Doanh nghiệp bán lẻ trước bài toán kích cầu thị trường cuối năm

Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Đáng chú ý, theo bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê - Bộ Tài chính), sức mua trong nước đang phục hồi theo hướng tích cực, song chưa đạt mức tăng trưởng mạnh ở tất cả các nhóm hàng và địa bàn. Người tiêu dùng vẫn thận trọng trong chi tiêu, đặc biệt đối với những khoản mua sắm có giá trị lớn hoặc chưa thực sự thiết yếu.

Điều này cho thấy dư địa kích cầu vẫn còn, nhưng không thể đánh đồng đà tăng trưởng chung của thị trường với khả năng chi tiêu của mọi nhóm khách hàng. Khi người tiêu dùng ngày càng cân nhắc giá trị nhận được so với số tiền bỏ ra, hiệu quả của các chương trình khuyến mãi phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng đáp ứng đúng nhu cầu, thay vì chỉ tạo sự chú ý bằng những tỷ lệ giảm giá lớn.

Quý IV thường là giai đoạn cao điểm mua sắm cuối năm, gắn với các dịp lễ, Tết Dương lịch, nhu cầu chuẩn bị Tết Nguyên đán, du lịch, ăn uống và sử dụng dịch vụ. Đây là cơ hội để doanh nghiệp bán lẻ gia tăng doanh thu, đồng thời góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Nếu hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục cải thiện, việc làm và thu nhập của người lao động được duy trì, sức mua sẽ có thêm nền tảng để tăng trưởng.

Dẫu vậy, cơ hội không tự động chuyển thành doanh thu. Với các nhà bán lẻ, thách thức nằm ở việc thiết kế chương trình phù hợp với khả năng chi trả của từng nhóm khách hàng, lựa chọn đúng mặt hàng cần kích cầu và bảo đảm hàng hóa sẵn có trong suốt mùa cao điểm.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là chủ động nguồn cung, giảm chi phí trung gian để tạo dư địa giữ giá bán hợp lý. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng duy trì các chương trình khuyến mãi thực chất, nhất là khi chi phí đầu vào, logistics và những yếu tố tác động đến giá hàng hóa vẫn có thể gây sức ép lên doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Thùy Hương, Giám đốc Vận hành WinCommerce miền Bắc cho biết, trong bối cảnh nguồn cung rau củ trên thị trường gần đây sụt giảm mạnh do mưa lũ, doanh nghiệp đã chủ động liên kết trực tiếp, dài hạn với các nhà cung cấp nông sản địa phương. Cách làm này nhằm phục vụ nhu cầu mua sắm theo tiêu chí “Rẻ hơn - Chất lượng hơn”, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp cung ứng ổn định đầu ra.

Điểm đáng chú ý là giải pháp không chỉ nằm ở khâu bán hàng. Khi nguồn cung bị gián đoạn bởi thời tiết cực đoan, việc duy trì quan hệ lâu dài với nhà sản xuất giúp nhà bán lẻ chủ động hơn trong tổ chức nguồn hàng, kiểm soát chất lượng và hạn chế những biến động bất lợi. Với nhà cung cấp, đầu ra ổn định cũng tạo điều kiện duy trì sản xuất, giảm rủi ro phụ thuộc vào thị trường ngắn hạn.

Trong cuộc đua cuối năm, đây có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng. Một chương trình giảm giá chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có đủ hàng để đáp ứng nhu cầu, bảo đảm chất lượng và duy trì mức giá phù hợp. Nếu hàng hóa khan hiếm, chi phí vận chuyển tăng hoặc nguồn cung thiếu ổn định, sức hút từ khuyến mãi sẽ nhanh chóng suy giảm.

Đại diện Central Retail chia sẻ, muốn có giá bán cạnh tranh, nhà bán lẻ không thể chỉ yêu cầu nhà cung cấp giảm giá mà cần tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí trung gian và chia sẻ lợi ích với người sản xuất.

Ở góc độ rộng hơn, liên kết trực tiếp giữa hệ thống phân phối và nhà sản xuất còn góp phần rút ngắn chuỗi cung ứng, mở rộng đầu ra cho nông sản trong nước. Khi lợi ích được chia sẻ hợp lý giữa các bên, kích cầu không chỉ thúc đẩy tiêu dùng trước mắt mà còn tạo nền tảng cho chuỗi giá trị bền vững hơn.

