Khơi thông niềm tin cho doanh nghiệp tư nhân

Minh bạch thể chế để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư

Kinh tế tư nhân cần “luật chơi” minh bạch

Phát biểu về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, ông Nguyễn Duy Hưng - Thành viên Hội đồng quản trị Tân Hiệp Phát cho rằng, sự lớn mạnh của khu vực tư nhân không chỉ thúc đẩy sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, mở rộng thị trường và tạo thêm nguồn lực cho quá trình phát triển bền vững.

Đánh giá về thực trạng phát triển của doanh nghiệp trong nước, ông Nguyễn Như So, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam cho rằng, tỷ lệ nội địa hóa của nền kinh tế hiện vẫn ở mức thấp, trong khi mức độ liên kết giữa các doanh nghiệp nội địa còn hạn chế, chưa hình thành được các chuỗi giá trị có sức lan tỏa mạnh.

Theo ông Nguyễn Như So, trong bối cảnh động lực tăng trưởng từ công nghệ và năng suất lao động chưa thể tạo đột phá trong ngắn hạn, dòng vốn đầu tư đang trở thành trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Điều này đòi hỏi cần có các chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy liên kết sản xuất và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành kinh tế.

Ông So cho rằng, để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, cần từng bước giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng thông qua việc phát triển thực chất thị trường vốn, đặc biệt là thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm hình thành các kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp tư nhân cũng như toàn nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Như So, khi kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, cần xây dựng cơ chế hợp tác công - tư linh hoạt, minh bạch để phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội. Theo đó, mỗi đồng vốn ngân sách cần có khả năng dẫn dắt, huy động thêm nhiều đồng vốn xã hội tham gia đầu tư phát triển.

Chia sẻ quan điểm về môi trường phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, ông Lê Văn Hiểu-Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Máy và Thiết bị phụ tùng cho rằng, doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư dài hạn và mạnh dạn đổi mới khi khung chính sách được xây dựng theo hướng minh bạch, ổn định và nhất quán.

Theo ông Lê Văn Hiểu, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu chuyển đổi công nghệ diễn ra nhanh chóng, tính ổn định của chính sách đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với chiến lược đầu tư và phát triển của doanh nghiệp.

Trong khi đó, ông Nguyễn Duy Hưng cho rằng, để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, cộng đồng doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao. Đồng thời, quyền kinh doanh và quyền tài sản của doanh nghiệp phải được bảo vệ đầy đủ, cùng với hệ thống thủ tục hành chính đơn giản và việc thực thi chính sách nhất quán.

“Doanh nghiệp tư nhân không e ngại cạnh tranh hay áp lực đổi mới công nghệ trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng. Điều doanh nghiệp mong muốn là một ‘luật chơi’ rõ ràng, minh bạch để có thể phát triển bằng năng lực thực chất”, ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh.

Củng cố niềm tin thị trường bằng cải cách thực chất

Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh cải cách thể chế, việc tiến hành tổng rà soát hệ thống pháp luật gắn với các mục tiêu định lượng cụ thể được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao. Theo đó, năm 2026, Chính phủ cam kết cắt giảm 30% số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết, đồng thời giảm 50% thời gian thực hiện và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

Theo TS Nguyễn Quốc Việt-Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, để thị trường vận hành hiệu quả hơn, điều cần thiết không phải là ban hành thêm nhiều quy định hay gia tăng sự hiện diện của cơ quan quản lý, mà là giảm bớt các can thiệp hành chính không cần thiết, tạo ra môi trường ổn định và dễ dự báo hơn cho doanh nghiệp.

TS Nguyễn Quốc Việt cho rằng, yếu tố làm xói mòn niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư không hẳn xuất phát từ chi phí hay khó khăn của thị trường, mà chủ yếu đến từ cảm giác bất định do các can thiệp hành chính và những thay đổi chính sách khó lường.

“Khi môi trường pháp lý thiếu ổn định và khả năng dự báo thấp, doanh nghiệp sẽ không còn cảm giác an toàn để xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn”, ông Việt nhận định.

TS Nguyễn Quốc Việt dẫn thực tế hiện nay cho thấy không ít doanh nghiệp và người dân đang có xu hướng dịch chuyển dòng tiền khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh để nắm giữ vàng hoặc các loại tài sản phòng thủ khác. Đây được xem là tín hiệu cho thấy niềm tin thị trường cần được củng cố mạnh mẽ hơn thông qua việc xây dựng môi trường chính sách minh bạch, ổn định và nhất quán.

Theo ông Việt, cải cách thể chế không thể chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục hành chính đơn thuần. Nếu muốn giảm sự can thiệp trực tiếp của cơ quan hành chính, đồng thời phải nâng cao vai trò và hiệu quả của hệ thống tư pháp nhằm bảo đảm thực thi pháp luật công bằng, minh bạch và ổn định.

“Điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng nghị quyết được ban hành, mà là mức độ cải thiện thực chất của môi trường kinh doanh và niềm tin của doanh nghiệp”, TS Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, TS Phan Đức Hiếu - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, doanh nghiệp tư nhân hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức về quy mô, trình độ công nghệ, năng lực quản trị cũng như sức ép cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường.

Theo TS Phan Đức Hiếu, quá trình triển khai Nghị quyết 68 không thể chỉ phụ thuộc vào nỗ lực từ phía Nhà nước mà cần có sự tham gia chủ động, tích cực từ chính cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, khả năng thích ứng và chủ động đổi mới để tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển.

“Cải cách là quá trình hai chiều, trong đó Nhà nước giữ vai trò tạo lập môi trường thuận lợi, còn doanh nghiệp phải chủ động thích ứng và phát triển”, TS Phan Đức Hiếu nhấn mạnh.