Cảnh giác bẫy tình cảm, tặng quà từ nước ngoài trên mạng xã hội

Tạo dựng tình cảm để dẫn dụ chuyển tiền

Công an xã Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) vừa kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo qua mạng xã hội, khi một phụ nữ chuẩn bị chuyển 14 triệu đồng cho người tự xưng là bạn trai đang sinh sống tại Hàn Quốc để thanh toán khoản phí nhận quà từ nước ngoài.

Theo thông tin từ Công an xã Đak Đoa, thông qua Fanpage của đơn vị, lực lượng chức năng tiếp nhận tin báo từ người dân về một phụ nữ có biểu hiện bất thường khi đến các cửa hàng điện thoại tại khu vực Trung tâm thương mại Chợ xã Đak Đoa nhờ chuyển một khoản tiền lớn.

Thông tin tài khoản “ảo” đối tượng lừa đảo (Nguồn: Công an xã Đak Đoa tỉnh Gia Lai)

Nhận thấy dấu hiệu nghi vấn, Công an xã nhanh chóng cử tổ công tác xác minh, xác định người phụ nữ là chị L.T. (sinh năm 1987, trú tại xã Đak Đoa). Thời điểm được tiếp cận, chị T. đang cầm tiền mặt và chuẩn bị nhờ người khác chuyển khoản theo yêu cầu của một người quen qua Facebook.

Qua tìm hiểu, lực lượng chức năng xác định trước đó, chị T. đã kết bạn với tài khoản Facebook mang tên “Hough Le”. Người này tự giới thiệu là người Hàn Quốc, đang sinh sống tại Seoul, đồng thời sử dụng những hình ảnh thể hiện ngoại hình lịch lãm, cuộc sống giàu có để tạo ấn tượng và thu hút sự chú ý.

Sau một thời gian trò chuyện, đối tượng liên tục nhắn tin tán tỉnh, từng bước tạo dựng mối quan hệ tình cảm và lòng tin với chị T. Để củng cố sự tin tưởng, người này thường xuyên gửi hình ảnh các món đồ có giá trị như điện thoại đắt tiền, quần áo hàng hiệu, trang sức cùng nhiều ngoại tệ, thông báo đã đóng gói thành một thùng quà gửi về Việt Nam để tặng chị.

Chị T. thoát khỏi vụ lừa đảo trên không gian mạng bằng chiêu trò bẫy tình (Nguồn: Công an xã Đak Đoa tỉnh Gia Lai)

Đến sáng 6/11, đối tượng thông báo thùng quà đã về đến sân bay nhưng yêu cầu chị T. phải thanh toán 14 triệu đồng tiền “phí dịch vụ cho nhân viên sân bay” mới có thể nhận hàng. Tin tưởng lời hứa của người quen qua mạng, chị T. đã quyết định bán sợi dây chuyền vàng là kỷ vật do mẹ ruột tặng, thu về 14 triệu đồng.

Do không sử dụng tài khoản ngân hàng, chị mang số tiền này đến khu vực chợ, tìm người hỗ trợ chuyển khoản vào tài khoản theo hướng dẫn của đối tượng. Tuy nhiên, giao dịch đã được lực lượng Công an ngăn chặn kịp thời trước khi tiền được chuyển đi.

Đáng chú ý, thủ đoạn này còn được các đường dây lừa đảo tổ chức với quy mô lớn và kịch bản tinh vi hơn. Điển hình là vụ án được phản ánh trong chương trình "Cảnh giác 247" phát sóng ngày 31/10, do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) phối hợp với Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank) và Cục An ninh mạng thực hiện.

Theo nội dung chương trình, đường dây lừa đảo do Công an tỉnh Cao Bằng triệt phá đã chiếm đoạt hơn 2.300 tỷ đồng của nhiều nạn nhân trên cả nước. Cơ quan điều tra đã bắt giữ, khởi tố 64 bị can thuộc đường dây hoạt động dưới vỏ bọc công ty tại Campuchia.

Khác với chiêu trò gửi quà từ nước ngoài, nhóm đối tượng này sử dụng tài khoản mạng xã hội giả mạo để tạo dựng quan hệ tình cảm, sau đó dẫn dụ nạn nhân tham gia ứng dụng xổ số trực tuyến. Đối tượng bị nhắm tới chủ yếu là nam giới độc thân từ 40-55 tuổi, có khả năng tài chính.

