Chiêu trò yêu cầu “cập nhật dữ liệu” để chiếm đoạt tiền

Cụ thể, ngày 27/11, Công an TP. Hồ Chí Minh phát đi cảnh báo về một thủ đoạn lừa đảo mới liên quan đến việc “cập nhật sổ khám sức khỏe điện tử” và “kích hoạt bảo hiểm y tế điện tử”. Nạn nhân gần đây nhất là ông N.Q.P.H. (SN 1962, ngụ phường Bình Trị Đông) vừa bị chiếm đoạt 35 triệu đồng trong tài khoản ngân hàng. Do tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút, ông H. phải thường xuyên đến bệnh viện tái khám và lấy thuốc. Mỗi lần thăm khám, việc xếp hàng lấy số, chờ đến lượt khiến ông rất mệt mỏi. Trong một lần đi khám, nghe vài bệnh nhân xung quanh bàn tán rằng chỉ cần có bảo hiểm y tế điện tử là có thể đăng ký khám từ xa, theo dõi lịch khám ngay tại nhà, thuận tiện và đỡ mất thời gian hơn rất nhiều.

Vài ngày sau, ông H. nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng “nhân viên bảo hiểm xã hội”, nói đang hỗ trợ người dân cập nhật sổ khám sức khỏe điện tử và bảo hiểm y tế điện tử để được hưởng tiện ích khi đi khám bệnh. Tin lời, ông H. làm theo hướng dẫn và cung cấp nhiều thông tin cá nhân như số định danh, số tài khoản ngân hàng dùng để thanh toán viện phí. Tin tưởng vào lời giải thích, ông H. làm theo yêu cầu, cung cấp số định danh và thông tin tài khoản ngân hàng vốn được ông sử dụng để thanh toán viện phí. Sau khi thực hiện một số thao tác theo hướng dẫn, ông bất ngờ phát hiện 35 triệu đồng trong tài khoản đã “bốc hơi”. Lúc này, ông H. mới biết mình đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo công nghệ cao.

Một thủ đoạn tương tự cũng đang được các đối tượng áp dụng trong lĩnh vực đất đai. Công an xã Bình Chánh (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, thời gian gần đây, một số kẻ mạo danh cán bộ công an xã, lợi dụng việc người dân còn mơ hồ về quy định “làm sạch dữ liệu đất đai” đã gọi điện yêu cầu chụp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để “hoàn tất thủ tục đăng ký dữ liệu”. Để chiếm đoạt tiền, chúng hướng dẫn nạn nhân tải ứng dụng giả mạo có tên “Cổng dịch vụ công Bộ Công an” và nộp các loại phí không tồn tại trong thực tế. Đối tượng liên tục hối thúc, thậm chí đe dọa không nộp hồ sơ sẽ bị báo cáo vi phạm, khiến nạn nhân hoang mang, chuyển hàng chục triệu đồng vào tài khoản do chúng cung cấp. Chỉ khi mất liên lạc hoàn toàn, nhiều người mới biết mình bị lừa.

Đáng lo ngại hơn, các đối tượng lừa đảo còn tạo ra nhiều ứng dụng giả mạo có giao diện mô phỏng gần như y hệt ứng dụng VNeID chính thức, từ logo, màu sắc đến bố cục màn hình. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, các dấu hiệu bất thường có thể nhận ra ứng dụng không xuất hiện trên các kho tải chính thống; thiếu tính năng bảo mật như xác thực khuôn mặt; lại xuất hiện các mục lạ như “thanh toán”, “xử lý hồ sơ đất đai”, “phí tra cứu” vốn không có trong VNeID thật. Khi cài đặt, ứng dụng giả có thể đánh cắp dữ liệu cá nhân, chiếm quyền đăng nhập tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc điều khiển thiết bị từ xa để thực hiện giao dịch trái phép.

Trước tình hình này, Công an TP. Hồ Chí Minh khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hay giấy tờ tùy thân qua điện thoại, tin nhắn. Không làm theo bất kỳ hướng dẫn nào yêu cầu cài đặt ứng dụng qua đường link gửi trực tiếp. Khi nhận cuộc gọi có dấu hiệu nghi vấn, đe dọa hoặc yêu cầu chuyển tiền, người dân cần ghi lại số điện thoại, nội dung cuộc gọi và báo ngay cho công an phường, xã nơi cư trú để được hỗ trợ kịp thời.

Theo Cơ quan Công an, đối tượng lừa đảo có thể giả danh bất kỳ tổ chức, cá nhân nào: công an, ngân hàng, điện, nước, bưu điện… Người dân cần nâng cao cảnh giác, chỉ sử dụng ứng dụng chính thống, liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng khi cần xác minh để tránh mất tiền oan và bảo vệ an toàn dữ liệu cá nhân.