WB đưa ra các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

Nguồn cung ngũ cốc thu hẹp, giá lương thực chịu sức ép

Báo cáo Triển vọng Thị trường hàng hóa tháng 10 của WB cho biết, chỉ số giá lương thực toàn cầu đã giảm nhẹ trong tháng 10, sau khi đạt mức cao nhất trong 3 năm vào tháng 9. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn cao hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Giá ngũ cốc cũng tăng 9% trong quý III/2026 so với quý trước, trong đó giá ngô tăng 8% và giá lúa mì tăng 13%.

Theo WB, diễn biến trên xuất phát từ nhiều yếu tố cùng lúc. Các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động vận tải và cảng biển tại Biển Đen gây gián đoạn dòng chảy thương mại ngũ cốc; thời tiết khô hạn tại một số quốc gia xuất khẩu lớn ảnh hưởng đến triển vọng mùa vụ, trong khi hiện tượng El Niño mạnh làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung tại các khu vực sản xuất nông nghiệp trọng điểm.

Theo cập nhật tháng 11/2026 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), tổng nguồn cung ngũ cốc toàn cầu, bao gồm sản lượng và tồn kho đầu kỳ, trong niên vụ 2026-2027 được dự báo giảm khoảng 20 triệu tấn. Đây là lần suy giảm đầu tiên trong vòng 4 năm. Trong đó, sản lượng lúa mì toàn cầu dự kiến giảm 2%; riêng sản lượng của Mỹ có thể giảm tới 23%, xuống mức thấp nhất kể từ niên vụ 1970-1971.

Không chỉ lúa mì, sản lượng ngô và gạo toàn cầu có thể lần lượt giảm 3% và 2%. Đây là lần đầu tiên sản lượng gạo được dự báo giảm sau một thập kỷ, khi El Niño ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất tại nhiều quốc gia châu Á. Mặc dù tổng nguồn cung ngũ cốc vẫn được dự báo ở mức cao thứ hai trong lịch sử, xu hướng suy giảm đang làm giảm khả năng chống chịu của thị trường trước những cú sốc bất ngờ.

Biểu đồ 1: Nguồn cung ngũ cốc toàn cầu

Các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

Theo WB, triển vọng giá lương thực trong những năm tới phụ thuộc đáng kể vào diễn biến địa chính trị, điều kiện thời tiết và chính sách thương mại của các quốc gia. Trong kịch bản cơ sở, chỉ số giá lương thực toàn cầu được dự báo tăng 10% trong năm 2026 và 7% năm 2027.

Biểu đồ 2: Dự báo chỉ số giá lương thực toàn cầu của WB

Tuy nhiên, rủi ro tăng giá có thể lớn hơn nếu các yếu tố bất lợi cùng xuất hiện. Xung đột địa chính trị kéo dài có thể làm gián đoạn hoạt động sản xuất và vận chuyển hàng hóa, trong khi El Niño mạnh hơn dự kiến sẽ gia tăng nguy cơ hạn hán, ảnh hưởng đến mùa vụ tại các khu vực sản xuất nông nghiệp trọng điểm. Bên cạnh đó, việc các quốc gia áp dụng thêm biện pháp hạn chế xuất khẩu nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước có thể khiến thị trường quốc tế thêm căng thẳng.

Trong kịch bản bất lợi này, giá lương thực năm 2027 có thể cao hơn 12% so với dự báo cơ sở, thậm chí vượt mức đỉnh ghi nhận năm 2022. Điều đáng lưu ý là các cú sốc nguồn cung thường không chỉ tác động đến giá của một mặt hàng riêng lẻ mà còn có khả năng lan rộng giữa các thị trường hàng hóa, thông qua chi phí năng lượng, phân bón, vận tải và hoạt động thương mại.

Những diễn biến đó cho thấy thị trường lương thực toàn cầu vẫn đứng trước nhiều bất định. Khả năng duy trì nguồn cung, thích ứng với biến đổi khí hậu và hạn chế các biện pháp bảo hộ thương mại có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ xảy ra một đợt tăng giá lương thực trên diện rộng.