Gia tăng giá trị xuất khẩu cá ngừ đại dương

Lễ hội cá ngừ đại dương

Theo kế hoạch, UBND tỉnh Bình Ðịnh sẽ phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức lễ hội cá ngừ đại dương vào tháng 9/2022. Lễ hội được kỳ vọng sẽ là dịp để quảng bá thương hiệu cá ngừ đại dương của địa phương.

Lễ hội cá ngừ đại dương Bình Định năm 2022 gồm các nội dung chính như: Lễ khai mạc giới thiệu về tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Bình Định, những nét đẹp, thế mạnh trong phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch… ẩm thực biển, kinh tế biển, du lịch biển, trong đó nổi bật là cá ngừ đại dương; Giới thiệu ẩm thực cá ngừ đại dương; biểu diễn mổ, phi lê cá ngừ đại dương Bình Định... Qua nhiều hoạt động trên, lễ hội được kỳ vọng sẽ góp phần giới thiệu, xúc tiến, quảng bá, tiêu thụ thương hiệu cá ngừ đại dương Bình Định; nâng cao hiệu quả khai thác, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cá ngừ trong nước và xuất khẩu. Mục tiêu xa hơn là nâng cao nhận thức và hành động của ngư dân về việc khai thác hải sản xa bờ tuân thủ quy định của Luật Thủy sản 2017; và các giải pháp chống khai thác IUU, khắc phục thẻ vàng của EC.

Đặc biệt, trong khuôn khổ lễ hội còn có hội thảo phát triển khai thác, chế biến và xúc tiến thương mại cá ngừ đại dương, do UBND tỉnh Bình Định phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức. Trong đó, tập trung vào việc xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam và tình hình sản xuất kinh doanh của các công ty chế biến xuất khẩu cá ngừ đại dương trên địa bàn; giới thiệu, thảo luận về các chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư vào lĩnh vực nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và chế biến thủy sản xuất khẩu trên địa bàn.

Sơ chế sản phẩm cá ngừ đại dương để xuất khẩu

Theo ông Trần Văn Phúc - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định, mục đích của lễ hội cá ngừ đại dương Bình Định năm 2022, nhằm quảng bá thế mạnh trong hoạt động khai thác cá ngừ đại dương ở địa phương. Quảng bá nhãn hiệu “Cá ngừ đại dương Bình Định, từng bước nâng cao vị thế của ngành khai thác cá ngừ nói riêng; và khai thác thủy sản nói chung của tỉnh Bình Định trên thị trường thế giới. Qua đó, giới thiệu, xúc tiến, quảng bá thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm cá ngừ đại dương Bình Định, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cá ngừ trong nước và xuất khẩu… Bên cạnh đó, lễ hội còn nhằm mục đích thu hút khách du lịch đến với Bình Định thông qua các chương trình triển lãm, giới thiệu sản phẩm, liên hoan ẩm thực… góp phần phát triển kinh tế đêm, kinh tế biển, kích cầu dịch vụ ẩm thực, du lịch, tìm kiếm đầu ra, thị trường tiêu thụ cho ngành nông nghiệp.

Nâng cao giá trị của sản phẩm

Theo Hiệp Hội cá ngừ đại dương Việt Nam, cả nước hiện có 35.000 ngư dân đánh bắt cá ngừ đại dương, chủ yếu tập trung ở tỉnh Bình Định, Phú Yên và Khánh Hòa. Sản lượng đánh bắt mỗi năm đạt khoảng 17.000 tấn. Trong đó, theo thống kê hiện toàn tỉnh Bình Định có 3.270 tàu cá đánh bắt xa bờ, 1.450 tàu cá hoạt động khai thác cá ngừ đại dương. Chỉ tính riêng phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn đã có hơn 6.000 ngư dân đánh bắt cá ngừ đại dương... Tổng sản lượng khai thác cá ngừ đại dương hàng năm tại Bình Định đạt hơn 12.000 tấn/năm; chiếm hơn 50% sản lượng cá ngừ khai thác của cả nước. Trong 6 tháng đầu năm 2022, khai thác cá ngừ đại dương của tỉnh đạt 7.216 tấn, tăng 4% so với cùng kỳ...

