Dữ liệu nâng hiệu quả giám sát Quỹ tín dụng nhân dân
Đổi mới cách khai thác dữ liệu giám sát
NHNN đang xây dựng Thông tư thay thế Thông tư 42/2016/TT-NHNN về xếp hạng QTDND. Theo đó, việc xếp hạng sẽ chủ yếu dựa trên dữ liệu do NHNN thu thập qua hệ thống giám sát, kết hợp kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và thông tin từ các đơn vị liên quan.
Theo Ban soạn thảo, việc xây dựng Thông tư được triển khai trong bối cảnh hệ thống QTDND đang thực hiện Đề án cơ cấu lại giai đoạn 2026-2030. Tính đến đầu năm 2026, cả nước có 1.175 QTDND, tổng tài sản trên 203.000 tỷ đồng, dư nợ cho vay thành viên hơn 143.000 tỷ đồng. Với quy mô này, khối lượng thông tin cần xử lý tại các NHNN khu vực rất lớn. Bên cạnh theo dõi những chỉ tiêu tổng hợp, nhân sự giám sát còn phải đối chiếu dữ liệu từng khoản vay, phân loại nợ và việc chấp hành các tỷ lệ an toàn…
Để giải quyết khối lượng công việc đó, NHNN Chi nhánh Khu vực 8 đã xây dựng chương trình tự động phân tích dữ liệu giám sát đối với 126 QTDND tại Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Theo báo cáo của đơn vị này, trước đây, cán bộ phải tổng hợp nhiều báo cáo, sau đó lựa chọn những quỹ hoặc chỉ tiêu có dấu hiệu bất thường để kiểm tra sâu. Nếu phân tích đầy đủ cả 126 quỹ bằng phương pháp thủ công, khối lượng công việc được ước tính khoảng 400 ngày công.
Từ tháng 3 năm nay, việc đưa chương trình tự động phân tích dữ liệu giám sát vào sử dụng đã rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu xuống còn khoảng ba giờ, giúp đơn vị giám sát toàn bộ các quỹ hằng tháng thay vì chủ yếu lựa chọn mẫu. Không chỉ tiết kiệm thời gian, việc đối chiếu đến từng khoản vay, sổ tiền gửi… còn hỗ trợ cán bộ phát hiện những dấu hiệu bất thường về cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập dự phòng và chấp hành các tỷ lệ an toàn. Trên cơ sở kết quả giám sát và kiểm tra, xác minh, đã phối hợp với bộ phận thanh tra thực hiện thanh tra 10 QTDND.
Tuy nhiên, khai thác dữ liệu chi tiết cũng bộc lộ những trường hợp thiếu thông tin hoặc kết xuất số liệu chưa chính xác. Từ thực tế này, NHNN Khu vực 8 kiến nghị tăng cường kiểm tra chất lượng dữ liệu đầu vào và chia sẻ thông tin về những quỹ có vấn đề để phục vụ công tác cảnh báo sớm. Đồng thời, các dấu hiệu bất thường do chương trình phát hiện vẫn cần được cán bộ đối chiếu, xác minh trước khi xử lý.
NHNN mới đây đã ban hành Thông tư 55/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 26/11/2026, sửa đổi quy định về thu thập, khai thác và chia sẻ thông tin giám sát QTDND. Theo đó, phạm vi dữ liệu chia sẻ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank) được quy định cụ thể, gồm thông tin hoạt động của các quỹ, kết luận thanh tra, kiểm tra và tình hình thực hiện kiến nghị khắc phục. Theo đó, Co-opBank và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được đề xuất điều chỉnh danh mục báo cáo, công thức kiểm tra và sản phẩm phân tích để NHNN xem xét. Đây cũng là những nguồn thông tin mà dự thảo Thông tư về xếp hạng QTDND đề xuất khai thác, đối chiếu khi đánh giá các quỹ.
