Gỡ điểm nghẽn, tái cơ cấu quỹ tín dụng nhân dân

Củng cố nền tảng, nâng cao chất lượng hoạt động

Theo ông Phan Thanh Én, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 10, thực hiện Đề án cơ cấu lại tổng thể hệ thống QTDND và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, đơn vị đã ban hành Công văn số 1185/KV10-QLGS2 ngày 10/7/2026, yêu cầu Hội đồng quản trị các QTDND xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.

Đến nay, các QTDND trên địa bàn đã xây dựng kế hoạch thực hiện, rà soát và đề xuất phương án xử lý địa bàn hoạt động theo yêu cầu. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để quá trình tái cơ cấu đi vào thực chất, gắn với nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát rủi ro và chất lượng hoạt động.

Tái cơ cấu hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, hướng đến hoạt động an toàn, bền vững...

Đến ngày 31/8/2026, tổng tiền gửi khách hàng tại 59 QTDND trên địa bàn đạt 16.257 tỷ đồng, bình quân 276 tỷ đồng/quỹ. Trong khi đó, dư nợ cho vay đạt 14.106 tỷ đồng, tăng 2,1%, bình quân 239 tỷ đồng/quỹ. Đáng chú ý, dư nợ cho vay thành viên chiếm 99,7%, trong đó cho vay ngắn hạn phục vụ sản xuất, kinh doanh chiếm 93%, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản… Những con số này cho thấy hệ thống QTDND tiếp tục phát huy vai trò cung ứng vốn tại cơ sở, phục vụ trực tiếp nhu cầu sản xuất, kinh doanh và đời sống của thành viên, phù hợp với bản chất của mô hình tổ chức tín dụng hợp tác xã.

Cùng với hoạt động tín dụng, công tác kiện toàn tổ chức, quản trị và kiểm soát nội bộ được chú trọng. Các QTDND từng bước tách bạch chức năng quản lý, điều hành và kiểm soát theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024; hoàn thiện quy định nội bộ, nâng cao chất lượng nhân sự và tăng cường quản lý rủi ro.

Tại QTDND B’Lao (Lâm Đồng), yêu cầu tái cơ cấu được cụ thể hóa thông qua nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ...

Thực tế tại QTDND Đắk Nông (Lâm Đồng) cho thấy, việc củng cố năng lực hoạt động đang tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Dù chịu áp lực cạnh tranh trên thị trường, Quỹ vẫn phát huy lợi thế am hiểu địa bàn, gần gũi thành viên, linh hoạt trong cung ứng vốn và điều chỉnh lãi suất phù hợp.

Đến ngày 30/9/2026, QTDND Đắk Nông có 2.120 thành viên, tổng nguồn vốn hoạt động đạt 398 tỷ đồng, trong đó vốn huy động tại chỗ đạt 332 tỷ đồng. Dư nợ cho vay đạt 377 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 0,13%. Những kết quả này phản ánh nỗ lực nâng cao hiệu quả hoạt động và duy trì niềm tin của thành viên đối với Quỹ.

Trong khi đó, tại QTDND B’Lao (Lâm Đồng), yêu cầu tái cơ cấu được cụ thể hóa thông qua nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ. Bà Trần Thị Thanh Lan, Chủ tịch Hội đồng quản trị QTDND B’Lao cho biết, Quỹ chú trọng thẩm định khoản vay gắn với dòng tiền, chu kỳ sản xuất nông nghiệp; tăng cường kiểm tra trước, trong và sau cho vay, đồng thời hoàn thiện các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin. Đặc biệt, để đáp ứng yêu cầu của Thông tư số 62/2025/TT-NHNN, Quỹ đã cử cán bộ tham gia tập huấn, xây dựng kế hoạch rà soát, kiện toàn hệ thống kiểm soát nội bộ. Đây là bước chuyển cần thiết từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên nhận diện và kiểm soát rủi ro.

