‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu
![]() |
| Ứng dụng công nghệ xanh giúp doanh nghiệp Việt đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế |
Nâng chuẩn để vượt "hàng rào" thương mại thế hệ mới
Với kim ngạch xuất nhập khẩu đã vượt 1.000 tỷ USD, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước giai đoạn phát triển mới cả về quy mô lẫn chất lượng hội nhập. Với việc tham gia và ký kết 18 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở ra không gian thị trường rộng lớn cho hàng hóa Việt. Tuy nhiên, đi kèm với ưu đãi thuế quan từ các FTA thế hệ mới là hệ thống quy chuẩn ngày càng khắt khe về phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.
Tại các thị trường trọng điểm như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và quy trình sản xuất xanh đã trở thành điều kiện tiên quyết trong việc lựa chọn nhà cung ứng. Thực tế này đang tác động trực diện tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp trong nước, đặc biệt ở các nhóm ngành xuất khẩu chủ lực như nông, lâm, thủy sản, dệt may, da giày và công nghiệp chế biến.
Nhìn từ thực tiễn địa phương có hoạt động xuất khẩu sôi động như Thanh Hóa, áp lực chuyển đổi đang diễn ra rõ nét. Trong ngành thủy sản, doanh nghiệp phải vượt qua nhiều vòng kiểm soát nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Bà Trịnh Thị Cúc, Giám đốc CTCP Xuất khẩu thủy sản Thanh Hóa cho biết, để thâm nhập thành công thị trường châu Âu và Mỹ, doanh nghiệp bắt buộc phải sở hữu đầy đủ các chứng chỉ quản lý an toàn thực phẩm, chứng nhận nuôi trồng và khai thác bền vững, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quy trình nhằm giảm thiểu tối đa chất thải ra môi trường.
Tương tự, ở lĩnh vực dệt may và da giày, bài toán cạnh tranh không chỉ xoay quanh giá thành hay tiến độ giao hàng. Bà Hoàng Thị Kim Dung, Giám đốc Công ty TNHH Huệ Anh (phường Bỉm Sơn, Thanh Hóa) chia sẻ, đơn vị đang tập trung nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đầu tư dây chuyền máy móc hiện đại để giảm tiêu hao nguyên, nhiên liệu, từng bước hiện thực hóa mô hình nhà máy xanh. Theo bà Dung, sự đầu tư bài bản này vừa giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của nhãn hàng quốc tế, vừa tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả tài chính. Đồng quan điểm, bà Trịnh Thị Kim Dung, đại diện Phòng C/O (Tập đoàn Hoa Lợi) nhấn mạnh, các nhà máy hiện nay phải chứng minh được trách nhiệm môi trường trong từng công đoạn sản xuất thông qua quy trình an toàn, tiết kiệm tài nguyên.
Đánh giá về xu hướng tất yếu này, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Chi nhánh Thanh Hóa - Ninh Bình nhận định, trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu liên tục siết chặt quy định về phát thải carbon và minh bạch chuỗi cung ứng, sự chậm trễ trong đổi mới sẽ đẩy doanh nghiệp vào nguy cơ mất đơn hàng và thu hẹp thị phần. Ngược lại, những đơn vị sớm đầu tư công nghệ, kiểm soát tốt vùng nguyên liệu và chuẩn hóa quy trình sẽ nắm giữ lợi thế lớn trên bàn đàm phán, qua đó tiếp cận được những phân khúc thị trường có giá trị gia tăng cao.
Tư duy chuyển từ gia công sang làm chủ chuỗi giá trị
Thực tế thị trường cho thấy, không ít doanh nghiệp Việt đã tạo dựng được vị thế vững chắc trên trường quốc tế nhờ kiên định chiến lược chuẩn hóa ngay từ vạch xuất phát. Tại Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu năm 2026 với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới”, câu chuyện của Tập đoàn TH được nhắc đến như một điển hình về việc đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu.
Theo PGS.TS. Sử Thanh Long, Giám đốc Dự án sữa quốc tế Tập đoàn TH, ngay từ những ngày đầu thành lập, ban lãnh đạo Tập đoàn đã xác định mục tiêu vươn ra thế giới bằng việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao nhất trong toàn bộ quy trình sản xuất, chế biến. Hiện nay, TH đã có 11 sản phẩm sữa tươi sạch và đồ uống đạt chứng nhận trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1:2023 do tổ chức Control Union xác nhận. Đáng chú ý, doanh nghiệp này không chỉ dừng lại ở xuất khẩu sản phẩm thuần túy mà còn mở rộng đầu tư nhà máy, phát triển vùng nguyên liệu và chuyển giao công nghệ sang nhiều quốc gia như Nga hay Indonesia, trên nguyên tắc hài hòa lợi ích doanh nghiệp với lợi ích cộng đồng và môi trường.
Bên cạnh lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, dấu ấn tiên phong của doanh nghiệp Việt còn ghi nhận ở các tập đoàn công nghệ và viễn thông lớn. Những năm qua, Viettel đã đầu tư tại 10 thị trường quốc tế, vươn lên dẫn đầu thị phần ở 7 quốc gia với doanh thu nước ngoài năm 2025 đạt khoảng 3,3 tỷ USD. Trong khi đó, FPT cũng ghi nhận doanh thu công nghệ thông tin tại thị trường nước ngoài vượt 35.000 tỷ đồng, giá trị hợp đồng ký mới đạt trên 1,5 tỷ USD, khẳng định năng lực cạnh tranh ngay tại các thị trường công nghệ hàng đầu như Nhật Bản và Hoa Kỳ.
Dù đã có những điểm sáng tích cực, nhưng theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái, đứng trước quy mô thương mại hơn 1.000 tỷ USD, tư duy hội nhập kinh tế quốc tế của cộng đồng doanh nghiệp cần được chuyển đổi mạnh mẽ và thực chất hơn nữa. Doanh nghiệp Việt không thể mãi dừng lại ở khâu gia công hay xuất khẩu thô, mà phải nâng cao năng lực tự chủ, chú trọng xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và từng bước làm chủ các mắt xích có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, sự đồng hành từ phía cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống tài chính giữ vai trò đòn bẩy quan trọng. Ông Nguyễn Hoàng Hà, Phó Trưởng phòng Xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, cơ quan quản lý đang thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức hội nghị cung cấp thông tin, cảnh báo sớm về hàng rào kỹ thuật và tiêu chuẩn môi trường tại các thị trường trọng điểm. Song song đó, nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh, nguồn vốn đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và ứng dụng quy trình tái chế, tiết kiệm năng lượng đang được tích cực triển khai.
Trong kỷ nguyên thương mại toàn cầu định hình lại theo hướng bền vững, “hộ chiếu xanh” không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành giấy thông hành bắt buộc. Khi doanh nghiệp chủ động nâng cấp nền tảng công nghệ, minh bạch hóa quản trị và đặt yếu tố môi trường vào trọng tâm chiến lược phát triển, hàng hóa mang thương hiệu Việt sẽ có đủ nội lực để đứng vững và tiến xa trên thị trường quốc tế.
Tin khác
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực
Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI
Tỷ phú bán dẫn bước ra từ ‘cánh gà’ chuỗi cung ứng AI
Mở khóa nguồn vốn, đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất khẩu thực phẩm sang EU: Doanh nghiệp Việt phải vượt 'hàng rào xanh'
Bệ phóng nội lực cho thương hiệu Việt
Xóa bỏ 99% dòng thuế: Cánh cửa vàng từ CEPA cho doanh nghiệp Việt