![]() |
| Việc tăng cường khai thác dữ liệu giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá đối với hoạt động của các QTDND |
Đánh giá thực chất hơn với từng quỹ
Cùng với mở rộng nguồn dữ liệu phục vụ giám sát, NHNN cũng đang sửa đổi phương pháp chấm điểm để kết quả xếp hạng phản ánh sát hơn tình trạng hoạt động của từng QTDND. Theo dự thảo Thông tư mới, năm nhóm tiêu chí gồm: vốn, chất lượng tài sản, quản trị điều hành, kết quả kinh doanh và khả năng chi trả.
Tuy nhiên, thay cho thang điểm 100 hiện hành, NHNN dự kiến sử dụng thang 4 điểm, kết hợp các chỉ tiêu tài chính với đánh giá định tính về quản trị và chấp hành pháp luật. Trong đó, với nhóm chất lượng tài sản, dự thảo bổ sung tỷ lệ dự phòng rủi ro đã trích lập so với tổng nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5. Bên cạnh đó, các QTDND có thể bị hạ bậc hoặc xếp hạng yếu khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro theo các điều kiện cụ thể. Trường hợp dữ liệu giữa các nguồn có khác biệt, kết quả thanh tra, kiểm tra được ưu tiên sử dụng làm căn cứ đánh giá, xếp hạng.
Trên thực tế, yêu cầu đánh giá đầy đủ tình trạng hoạt động của từng QTDND cũng được đặt ra trong quá trình cơ cấu lại hệ thống. Đơn cử tại An Giang và Cà Mau, đến cuối tháng 9/2026, NHNN Chi nhánh Khu vực 15 quản lý 51 QTDND, dư nợ cho vay 4.482 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu 1,11%. Trong số này, có hai quỹ thuộc diện giám sát tăng cường và can thiệp sớm, một quỹ thuộc diện giám sát tăng cường. Đây là những trường hợp được cơ quan quản lý theo dõi riêng, bên cạnh các chỉ tiêu chung của toàn địa bàn.
Theo NHNN Chi nhánh Khu vực 15, cơ cấu lại hệ thống QTDND cần dựa trên đánh giá đầy đủ chất lượng tài sản, năng lực quản trị, khả năng thanh khoản và những tồn tại của từng quỹ, thay vì chỉ quan tâm đến số lượng quỹ được sắp xếp. Những nội dung này cũng nằm trong các nhóm tiêu chí mà NHNN đang yêu cầu hoàn thiện khi xây dựng phương pháp xếp hạng mới.
Theo Co-opBank, hạ tầng công nghệ và khả năng khai thác thông tin giữa các quỹ vẫn chưa đồng đều. Do dữ liệu phân tán, việc chuẩn hóa và kết nối thông tin phục vụ quản trị rủi ro gặp nhiều hạn chế. Để khắc phục, Co-opBank xác định tiếp tục phát triển nền tảng dữ liệu tập trung, hỗ trợ các quỹ chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, chế độ báo cáo và nâng cao năng lực khai thác thông tin.
Theo phương án chuyển tiếp tại dự thảo Thông tư về xếp hạng QTDND, phương pháp xếp hạng mới dự kiến áp dụng đối với năm xếp hạng 2027, thực hiện trong năm 2028. Trong thời gian chuẩn bị, việc nâng cao chất lượng và khả năng kết nối dữ liệu mà Co-opBank đang triển khai, cùng những kiến nghị từ thực tế giám sát tại NHNN Khu vực 8, sẽ là các nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để phục vụ công tác đánh giá, xếp hạng QTDND theo quy định mới.
Tin khác
Thông báo về việc trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm tiền gửi tại QTDND Yên Hòa, xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình
Những đồng tiền lâu đời nhất còn lưu hành trên thế giới
BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng
Hiệp hội QTDND Việt Nam kết nối, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn cho các Quỹ tại Lâm Đồng
Điểm tựa tín dụng chính sách trên hành trình vươn lên
Ngân hàng Trung Quốc đề xuất cung cấp vốn trung, dài hạn cho các dự án tại Việt Nam
Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh tham gia Đoàn công tác của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc tại Ninh Bình

