Nghịch lý sau nâng hạng: VN-Index đỏ lửa, khối ngoại xả hàng

Thị trường rung lắc mạnh, dòng tiền phân hóa mở ra cơ hội 'đãi cát tìm vàng'

Sự hụt hẫng của nhà đầu tư và bức tranh phân hóa

Đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần (2/10), VN-Index dừng ở mức 1.737,71 điểm, giảm 2,66% so với tuần trước. Chỉ số đại diện nhóm vốn hóa lớn VN30 thậm chí còn chịu tổn thương nặng nề hơn khi đánh mất 3,22%, lùi sâu về mốc 1.875,99 điểm. Trên sàn Hà Nội, HNX-Index cũng không thoát khỏi xu hướng chung, giảm 2,01% xuống còn 266,75 điểm.

Ghi nhận tuần giảm điểm thứ hai liên tiếp và đỏ lửa trong cả 5 phiên giao dịch, thị trường đang để lại một bầu không khí khá hụt hẫng. Đáng chú ý, nhịp điều chỉnh này diễn ra ngay cả khi Việt Nam chính thức được nâng hạng theo tiêu chí của FTSE. Việc khối lượng giao dịch trên HoSE bất ngờ tăng vọt trong phiên cuối tuần chủ yếu đến từ áp lực bán tháo gia tăng ở nhóm vốn hóa trung bình và nhỏ, trong bối cảnh thanh khoản tổng thể cả tuần vẫn duy trì ở mức thấp.

Dù vậy, dưới góc nhìn phân tích, thị trường không vận động theo chiều hướng bi quan cực đoan mà đang có sự phân hóa rất rõ nét. Dòng tiền vẫn âm thầm len lỏi tìm kiếm cơ hội. Trong khi các nhóm chứng khoán, xây dựng, công nghệ, bất động sản hay thép chịu áp lực bán mạnh (công nghệ thông tin giảm 4,1%, tài chính giảm 3,3%, ngân hàng giảm 2,9%); thì ở chiều ngược lại, cổ phiếu bảo hiểm vẫn kiên cường duy trì đà tăng. Các nhóm ngành như cảng biển, thủy sản và dệt may cũng ghi nhận sự phục hồi tích cực. Dầu khí là điểm sáng hiếm hoi với mức tăng chung 0,6% trong tuần.

Thanh khoản thị trường vẫn tập trung cao độ ở các trụ cột tài chính. NVL, SHB, VIX, HPG và VPB là những cái tên hút dòng tiền mạnh nhất trên HoSE, với khối lượng giao dịch dao động từ 125 triệu đến hơn 218 triệu đơn vị.

Một trong những câu hỏi lớn nhất của giới đầu tư tuần qua là tại sao khối ngoại liên tục bán ròng dù thị trường đón tin nâng hạng.

Trên sàn HoSE, nhà đầu tư nước ngoài đã xả hàng không ngừng nghỉ trong suốt 5 phiên với tổng giá trị bán ròng lên tới 4.945,7 tỷ đồng (tăng hơn 72% so với tuần trước). Tâm điểm bán ròng tập trung vào PNJ (1.458,55 tỷ đồng), cùng cặp đôi ngân hàng HDB (936 tỷ đồng) và VPB (558,6 tỷ đồng).

Tuy nhiên, bức tranh khối ngoại đã bớt phần xám xịt nhờ một "cú hích" từ sàn UPCoM. Khối này đã đổ ròng tới 3.237,1 tỷ đồng vào UPCoM (tăng phi mã so với con số 112,3 tỷ của tuần trước). Động lực chính đến từ giao dịch mua ròng đột biến cổ phiếu MSR với giá trị đạt gần 3.250 tỷ đồng. Chính giao dịch "khủng" này đã giúp tổng giá trị bán ròng của khối ngoại trên toàn thị trường trong tuần chỉ còn 1.662,3 tỷ đồng, giảm tới 40% so với tuần trước đó.

Triển vọng dài hạn và chiến lược "đãi cát tìm vàng"

Lý giải cho áp lực từ khối ngoại, ông Hoàng Xuân Chiến - Giám đốc phát triển kinh doanh Khối tư vấn đầu tư của VPS cho biết: Lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao đang là "cơn gió ngược" gây sức ép lên dòng vốn tại các thị trường mới nổi, và Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Thực tế, câu chuyện nâng hạng giúp Việt Nam lọt vào tầm ngắm của tập khách hàng quốc tế rộng lớn hơn, nhưng quy mô giải ngân thực tế sẽ phụ thuộc vào bức tranh vĩ mô toàn cầu, độ hấp dẫn của định giá và đặc biệt là chất lượng doanh nghiệp.

Dù ngắn và trung hạn đang đối diện nhiều thách thức, xu hướng dài hạn của thị trường Việt Nam vẫn được các tổ chức lớn đánh giá rất cao. Theo dự báo từ VinaCapital, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết có thể tăng vọt 25% trong năm nay và tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai con số trong năm 2027, dẫn đầu khu vực ASEAN. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) dự phóng của VN-Index đạt khoảng 15%, vượt trội so với mức 10-14% của các thị trường lân cận.

Bên cạnh yếu tố vĩ mô, thị trường cũng đang đón nhận những thay đổi lớn về mặt chính sách. Việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN (hiệu lực từ 1/12/2026) điều chỉnh tỷ lệ LDR lên 95% và áp dụng các chuẩn mực thanh khoản Basel III (LCR, NSFR) được kỳ vọng sẽ củng cố tính an toàn hệ thống cho nhóm ngân hàng - rường cột của thị trường chứng khoán.

Trong bối cảnh hiện tại, chiến lược đầu tư theo chỉ số (Index) có thể sẽ nhường chỗ cho chiến lược lựa chọn cổ phiếu (Stock picking). Khi thị trường chung điều chỉnh, định giá của nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận duy trì ổn định đang bị đẩy về vùng hấp dẫn. Đây chính là cơ hội "đãi cát tìm vàng" cho những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, biết tận dụng nhịp rung lắc để tích lũy những cổ phiếu chất lượng. Đồng thời, đây cũng là phép thử đòi hỏi các doanh nghiệp Việt phải nâng tầm minh bạch và bảo vệ cổ đông để thực sự giữ chân dòng vốn ngoại trong chu kỳ mới.