Mỹ bỏ phương án cấm xuất khẩu diesel: Hai ‘van giảm áp’ cùng mở cho thị trường năng lượng

Hai rủi ro nguồn cung được gỡ cùng lúc

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/10 xác nhận Washington sẽ không áp dụng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, chỉ vài giờ sau khi các nước G7 đạt thỏa thuận phối hợp giải phóng dầu thô và diesel từ kho dự trữ khẩn cấp. G7 cam kết đưa 100 triệu thùng ra thị trường, bắt đầu ngay và kéo dài trong bốn tháng; trong đó “một lượng diesel đáng kể” sẽ được giải phóng trong vòng 20 ngày.

Trước đó, một số nguồn tin cho biết chính quyền Trump đã gây sức ép với châu Âu, yêu cầu mở kho dầu diesel dự trữ và cảnh báo Mỹ có thể áp lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel nếu châu Âu không hành động.

Nếu lệnh cấm của Mỹ xảy ra, tác động có thể mạnh với châu Âu, nơi ngày càng phụ thuộc vào diesel Mỹ. Sức ép nguồn cung đã lớn: Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu diesel đến hết tháng 10, trong khi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tạm ngừng xuất khẩu sản phẩm dầu tinh chế trong tháng 10.

Vì vậy, thỏa thuận G7 và quyết định của Washington giống hai “van giảm áp” mở cùng lúc: một van bổ sung hàng từ kho dự trữ, van còn lại ngăn thị trường mất thêm dầu diesel nhập khẩu từ Mỹ. Châu Âu đã tăng nhập khẩu dầu diesel từ Mỹ trong năm nay, trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn từ các nhà sản xuất tại vùng Vịnh.

Tuyên bố của G7 cho biết các nước thành viên sẽ tránh áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm năng lượng trong nội khối, một động thái có thể giúp giảm sức ép lên Washington trong vấn đề hạn chế xuất khẩu diesel.

Phản ứng đầu tiên đã xuất hiện trên thị trường dầu. Kết phiên 2/10, dầu thô Brent giảm 0,06% còn 102,25 USD/thùng, trong khi WTI giảm 1,9% xuống 91,11 USD/thùng, trong bối cảnh thị trường đón nhận thêm nguồn cung từ kho dự trữ và rủi ro Mỹ cấm xuất khẩu diesel được gỡ bỏ.

Tuy nhiên, chưa có cơ sở để kết luận cú sốc năng lượng đã qua đỉnh. Capital Economics cho rằng một đợt giải phóng dự trữ mới có thể đẩy thị trường trở lại trạng thái dư cung nhẹ nếu dòng dầu từ Trung Đông tiếp tục phục hồi.

Ngược lại, Barclays vẫn đánh giá thị trường dầu vật chất còn căng thẳng, khi tồn kho vẫn tiếp tục giảm và các lô hàng giao ngay đang được chào bán với mức giá cao hơn đáng kể so với giá kỳ hạn. Ngân hàng này đã nâng dự báo giá dầu Brent trong quý IV thêm 20 USD/thùng, lên 115 USD/thùng, đồng thời nâng dự báo trung bình cho cả năm 2026 lên 100 USD/thùng.

Phép thử kế tiếp nằm ở trái phiếu Kho bạc Mỹ

Dự trữ cũng không phải nguồn cung vĩnh viễn. Khối lượng 100 triệu thùng lần này là phần còn lại trong cam kết giải phóng 400 triệu thùng dự trữ khẩn cấp do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều phối hồi tháng 3. Nếu xung đột kéo dài hoặc công suất lọc dầu tiếp tục gián đoạn, phần đệm này sẽ mỏng dần.

Với thị trường tài chính, câu hỏi lớn hơn là dầu và diesel hạ nhiệt có kéo dài để đủ kéo kỳ vọng lạm phát xuống hay không. Giá năng lượng tăng gần đây đã làm triển vọng lạm phát xấu đi và góp phần vào làn sóng bán trái phiếu chính phủ. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm từng chạm 5,34%, cao nhất kể từ năm 2002.

Sau số liệu việc làm Mỹ yếu hơn dự báo ngày 2/10, lợi suất 10 năm vẫn tăng và ghi nhận ở mức 5,281% vào cuối phiên, cho thấy thị trường trái phiếu chưa phát tín hiệu rằng rủi ro lạm phát năng lượng đã qua.

Vì thế, tín hiệu cần theo dõi tiếp không chỉ là Brent có xuống dưới 100 USD/thùng hay diesel có hạ nhiệt, mà là chuỗi truyền dẫn: nhiên liệu giảm, kỳ vọng lạm phát giảm, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ 10 năm đi xuống. Nếu chuỗi này xuất hiện, câu chuyện sẽ vượt khỏi phạm vi năng lượng và có thể trở thành tín hiệu quan trọng cho hướng đi lãi suất của Fed tới đây.