Tài chính xanh góp phần thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam

Trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng luôn tích cực thúc đẩy tăng trưởng xanh, tích hợp quản lý - môi trường - xã hội (ESG) trong hoạt động cấp tín dụng. Không chỉ các ngân hàng trong nước, hiện nay nhiều ngân hàng quốc tế cũng quan tâm đến ESG tại Việt Nam. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc phỏng vấn ông Michael Wen, Phó Chủ tịch Điều hành ngân hàng Cathay United.

Michael Wen, Phó Chủ tịch Điều hành ngân hàng Cathay United

Chính phủ Việt Nam định hướng phát triển bền vững, thúc đẩy kinh tế xanh và hệ thống Ngân hàng luôn bám sát mục tiêu này. Ông có thể chia sẻ về xu hướng chung và các định chế tài chính, ngân hàng nước ngoài quan tâm đến vấn đề phát triển ESG tại thị trường Việt Nam như thế nào?

Từ góc nhìn của ngân hàng, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường được đánh giá là nhóm yếu thế hơn do quy mô hạn chế, dòng tiền chưa ổn định và lịch sử hoạt động chưa đủ dài để tạo dựng mức độ tín nhiệm cao. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các startup hoạt động trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, dù mô hình kinh doanh có tiềm năng.

Chính vì vậy, Chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) đã triển khai cơ chế bảo hiểm và bảo lãnh tín dụng dành riêng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhằm chia sẻ rủi ro với hệ thống ngân hàng. Thông qua cơ chế này, khi ngân hàng cấp vốn cho các doanh nghiệp, một phần rủi ro tín dụng sẽ được bảo lãnh, giúp ngân hàng có thể mạnh dạn hơn trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp có tiềm năng nhưng còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn.

Có một nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động ngân hàng là nguồn vốn của ngân hàng thực chất là tiền gửi của khách hàng, vì vậy trách nhiệm bảo toàn vốn luôn được đặt lên hàng đầu. Do đó, ngay cả khi hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ và startup, ngân hàng luôn phải thận trọng trong công tác thẩm định và quản trị rủi ro. Cơ chế bảo lãnh tín dụng của Chính quyền đóng vai trò như một “cầu nối”, cho phép ngân hàng vừa bảo vệ được nguồn vốn của khách hàng, vừa mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp từ quy mô lớn, đến vừa và nhỏ trong nước quan tâm và có nhu cầu về tín dụng xanh, hướng đến phát tiển bền vững. Vậy, đối với hoạt động cấp vốn xanh cho các doanh nghiệp, Cathay United nhận định và hướng đến những lĩnh vực tiềm năng nào tại thị trường Việt Nam?

Thời gian qua, việc tiếp cận tài chính xanh theo quan điểm của Cathay United không giới hạn hay ưu tiên cố định theo ngành nghề, mà tập trung đánh giá mức độ sẵn sàng ESG, tác động môi trường - xã hội và tính bền vững dài hạn của từng dự án và từng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này cho phép nguồn vốn xanh được phân bổ linh hoạt, phù hợp với đặc thù phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Trong khoảng hai đến ba năm gần đây, danh mục các khoản vay ESG và tài chính xanh tại Cathay United dành cho khách hàng tại Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, với tổng quy mô đạt khoảng 100 triệu USD. Dự kiến, con số này sẽ tiếp tục tăng trong năm nay, phản ánh nhu cầu ngày càng rõ nét của doanh nghiệp đối với các giải pháp tài chính gắn với chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Nhìn về tương lai, dư địa tăng trưởng của tài chính xanh tại Việt Nam là rất lớn, đặc biệt khi hoạt động ngoại thương tiếp tục mở rộng và các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết trong hợp tác quốc tế. Dù không đặt ra tỷ trọng cụ thể cho từng ngành, ngân hàng giữ quan điểm lạc quan về việc mở rộng cấp vốn xanh cho các doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi bền vững rõ ràng, đồng thời sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trong lộ trình đáp ứng các tiêu chuẩn ESG toàn cầu.

Vậy, theo ông, việc ngân hàng ứng dụng công nghệ vào hệ thống quản lý và dự đoán rủi ro trong đầu tư ESG mang lại những lợi ích thiết thực nào so với cách làm truyền thống trước đây?

Thực tế, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý và dự đoán rủi ro ESG mang lại nhiều lợi ích rõ rệt so với cách tiếp cận truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng biến động và yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm ngày càng cao. Trước hết, công nghệ giúp nâng cao mức độ tin cậy và sự hài lòng của khách hàng. Một minh chứng rõ nét là giai đoạn đại dịch Covid-19. Trước khi đại dịch xảy ra, các mô hình làm việc từ xa và quy trình số hóa vẫn chưa được áp dụng rộng rãi. Nhờ nhanh chóng triển khai các giải pháp công nghệ đã giúp ngân hàng duy trì hoạt động liên tục, xử lý các yêu cầu của khách hàng kịp thời và minh bạch hơn. Điều này không chỉ đảm bảo chất lượng dịch vụ, mà còn góp phần củng cố niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp trong giai đoạn nhiều bất ổn.

Ngoài ra, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất vận hành và năng suất lao động. Thông qua các nền tảng dữ liệu, AI và tự động hóa, Cathay có thể phân tích rủi ro một cách hệ thống, hỗ trợ ra quyết định nhanh và chính xác hơn, đồng thời giảm tải các công việc thủ công, giúp nhân sự tập trung vào các hoạt động có giá trị gia tăng cao như dịch vụ tư vấn, quản trị rủi ro và phát triển các sản phẩm bền vững.

Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ giúp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh dài hạn. Điển hình, các công cụ dự báo rủi ro ESG cho phép các tổ chức tài chính, ngân hàng nhận diện sớm những yếu tố có thể tác động đến môi trường, xã hội và hoạt động tài chính, từ đó chủ động điều chỉnh chiến lược, hạn chế tổn thất và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. So với việc xử lý rủi ro sau khi sự cố xảy ra, cách tiếp cận dựa trên công nghệ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.