Lợi nhuận doanh nghiệp nào có thể tăng vượt dự báo?

Theo MSVN, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết trong quý III/2026 có sự phân hóa giữa các nhóm ngành. Trong số các ngành được phân tích, MSVN dự kiến có 6 ngành ghi nhận lợi nhuận vượt kỳ vọng, 2 ngành đạt dự báo và 3 ngành có khả năng không đạt kỳ vọng.

Trên cơ sở đó, bộ phận nghiên cứu của MSVN nhận định tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường có thể một lần nữa vượt mức dự báo 20,6% so với cùng kỳ năm trước.

Năng lượng, bán lẻ và đồ uống có triển vọng lợi nhuận tích cực

Theo giới phân tích, giá dầu tăng là một trong những yếu tố hỗ trợ lợi nhuận ngành năng lượng trong quý III/2026. Báo cáo trước đó dự báo lợi nhuận ngành này tăng 66,9% so với cùng kỳ và có khả năng vượt kỳ vọng, trong đó BSR và GAS được đánh giá có triển vọng nổi bật.

Ngành bán lẻ cũng được kỳ vọng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp phân phối sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông. Giá chip tăng có thể giúp nâng giá bán bình quân, trong khi nhu cầu tiêu dùng được hỗ trợ bởi chu kỳ nâng cấp thiết bị ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

MSVN đánh giá MWG và DGW là những doanh nghiệp có khả năng ghi nhận kết quả vượt trội trong nhóm này. Đáng chú ý, dù dự báo trước đó về tăng trưởng lợi nhuận ngành bán lẻ ở mức âm 1,7% so với cùng kỳ, kết quả thực tế vẫn có khả năng vượt mức dự báo.

Đối với ngành thực phẩm và đồ uống, xu hướng tiêu dùng sản phẩm cao cấp, nhu cầu tương đối ổn định và chi phí đầu vào thuận lợi được xem là những yếu tố hỗ trợ khả năng sinh lời.

Ở lĩnh vực thực phẩm, sự mở rộng của các kênh thương mại hiện đại và thương mại điện tử có thể giúp doanh nghiệp cải thiện giá bán bình quân. Tuy nhiên, các doanh nghiệp định hướng xuất khẩu vẫn đối mặt với nhu cầu yếu hơn.

Ngành đồ uống, MSVN cho rằng việc cải thiện cơ cấu sản phẩm và gia tăng thị phần có thể hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận của VNM. Trong khi đó, chi phí đầu vào giảm được kỳ vọng giúp SAB và BHN mở rộng biên lợi nhuận. Nhóm đồ uống được đánh giá có khả năng vượt mức dự báo giảm lợi nhuận 2% trước đó.

Bất động sản nhà ở cũng nằm trong nhóm có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận vượt kỳ vọng. MSVN từng dự báo lợi nhuận ngành tăng 48,3% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ nền so sánh thấp của quý III/2025, mặc dù số lượng dự án được bàn giao dự kiến vẫn hạn chế.

Đối với ngành thép, nhu cầu trong nước duy trì vững chắc và giá bán bình quân ổn định được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ. Ngành logistics đường biển cũng được đánh giá có khả năng vượt dự báo nhờ hoạt động thương mại và sản lượng hàng hóa thông qua các cảng biển.

Ngân hàng và chứng khoán khó khăn

Trái với triển vọng tích cực của một số ngành sản xuất và tiêu dùng, MSVN nhận định lợi nhuận ngành ngân hàng trong quý III/2026 có thể thấp hơn kỳ vọng.

Nguyên nhân chủ yếu là áp lực thu hẹp biên lãi ròng (NIM) khi chi phí huy động vốn được điều chỉnh theo mặt bằng lãi suất mới trên thị trường. Bên cạnh đó, các ngân hàng còn phải tăng trích lập dự phòng cho nợ xấu, trong khi hoạt động thu hồi nợ xấu yếu có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngoài lãi.

Trong báo cáo của MSVN, dự báo tăng trưởng lợi nhuận ngành ngân hàng ở mức 21% so với cùng kỳ, nhưng đánh giá kết quả thực tế có khả năng không đạt kỳ vọng. Nhưng mức độ ảnh hưởng không đồng đều giữa các ngân hàng. VCB, CTG và VPB được xếp vào nhóm có triển vọng vượt trội, trong khi BID, HDB, OCB, MSB và SHB có thể ghi nhận kết quả không bằng.

Lĩnh vực chứng khoán cũng đối mặt với những khó khăn từ thanh khoản thị trường suy giảm. Mặc dù lãi suất cho vay ký quỹ duy trì ở mức cao và dư nợ cho vay ký quỹ lớn có thể hỗ trợ một phần thu nhập, giá trị giao dịch thấp tiếp tục hạn chế khả năng tăng trưởng lợi nhuận của các công ty chứng khoán.

Theo số liệu tổng hợp, MSVN nhận định giá trị giao dịch bình quân mỗi ngày trên thị trường chứng khoán trong quý III/2026 giảm xuống khoảng 17.000 tỷ đồng, tương đương một nửa mức cùng kỳ năm trước.

Ngành logistics hàng không cũng có khả năng không đạt kỳ vọng lợi nhuận do giá nhiên liệu tăng làm gia tăng chi phí hoạt động, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các hãng hàng không.

Trong khi đó, lợi nhuận các ngành công nghệ thông tin và phân bón được dự báo nhìn chung phù hợp với kỳ vọng trước đó.

Mặc dù dự báo lợi nhuận doanh nghiệp có thể vượt kỳ vọng, MSVN vẫn duy trì quan điểm thận trọng đối với triển vọng thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm 2026.

Theo đó, NHNN tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, giảm chi phí vay và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng trong quý III/2026. Nhưng MSVN dự báo cơ quan quản lý sẽ thận trọng, linh hoạt trong tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống.

Nguyên do, những bất định về lạm phát, yêu cầu đảm bảo ổn định tỷ giá và nhu cầu tín dụng gia tăng vào cuối năm có tính mùa vụ có thể tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất.

MSVN dự báo lãi suất có thể giảm nhẹ nhưng kịch bản cơ sở khó giảm sâu trong suốt quý IV/2026.

Mặt bằng lãi suất này có thể tiếp tục thu hút dòng tiền từ thị trường cổ phiếu sang các công cụ thị trường tiền tệ, qua đó hạn chế khả năng cải thiện thanh khoản chứng khoán ngay cả khi kết quả kinh doanh của doanh nghiệp tăng trưởng tích cực.

Theo dữ liệu được MSVN sử dụng, định giá thị trường hiện không ở mức cao. VN-Index giao dịch với hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) 12 tháng gần nhất khoảng 12,7 lần, thấp hơn khoảng một độ lệch chuẩn so với bình quân 5 năm. Nếu loại trừ VIC và các cổ phiếu liên quan, P/E thị trường ở mức 10,6 lần.

MSVN đánh giá mức định giá này có thể góp phần hạn chế rủi ro giảm giá của thị trường. Trong ngắn hạn, tổ chức này dự báo VN-Index tiếp tục dao động trong biên độ quanh 1.800 điểm, và ưu tiên nhóm cổ phiếu năng lượng, công nghệ thông tin và một số cổ phiếu bán lẻ, ngân hàng được chọn lọc.

Theo đánh giá của tổ chức này, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp quý III/2026 vẫn tương đối tích cực. Song khả năng chuyển hóa kết quả kinh doanh thành động lực tăng giá trên thị trường chứng khoán còn phụ thuộc vào diễn biến lãi suất và dòng tiền trong những tháng cuối năm.