Bên cạnh nguồn cung, cách thiết kế khuyến mãi cũng cần thay đổi để phù hợp với tâm lý tiêu dùng thận trọng. Giảm giá diện rộng có thể tạo hiệu ứng nhanh, nhưng nếu không gắn với nhu cầu cụ thể, chương trình dễ chỉ thu hút nhóm khách hàng vốn đã có kế hoạch mua sắm thay vì tạo thêm nhu cầu mới.

Đại diện LOTTE Mart chia sẻ, cần tạo sức hút bằng ưu đãi đa dạng, ưu đãi theo nhóm hàng và thời điểm giúp tạo lý do mua sắm, nhưng hiệu quả dài hạn còn phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi khách hàng săn khuyến mãi thành khách hàng thường xuyên. Các hệ thống bán lẻ có thể tập trung ưu đãi vào nhóm hàng thiết yếu, xây dựng giỏ hàng tiết kiệm, kết hợp khuyến mãi theo ngành hàng và tổ chức chương trình dành cho khách hàng thành viên. Việc công khai giá trước và trong khuyến mãi, bảo đảm chất lượng sản phẩm và minh bạch điều kiện áp dụng cũng rất quan trọng để củng cố niềm tin của người mua.

Với những mặt hàng giá trị lớn hoặc chưa thiết yếu, doanh nghiệp cần cân nhắc cách tiếp cận phù hợp hơn, chẳng hạn cung cấp thông tin rõ ràng về chất lượng, chính sách hậu mãi và lợi ích sử dụng dài hạn. Mục tiêu không đơn thuần là khiến khách hàng mua nhiều hơn, mà là giúp họ có đủ lý do để đưa ra quyết định mua sắm.

Đồng thời, sự kết hợp giữa cửa hàng vật lý và kênh trực tuyến có thể giúp doanh nghiệp mở rộng phạm vi tiếp cận, cá nhân hóa ưu đãi và giảm chi phí phục vụ. Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giúp người tiêu dùng thuận tiện hơn, còn doanh nghiệp nâng cao được hiệu quả vận hành, thay vì phát sinh thêm chi phí cho những chương trình quảng bá thiếu trọng tâm.

Triển vọng tiêu dùng cuối năm còn chịu tác động từ chi phí đầu vào, logistics, biến động giá hàng hóa và thu nhập của người dân. Những yếu tố này có thể đồng thời làm tăng chi phí vận hành của doanh nghiệp bán lẻ và hạn chế khả năng chi tiêu của người tiêu dùng. Vì vậy, không thể đặt toàn bộ kỳ vọng kích cầu lên vai các hệ thống phân phối.

Doanh nghiệp cần chủ động dự báo nhu cầu, xây dựng kế hoạch hàng hóa từ sớm, tối ưu tồn kho và phối hợp với nhà cung cấp để hạn chế đứt gãy nguồn hàng. Các chương trình khuyến mãi cần được triển khai có trọng tâm, bảo đảm lợi ích thực chất cho khách hàng và tránh cuộc đua giảm giá thiếu hiệu quả.

Ở góc độ quản lý, việc theo dõi diễn biến cung cầu, bình ổn thị trường, kiểm soát hành vi gian lận thương mại và bảo đảm minh bạch về giá sẽ góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Các chương trình xúc tiến thương mại cũng cần tăng khả năng kết nối giữa hệ thống bán lẻ với doanh nghiệp sản xuất trong nước, đặc biệt là những nhà cung cấp có sản phẩm chất lượng nhưng còn hạn chế về năng lực phân phối.

Theo ông Nguyễn Văn Phượng, Trưởng ban Điều tra người tiêu dùng của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, mùa mua sắm cuối năm luôn là cơ hội để thị trường bán lẻ tăng tốc. Nhưng trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng thận trọng, lợi thế sẽ không chỉ thuộc về doanh nghiệp giảm giá mạnh nhất, mà còn thuộc về đơn vị hiểu khách hàng, tổ chức nguồn cung hiệu quả và tạo được niềm tin bằng chất lượng hàng hóa.

Kích cầu, vì thế, không nên dừng ở việc kéo người tiêu dùng đến điểm bán trong một vài ngày khuyến mãi. Điều quan trọng hơn là tạo ra giá trị đủ thuyết phục để họ tiếp tục mua sắm, đồng thời giúp nhà sản xuất duy trì đầu ra và doanh nghiệp bán lẻ tăng trưởng hiệu quả. Đó mới là nền tảng để sức mua cuối năm trở thành động lực thực chất cho thị trường nội địa.