiêu dùng cuối năm

Ngân hàng, siêu thị cùng nhập cuộc kích cầu tiêu dùng cuối năm

Thị trường bán lẻ TP. Hồ Chí Minh bước vào mùa mua sắm cao điểm cuối năm 2026 với hàng loạt chương trình giảm giá, ưu đãi quy mô lớn. Sự kết hợp giữa thương mại truyền thống, nền tảng số, du lịch và dịch vụ tài chính được kỳ vọng tạo sức bật cho tiêu dùng, thúc đẩy tăng trưởng thương mại - dịch vụ.
Thị trường hàng hóa: Giá bạc lao dốc gần 5%

Thị trường hàng hóa: Giá bạc lao dốc gần 5%

Giá hàng hóa đồng loạt giảm mạnh trong phiên giao dịch hôm qua (18/11), kéo chỉ số MXV-Index đánh mất gần 3%, xuống còn 2.569 điểm. Bạc tiếp tục gây chú ý cho giới đầu tư trong nước và thế giới khi giá lao dốc gần 5% xuống còn 45 USD/oz.
Giá vàng thế giới hồi phục sau khi xuống mức thấp nhất hơn một năm

Giá vàng thế giới hồi phục sau khi xuống mức thấp nhất hơn một năm

Tính đến 7h30 sáng nay (19/11), giá vàng giao ngay tăng 17,330 USD, giao dịch ở 3.742,510USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 tăng 1,25 USD lên 3.743,15 USD/oz.
Thị trường hàng hóa: MXV-Index đi ngang

Thị trường hàng hóa: MXV-Index đi ngang

Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến giằng co trong phiên giao dịch hôm qua (17/11). Đóng cửa, chỉ số MXV-Index dừng ở 2.644 điểm, gần như không thay đổi so với phiên trước. Trên thị trường nguyên liệu công nghiệp, giá hai mặt hàng cà phê cũng biến động trái chiều.
Giá vàng thế giới tiếp tục giảm, chờ động lực phục hồi

Giá vàng thế giới tiếp tục giảm, chờ động lực phục hồi

Tính đến 7h30 sáng nay (18/11), giá vàng giao ngay giảm 17,385 USD, giao dịch ở 3.831,825 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 giảm 30,00 USD xuống 3.834,20 USD/oz.
Giá vàng thế giới tăng nhẹ sau phiên giảm sâu

Giá vàng thế giới tăng nhẹ sau phiên giảm sâu

Tính đến 7h35 sáng nay (17/11), giá vàng giao ngay tăng 2,035 USD, giao dịch ở 3.858,555 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 tăng 5,97 USD lên 3.858,97 USD/oz.
Giá vàng thế giới khởi đầu tuần mới với đà tăng nhẹ

Giá vàng thế giới khởi đầu tuần mới với đà tăng nhẹ

Tính đến 7h35 sáng nay (16/11), giá vàng giao ngay tăng 2,110 USD, giao dịch ở 3.886,795 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 tăng 3,15 USD lên 3.889,45 USD/oz.
WB đưa ra các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

WB đưa ra các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa đề xuất các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu trong những năm tới, trong đó cảnh báo giá có thể tăng mạnh hơn dự kiến nếu nguồn cung ngũ cốc tiếp tục thu hẹp, xung đột địa chính trị kéo dài và hiện tượng El Niño diễn biến phức tạp.
Giá vàng tuần tới: Xu hướng giảm tiếp tục chi phối thị trường

Giá vàng tuần tới: Xu hướng giảm tiếp tục chi phối thị trường

Khảo sát vàng hàng tuần mới nhất của Kitco News cho thấy tâm lý của các chuyên gia chuyển mạnh sang bi quan sau một tuần giao dịch kém tích cực của giá vàng. Trong khi đó, số lượng nhà đầu tư cá nhân dự báo giá vàng giảm cũng gia tăng sau khi kim loại quý này trượt xuống dưới ngưỡng 3.900 USD/oz.