Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Những đồng tiền có tuổi thọ ngắn nhất từng được ghi nhận

Phạm Trang
Phạm Trang  - 
Theo "Cơ sở dữ liệu toàn cầu về các đồng tiền giai đoạn 1850 - 2026" do Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) công bố tháng 11/2026, trong số 568 đồng tiền được công bố, có ba trường hợp thuộc nhóm có tuổi thọ ngắn nhất, đều tồn tại chưa đầy một năm.
aa
Những đồng tiền lâu đời nhất còn lưu hành trên thế giới Thế giới hiện có bao nhiêu đồng tiền đang lưu hành? BIS giới thiệu công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng

Hai trường hợp xuất hiện tại Ukraine năm 1918, gồm Karbovanets đợt thứ nhất và Hryvnia đợt thứ nhất.

Tờ 50 Karbovanets Ukraine năm 1918, lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ – Viện Smithsonian. Nguồn: Smithsonian.
Tờ 50 Karbovanets Ukraine năm 1918, lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ - Viện Smithsonian (Nguồn: Smithsonian)

Karbovanets là đồng tiền giấy đầu tiên do Ukraine phát hành trong nỗ lực xây dựng hệ thống tiền tệ riêng sau khi Đế quốc Nga tan rã. Tháng 01/1918, tờ tiền mệnh giá 100 Karbovanets được đưa vào lưu thông. Đồng tiền được thiết kế bởi họa sĩ Heorhii Narbut, với những họa tiết trang trí mang đậm bản sắc nghệ thuật Ukraine và biểu tượng đinh ba - hình ảnh sau này trở thành quốc huy của đất nước.

Tuy nhiên, Karbovanets nhanh chóng được thay thế khi chính quyền Ukraine quyết định đưa Hryvnia vào làm đơn vị tiền tệ mới từ tháng 3/1918. Theo quy định, 1 Karbovanets tương đương 2 Hryvnia, mỗi Hryvnia được chia thành 100 shah.

Tờ 100 hryvnia Ukraine năm 1918 (Nguồn: Bảo tàng Chiến tranh Quốc gia Ukraine)
Tờ 100 hryvnia Ukraine năm 1918 (Nguồn: Bảo tàng Chiến tranh Quốc gia Ukraine)

Hryvnia đợt thứ nhất ra đời trong bối cảnh Ukraine tìm cách khẳng định nền độc lập và xây dựng các thiết chế quốc gia sau khi Đế quốc Nga sụp đổ. Việc phát hành đồng tiền riêng không chỉ phục vụ nhu cầu thanh toán mà còn thể hiện nỗ lực xác lập chủ quyền về kinh tế. Dù vậy, những biến động chính trị và quân sự liên tiếp trong giai đoạn 1918-1920, cùng sự thay đổi quyền kiểm soát lãnh thổ giữa các lực lượng, đã khiến hệ thống tiền tệ Ukraine khó duy trì ổn định. Hryvnia và Karbovanets vì thế sớm mất vị trí trong lưu thông, khép lại một giai đoạn ngắn trong lịch sử tiền tệ nước này.

Trường hợp thứ ba là Mark Saar, được Pháp phát hành năm 1947 tại vùng Saar - lãnh thổ thuộc Đức nhưng nằm dưới sự quản lý của Pháp sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Đồng tiền được đưa vào lưu thông để thay thế Reichsmark của Đức, với sáu mệnh giá gồm 1, 2, 5, 10, 50 và 100 mark. Sự ra đời của Mark Saar gắn với những thay đổi về quản lý kinh tế tại vùng lãnh thổ này trong giai đoạn hậu chiến, khi Pháp từng bước thúc đẩy mối liên kết kinh tế với Saar.

Tờ 1 mark Saar năm 1947
Tờ 1 Mark Saar năm 1947 (Nguồn ảnh: Cơ sở dữ liệu Numista)

Tuy nhiên, vòng đời của Mark Saar cũng rất ngắn. Tháng 11/1947, Franc Pháp được đưa vào thay thế với tỷ giá 1 Mark Saar đổi 20 ranc Pháp. Việc chuyển đổi này đánh dấu bước tiến trong quá trình hội nhập kinh tế giữa vùng Saar và Pháp, đồng thời khép lại sự tồn tại của một đồng tiền chỉ lưu hành trong vài tháng.

Ba trường hợp trên cho thấy tuổi thọ của một đồng tiền không chỉ phụ thuộc vào chính sách phát hành hay thiết kế tiền tệ, mà còn chịu tác động sâu sắc từ những biến động về chính trị, chủ quyền và trật tự kinh tế. Khi bối cảnh quốc gia và quan hệ kinh tế thay đổi, một đồng tiền dù mới ra đời cũng có thể nhanh chóng bị thay thế.

