Phố Wall chao đảo vì giá dầu, Fed tiếp tục 'phủ bóng' trong tháng 9?

Phố Wall rung lắc trong phiên cuối tháng 8 khi giá dầu vượt 90 USD/thùng, làm gia tăng lo ngại lạm phát và khả năng Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt - Ảnh: AP

Thị trường chứng khoán Mỹ kết thúc phiên giao dịch ngày 31/8 (rạng sáng ngày 1/9 theo giờ Việt Nam) với cả ba chỉ số chủ chốt cùng giảm điểm. Áp lực bán gia tăng khi giá dầu vượt 90 USD/thùng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên và nhà đầu tư lo ngại căng thẳng địa chính trị có thể tạo thêm một cú hích đối với lạm phát.

Theo Reuters, chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 374,09 điểm, tương đương 0,7%, xuống 53.185,90 điểm. S&P 500 giảm 25,62 điểm, tương đương 0,3%, xuống 7.686,14 điểm, trong khi Nasdaq Composite giảm 31,53 điểm, tương đương 0,1%, xuống 26.370,89 điểm. Russell 2000 cũng giảm 0,5%, xuống 2.956,45 điểm.

Điểm đáng chú ý là diễn biến tiêu cực trong phiên cuối tháng không làm thay đổi bức tranh chung của Phố Wall trong tháng 8. Cả Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đều ghi nhận mức tăng theo tháng. Trong đó, Nasdaq dẫn đầu nhờ nhóm cổ phiếu công nghệ và câu chuyện trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục thu hút dòng tiền. Dow Jones cũng có tháng tăng thứ năm liên tiếp.

Tuy nhiên, những tín hiệu từ thị trường hàng hóa và trái phiếu đang khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Giá dầu Brent tăng 2,7%, đóng cửa trên 90 USD/thùng, trong khi dầu WTI lên khoảng 85,76 USD/thùng. Reuters cho biết nguyên nhân chính đến từ căng thẳng Mỹ - Iran và những diễn biến quân sự mới tại khu vực eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.

Đây là yếu tố có thể nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực đối với thị trường cổ phiếu. Giá năng lượng tăng đồng nghĩa chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng có nguy cơ leo thang, qua đó gây khó cho mục tiêu kiểm soát lạm phát của Fed. Đáng chú ý, giá xăng tại Mỹ trong tháng 8 lần đầu tiên vượt mức trung bình 4 USD/gallon, theo AP.

Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 4,75%, mức cao nhất kể từ đầu năm 2025. Lợi suất tăng thường tạo sức ép lên định giá cổ phiếu, đặc biệt là các nhóm tăng trưởng và công nghệ vốn nhạy cảm với mặt bằng lãi suất.

Áp lực đối với chính sách tiền tệ còn gia tăng sau những phát biểu gần đây của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Thị trường đang nâng xác suất Fed có thể tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9 lên khoảng 65%, thay vì kỳ vọng nới lỏng chính sách như trước đó. Đây là sự thay đổi đáng kể trong tâm lý đầu tư chỉ trong thời gian ngắn.

Điều này cũng giải thích vì sao phản ứng của thị trường trong phiên 31/8 có phần trái chiều giữa các nhóm ngành. Cổ phiếu năng lượng hưởng lợi từ giá dầu tăng, trong khi nhiều nhóm ngành khác chịu áp lực bán. Reuters ghi nhận 9/11 nhóm ngành thuộc S&P 500 giảm điểm. Một số cổ phiếu năng lượng như Halliburton và Valero Energy tăng 1,9%.

Ở chiều ngược lại, cổ phiếu PG&E lao dốc khoảng 20,1% do những lo ngại liên quan đến trách nhiệm pháp lý đối với các vụ cháy rừng tại California. Amazon cũng giảm 2,5% trước thông tin có thể phải đối mặt với một vụ kiện chống độc quyền do cơ quan quản lý Mỹ thúc đẩy.

Dù vậy, nếu nhìn rộng hơn, sức khỏe của thị trường Mỹ trong tháng 8 vẫn tương đối tích cực. AP cho biết tính từ đầu năm, S&P 500 tăng 12,3%, Dow Jones tăng 10,7%, Nasdaq tăng 13,5%, trong khi Russell 2000 tăng tới 19,1%.

Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu công nghệ vẫn là một trong những động lực quan trọng giúp Nasdaq duy trì mức tăng mạnh. Trước đó, kết quả kinh doanh và triển vọng của Nvidia đã kích hoạt một nhịp tăng đáng kể đối với nhóm AI, giúp Nasdaq có thời điểm vượt trội so với các chỉ số còn lại. Reuters đánh giá câu chuyện AI tiếp tục là một trong những lực đỡ chính của thị trường chứng khoán Mỹ trong tháng 8.

Tuy nhiên, việc thị trường tăng mạnh trong nhiều tháng liên tiếp cũng khiến bài toán định giá trở nên nhạy cảm hơn. Khi lợi suất trái phiếu tăng, giá dầu leo thang và kỳ vọng về Fed thay đổi, nhà đầu tư có thể ưu tiên chốt lời ở những cổ phiếu đã tăng nóng, thay vì tiếp tục đẩy mạnh vị thế.

Đối với tháng 9, tâm điểm của thị trường sẽ chuyển sang các dữ liệu kinh tế mới, đặc biệt là báo cáo việc làm và các chỉ số lạm phát. Reuters cho biết giới đầu tư đang chờ dữ liệu việc làm tháng 8, trong khi báo cáo lạm phát tiếp theo dự kiến công bố ngày 11/9 để có thêm cơ sở đánh giá hướng đi của Fed.

Như vậy, phiên 31/8 có thể xem là lời cảnh báo về sự mong manh của đà tăng trên Phố Wall. Thị trường vẫn duy trì nền tảng tích cực nhờ lợi nhuận doanh nghiệp và sức hút của AI, nhưng rủi ro từ giá dầu, lạm phát, lợi suất trái phiếu và chính sách tiền tệ đang quay trở lại.

Trong ngắn hạn, nhà đầu tư sẽ khó có thể chỉ nhìn vào đà tăng của các chỉ số. Mối quan hệ giữa giá dầu, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lãi suất Fed sẽ tiếp tục quyết định khẩu vị rủi ro. Nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài khiến dầu duy trì trên 90 USD/thùng, áp lực lên lạm phát có thể trở thành lực cản đáng kể đối với Phố Wall trong tháng 9.