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, đội tàu khai thác cá ngừ đại dương của Bình Định hiện đại, trang bị công nghệ và máy móc phù hợp; ngư dân nắm bắt được kỹ thuật, khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, một số hạn chế trong thiết bị, công nghệ sau đánh bắt khiến cá ngừ đại dương Bình Định chưa đạt chất lượng như mong muốn. Hiện, sản phẩm cá ngừ đại dương Bình Định chủ yếu xuất khẩu (dạng phi lê đông lạnh) sang các nước là EU, Mỹ, Trung Quốc... với giá thấp hơn nhiều so với xuất khẩu nguyên con sang Nhật Bản để chế biến sashimi. Giá thu mua mỗi kg cá ngừ đại dương đạt tiêu chuẩn làm sashimi của Nhật Bản tối thiểu là 12 USD, cao nhất tới 35 USD. Trong khi đó, ngư dân Bình Định bảo quản cá ngừ chưa đảm bảo, chất lượng giảm, chưa đủ tiêu chuẩn để chế biến sashimi nên giá bán ra thị trường chỉ có 4 đến 5 USD/kg.

Trước đó, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và tìm đầu ra ổn định cho cá ngừ đại dương, Bình Định đã triển khai đề án “Tổ chức khai thác, bảo quản, thu mua, xuất khẩu cá ngừ theo chuỗi”, do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) hỗ trợ. Qua đó, JICA hỗ trợ thiết bị khai thác cá ngừ đại dương cho các ngư dân tham gia đề án, còn Bình Định chi kinh phí hỗ trợ ngư dân mua sắm các thiết bị đánh bắt, bảo quản cá ngừ đại dương theo phương pháp hiện đại của Nhật Bản. Trong khuôn khổ đề án, CTCP Thủy sản Bình Định (Bidifisco) và Công ty Kato Hitoshi General Office Co., Ltd đã ký hợp đồng xuất khẩu cá ngừ đại dương sang Nhật Bản. Theo đó, Bidifisco thu mua cá ngừ đại dương được ngư dân đánh bắt theo công nghệ Nhật Bản với giá cao hơn thị trường 20% rồi xuất khẩu bằng máy bay để tham gia phiên đấu giá mỗi sáng tại quốc gia này. Tuy nhiên, sau đó do nhiều khó khăn nên việc thực hiện đề án này đã không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Trước những khó khăn của bà con ngư dân địa phương, cũng đồng thời nâng cao chất lượng của sản phẩm cá ngừ đại dương xuất khẩu, các cơ quan chức năng ở Bình Định đã và đang triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ bà con ngư dân. Trong đó, chú trọng đầu tư ứng dụng nhiều thiết bị công nghệ mới để nâng cao chất lượng cá ngừ đại dương. Đồng thời tập trung xây dựng trung tâm nghề cá của địa phương tại phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn. Tiếp tục triển khai có hiệu quả chuỗi liên kết thu mua và xuất khẩu cá ngừ đại dương...

Mới đây, Hội hữu nghị Nhật - Việt tại Sakai (Nhật Bản) đã hỗ trợ bà con ngư dân Bình Định chuyển đổi cách đánh bắt cá ngừ từ câu truyền thống sang câu tay, góp phần nâng cao chất lượng cá ngừ. Tiếp tục quy trình này, ngành ngư nghiệp địa phương cũng đã hỗ trợ bà con sử dụng hầm bảo quản cá ngừ đại dương ứng dụng công nghệ nano gắn với chuỗi tiêu thụ nông sản. Cũng theo ông Trần Văn Phúc, ứng dụng công nghệ nano nâng cao chất lượng cá ngừ đại dương gắn với chuỗi tiêu thụ nông sản là hướng đi lâu dài cho thương hiệu cá ngừ Bình Định. Với cách làm này, thịt cá ngừ đại dương sẽ tươi ngon, chất lượng hơn so với hầm bảo quản bằng đá truyền thống, góp phần nâng cao giá trị cá ngừ đại dương Bình Định trên thị trường.