Phạm Trang

Tin liên quan

Tin khác

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ III

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ III

Từ tháng 12/2003, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hành và đưa dần vào lưu thông một hệ thống tiền mới trên chất liệu polymer và kim loại, đồng thời thay thế, thu hồi các loại tiền giấy cotton.
Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ II

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ II

Từ tháng 12/2003, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hành và đưa dần vào lưu thông một hệ thống tiền mới trên chất liệu polymer và kim loại, đồng thời thay thế, thu hồi các loại tiền giấy cotton.
Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ I

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ I

Từ tháng 12/2003, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hành và đưa dần vào lưu thông một hệ thống tiền mới trên chất liệu polymer và kim loại, đồng thời thay thế, thu hồi các loại tiền giấy cotton.
Ngân phiếu thanh toán (1992 - 2002)

Ngân phiếu thanh toán (1992 - 2002)

Để đáp ứng nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phát triển, đồng thời giảm bớt áp lực khan hiếm tiền mặt trong lưu thông, ngày 01/11/1992, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành thể lệ phát hành và sử dụng Ngân phiếu thanh toán để thay thế tiền mặt.
Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ

Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ

Để tăng cường và thực hiện những biện pháp quản lý đồng bộ đối với việc sử dụng, chi tiêu ngoại tệ của các cơ quan và người nước ngoài tại nước ta, ngày 19/11/1987, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành thể lệ phát hành và sử dụng Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ (gọi tắt là Phiếu đồng Việt Nam). Phiếu đồng Việt Nam do Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam phát hành, làm phương tiện chi trả thay thế tiền mặt ngoại tệ và đồng Việt Nam cho người nước ngoài dùng mua hàng hóa tại Việt Nam; chi trả hàng hóa, dịch vụ cho các tổ chức kinh doanh của Việt Nam phục vụ người nước ngoài.
Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ III

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ III

Ngày 13/9/1985, Hội đồng Bộ trưởng đã ra Quyết định số 01-HĐBT-TĐ cho phép Ngân hàng Nhà nước đổi tiền theo tỷ lệ 10 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước cũ bằng 1 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước mới. Đợt đổi tiền này bắt đầu từ ngày 14/9/1985 là một bộ phận trong cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền nhằm mục đích điều chỉnh và ổn định sức mua của đồng tiền, lập lại trật tự trong khâu phân phối lưu thông và điều chỉnh một phần thu nhập của những người làm ăn bất chính.
Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ II

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ II

Ngày 13/9/1985, Hội đồng Bộ trưởng đã ra Quyết định số 01-HĐBT-TĐ cho phép Ngân hàng Nhà nước đổi tiền theo tỷ lệ 10 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước cũ bằng 1 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước mới. Đợt đổi tiền này bắt đầu từ ngày 14/9/1985 là một bộ phận trong cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền nhằm mục đích điều chỉnh và ổn định sức mua của đồng tiền, lập lại trật tự trong khâu phân phối lưu thông và điều chỉnh một phần thu nhập của những người làm ăn bất chính.
Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ I

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ I

Ngày 13/9/1985, Hội đồng Bộ trưởng đã ra Quyết định số 01-HĐBT-TĐ cho phép Ngân hàng Nhà nước đổi tiền theo tỷ lệ 10 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước cũ bằng 1 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước mới. Đợt đổi tiền này bắt đầu từ ngày 14/9/1985 là một bộ phận trong cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền nhằm mục đích điều chỉnh và ổn định sức mua của đồng tiền, lập lại trật tự trong khâu phân phối lưu thông và điều chỉnh một phần thu nhập của những người làm ăn bất chính.
Tiền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2020): Phát hành bổ sung - Kỳ II

Tiền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2020): Phát hành bổ sung - Kỳ II

Từ năm 1980, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành bổ sung 4 loại tiền giấy: 2 đồng, 10 đồng, 30 đồng và 100 đồng. Các tờ tiền có đặc điểm chung là: Mặt trước đều in hình ảnh Quốc huy và dòng chữ “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số. Mặt sau in dòng chữ “NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số.
Tiền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2020): Phát hành bổ sung - Kỳ I

Tiền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2020): Phát hành bổ sung - Kỳ I

Từ năm 1980, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành bổ sung 4 loại tiền giấy: 2 đồng, 10 đồng, 30 đồng và 100 đồng. Các tờ tiền có đặc điểm chung là: Mặt trước đều in hình ảnh Quốc huy và dòng chữ “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số. Mặt sau in dòng chữ “NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số.