Minh bạch dòng vốn để phát triển trái phiếu chính phủ xanh
| Thúc đẩy phát triển trái phiếu xanh tại Việt Nam Trái phiếu xanh “thuần nội tệ” mở lối mới cho doanh nghiệp ngành giấy Trái phiếu xanh: Cuộc chơi của vốn dài hạn và niềm tin |
Hoàn thiện tiêu chí xanh mới là bước đầu
Phát triển tài chính xanh đang đặt ra yêu cầu đa dạng hóa các kênh huy động vốn phục vụ chuyển dịch năng lượng, phát triển hạ tầng bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, trái phiếu chính phủ xanh có thể trở thành công cụ huy động nguồn lực dài hạn, đồng thời tăng cường kết nối giữa chính sách tài khóa với các mục tiêu môi trường.
Tại Việt Nam, Nghị định số 95/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 của Chính phủ quy định về phát hành, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch công cụ nợ của Chính phủ trên thị trường chứng khoán, trong đó có quy định về trái phiếu xanh. Bên cạnh đó, Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 22/8/2025, quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh. Những quy định này tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc xác định dự án đáp ứng yêu cầu môi trường và phát triển các công cụ huy động vốn xanh.
Tuy nhiên, để trái phiếu chính phủ xanh phát huy hiệu quả, xác định dự án đáp ứng tiêu chí môi trường mới chỉ là bước đầu. Do nguồn vốn gắn với quản lý ngân sách, đầu tư công và nợ công, việc triển khai còn đòi hỏi cơ chế xác định các khoản chi đủ điều kiện, theo dõi việc phân bổ vốn và công khai kết quả sử dụng vốn. Đặc biệt, thông tin về dự án xanh cần được kết nối xuyên suốt với dữ liệu tài khóa để có thể kiểm tra, đối chiếu và đánh giá hiệu quả môi trường của các khoản đầu tư.
![]() |
| Ảnh minh họa (Nguồn: vneconomy) |
Gắn nguồn vốn với chi tiêu công
Theo ông Nguyễn Chung Phương - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các bước trong vòng đời trái phiếu xanh có thể áp dụng cho cả doanh nghiệp và Chính phủ. Tuy nhiên, do đặc thù về thẩm quyền tài khóa, nguyên tắc quản lý ngân sách thống nhất và cơ chế kiểm soát, việc quản lý trái phiếu chính phủ xanh cần phù hợp với đặc điểm của tài chính công, thay vì áp dụng nguyên trạng mô hình quản lý vốn của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, nguồn vốn trái phiếu xanh có thể được theo dõi riêng thông qua cơ chế kế toán và quản lý tài chính nội bộ. Trong khi đó, việc tách biệt hoàn toàn nguồn tiền huy động từ trái phiếu chính phủ xanh cần được cân nhắc để bảo đảm phù hợp với nguyên tắc quản lý ngân sách tập trung. Theo ông Phương, các cơ quan quản lý có thể tham khảo quy định tại Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp để nghiên cứu cơ chế theo dõi, quản lý nguồn vốn trái phiếu xanh. Tuy nhiên, việc vận dụng cần tính đến đặc thù của tài chính công, qua đó bảo đảm khả năng kiểm soát, đối chiếu dòng vốn mà không làm ảnh hưởng đến nguyên tắc quản lý ngân sách tập trung.
Tăng trách nhiệm giải trình và kiểm chứng
Tháng 10/2025, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước giới thiệu Sổ tay công bố thông tin trái phiếu xanh, hướng dẫn việc công bố thông tin trước và sau phát hành theo hướng đầy đủ, nhất quán, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và tuân thủ quy định pháp luật hiện hành. Đây là cơ sở góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường trái phiếu xanh. Tuy nhiên, yêu cầu minh bạch không chỉ dừng ở việc công bố thông tin phát hành mà còn cần được duy trì xuyên suốt quá trình phân bổ, sử dụng vốn và đánh giá kết quả môi trường. Điều này đòi hỏi phải làm rõ mối liên kết giữa tiêu chí xanh với quy trình quản lý ngân sách, đầu tư công và nợ công, qua đó bảo đảm nguồn vốn huy động được sử dụng đúng mục đích và mang lại những kết quả môi trường có thể kiểm chứng.
Để đáp ứng yêu cầu này, Việt Nam có thể từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý, giám sát trái phiếu chính phủ xanh theo lộ trình phù hợp với hệ thống quản lý tài chính công hiện hành. Trước hết, cần rà soát, xác định rõ danh mục dự án và khoản chi đủ điều kiện; tiếp đó, hoàn thiện cơ chế theo dõi, đối chiếu dòng vốn từ khâu huy động đến phân bổ, giải ngân. Đồng thời từng bước chuẩn hóa báo cáo về sử dụng vốn và tác động môi trường, gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá phù hợp. Lộ trình này sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng để thị trường trái phiếu chính phủ xanh phát triển bền vững.
| Trái phiếu xanh là một loại trái phiếu Chính phủ được phát hành để đầu tư cho các dự án liên quan đến hoạt động bảo vệ môi trường theo quy định tại Luật bảo vệ môi trường (dự án xanh) và nằm trong danh mục dự án được phân bổ vốn đầu tư công theo quy định của Luật đầu tư công, Luật ngân sách nhà nước (Điều 21, Nghị định số 95/2018/NĐ-CP). Công cụ này mở ra tiềm năng đa dạng hóa nguồn vốn cho thị trường vốn Việt Nam, hỗ trợ huy động nguồn lực dài hạn cho các dự án xanh, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. |
Tin liên quan
Tin khác
Hội nghị 'Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực Tài chính - Ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ'
Sáng 23/10: Tỷ giá trung tâm giảm 5 đồng
Ngân hàng khai thác hiệu quả dữ liệu khách hàng
NHNN tuyển chọn đơn vị phát triển nền tảng AI hỗ trợ quản lý tín dụng
Khai mạc Hội thảo quốc tế về Ngân hàng và Tài chính Việt Nam năm 2026
Cà Mau: Đẩy mạnh kết nối, hướng dòng vốn vào lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng
Techcombank nhập cuộc giảm lãi suất
Để AI thực sự trở thành năng lực cốt lõi, các ngân hàng cần làm gì?
Ông Dương Đức Hùng được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc OCB