Củng cố nội lực, nâng sức cạnh tranh quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn NHNN khu vực 10

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực tái cơ cấu

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình cơ cấu lại hệ thống QTDND trên địa bàn NHNN Khu vực 10 vẫn đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Theo NHNN Khu vực 10, sau sắp xếp, các QTDND tại Khánh Hòa không phát sinh tình trạng chồng lấn địa bàn hoạt động. Tuy nhiên, tại Lâm Đồng, có 11 địa bàn cấp xã có một QTDND đặt trụ sở chính nhưng có thêm QTDND khác hoạt động; 10 địa bàn có hai QTDND đặt trụ sở chính và ba địa bàn có ba QTDND đặt trụ sở chính. Thực trạng này đặt ra yêu cầu sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập theo định hướng của Đề án, hướng đến mục tiêu mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối đa một QTDND hoạt động.

Tuy nhiên, quá trình sắp xếp không đơn thuần là thay đổi địa bàn hay tổ chức bộ máy. Sự khác biệt về quy mô vốn, năng lực tài chính, trình độ cán bộ, văn hóa hoạt động và lợi ích của thành viên có thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được đồng thuận giữa các QTDND. Đây là một trong những điểm nghẽn cần có giải pháp phù hợp để bảo đảm quá trình tái cơ cấu diễn ra ổn định.

Nhiều QTDND thuộc khu vực Đà Lạt - Lâm Đồng đang tập trung đầu tư cho sản phẩm hoa, rau công nghệ cao

Một thách thức khác là chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, hoạt động kiểm soát, kiểm toán nội bộ tại một số QTDND còn gặp khó. Trong khi, hạ tầng công nghệ và nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin còn hạn chế, khiến việc chuyển đổi số, bảo mật dữ liệu và phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại gặp khó khăn. Đặc biệt, xu hướng già hóa thành viên, cùng sự dịch chuyển của lao động trẻ khỏi khu vực nông thôn, đang đặt ra yêu cầu đổi mới sản phẩm, dịch vụ và phương thức tiếp cận khách hàng. Nếu không kịp thời thích ứng, các QTDND có nguy cơ thu hẹp thị phần và suy giảm lợi thế cạnh tranh…

Trước những thách thức đó, ông Phan Thanh Én cho biết, NHNN Khu vực 10 sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo Quyết định số 1267/QĐ-NHNN ngày 11/6/2026; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và cảnh báo rủi ro, nhất là đối với các QTDND thuộc diện kiểm soát đặc biệt, can thiệp sớm hoặc có vấn đề cần lưu ý. Cùng với đó, sẽ đẩy mạnh phối hợp với chính quyền địa phương trong quản lý, giám sát và sắp xếp lại địa bàn hoạt động của các QTDND. Vai trò của Ngân hàng Hợp tác xã cũng được đề cao thông qua hỗ trợ thanh khoản, điều hòa vốn, đào tạo nghiệp vụ, chuyển đổi số và cung ứng các dịch vụ tài chính hiện đại.

Đầu tư cho cây thanh long, một trong những thế mạnh của các QTDND thuộc khu vực Bình Thuận - Lâm Đồng.

Ở góc độ địa phương, ông Trần Viết Cường, Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm 2 (Lâm Đồng) cho rằng, việc duy trì cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin kịp thời giữa chính quyền, lực lượng công an và các tổ chức tín dụng có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa rủi ro, bảo đảm an ninh, trật tự và quyền lợi hợp pháp của người dân...

Có thể thấy, tái cơ cấu hệ thống QTDND không chỉ nhằm kiện toàn tổ chức, xử lý những tồn tại mà còn hướng đến đổi mới toàn diện phương thức quản trị và hoạt động. Trong đó, sự chủ động của từng QTDND, vai trò điều phối của Ngân hàng Hợp tác xã và công tác quản lý, giám sát của NHNN ở khu vực là những yếu tố quan trọng.

Quan trọng hơn, quá trình tái cơ cấu cần tiếp tục giữ vững bản chất hợp tác xã, lấy thành viên làm trung tâm, phát huy lợi thế gần dân, sát cơ sở. Đây chính là nền tảng để hệ thống QTDND tại Khánh Hòa và Lâm Đồng cũng như các địa phương khác trong cả nước nâng sức cạnh tranh, hoạt động an toàn, hiệu quả trong giai đoạn mới.