Để tạo lòng tin, các đối tượng sao chép hình ảnh, bài đăng của những phụ nữ có thật, xây dựng tài khoản giả với nhiều lượt tương tác. Quá trình làm quen được chuẩn bị theo kịch bản, từ cách trò chuyện đến khai thác hoàn cảnh gia đình, công việc và thu nhập của nạn nhân.

Khi đã tạo dựng được tình cảm, chúng chuyển sang mời gọi kiếm tiền bằng cách tự nhận có khả năng khai thác lỗi kỹ thuật trong hệ thống xổ số, giúp người tham gia "thắng 100%". Ban đầu, nạn nhân được cho rút tiền để tin tưởng vào khả năng sinh lời, trước khi bị dẫn dụ chuyển những khoản tiền lớn hơn.

Dù khác nhau về hình thức, hai vụ việc đều cho thấy điểm chung là các đối tượng khai thác tâm lý, tạo dựng quan hệ tình cảm trước khi đưa ra yêu cầu tài chính. Khi lòng tin đã hình thành, nạn nhân có thể chủ động chuyển tiền mà không nhận ra những dấu hiệu lừa đảo.

Nâng cao cảnh giác trong giao dịch tài chính

Theo các chuyên gia, hệ thống ngân hàng có thể phát hiện một số giao dịch có dấu hiệu bất thường để đưa ra cảnh báo hoặc áp dụng biện pháp kiểm soát phù hợp. Tuy nhiên, khi khách hàng bị thao túng tâm lý và tự thực hiện chuyển tiền, việc phát hiện sẽ khó khăn hơn do giao dịch vẫn được chính chủ tài khoản xác thực theo quy định.

Điều này cho thấy các giải pháp công nghệ cần đi cùng việc nâng cao nhận thức của khách hàng. Những cảnh báo về giao dịch bất thường chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người sử dụng chủ động kiểm chứng thông tin, thay vì chuyển tiền dựa trên lời hứa hẹn hoặc quan hệ tình cảm với người quen qua mạng.

Bà Ngô Thu Hằng, Trưởng bộ phận Quản trị rủi ro và Kiểm soát tuân thủ, Phòng An ninh thông tin GPBank, khuyến cáo người dân cần chủ động liên hệ cơ quan chức năng khi nghi ngờ bị lừa đảo. Nếu đã phát sinh giao dịch, cần đồng thời liên hệ ngân hàng qua các kênh chính thức để được hỗ trợ tra soát và phối hợp tìm hướng giải quyết.

Người bị hại cũng cần lưu giữ biên lai chuyển tiền, thời gian giao dịch, số tiền, tài khoản nhận, lịch sử trò chuyện và thông tin website, ứng dụng liên quan để cung cấp cho ngân hàng và cơ quan Công an phục vụ xác minh.

"Người dân tuyệt đối không tiếp tục chuyển tiền khi đối tượng yêu cầu nộp thêm phí xác minh, phí rút tiền hoặc hứa hẹn thu hồi số tiền đã mất", bà Hằng khuyến nghị.

Công an xã Đak Đoa cũng cảnh báo người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ nguồn gốc dưới danh nghĩa thanh toán phí hải quan, phí sân bay hoặc phí dịch vụ để nhận quà từ nước ngoài. Khi xuất hiện yêu cầu chuyển tiền bất thường, cần dừng giao dịch và xác minh thông tin qua các kênh chính thức.

Vụ việc tại Gia Lai cho thấy vai trò quan trọng của cộng đồng trong phòng ngừa lừa đảo, khi tin báo kịp thời của người dân đã giúp lực lượng chức năng ngăn chặn nguy cơ mất tài sản. Tuy nhiên, về lâu dài, sự cảnh giác của mỗi cá nhân vẫn là yếu tố quan trọng. Trước những lời hứa hẹn tặng quà giá trị, cam kết trúng thưởng hoặc kiếm tiền dễ dàng từ người quen qua mạng, người dân cần thận trọng kiểm chứng thông tin, không để yếu tố tình cảm chi phối quyết định chuyển tiền.