Tắm đêm và đột quỵ: Nguy cơ không nằm ở bản thân việc tắm muộn

Đột quỵ là tình trạng não bị thiếu máu hoặc xuất huyết do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, với các yếu tố nguy cơ chính như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, bệnh tim, tiểu đường và rối loạn mỡ máu. Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học xác nhận tắm đêm là nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, song thực tế lâm sàng ghi nhận một số trường hợp xảy ra biến cố sau khi tắm khuya, từ đó hình thành quan niệm phổ biến nhưng chưa chính xác.

Tắm đêm tác động đến cơ thể theo cơ chế nào?

Về mặt sinh lý, tắm vào ban đêm - đặc biệt khi nhiệt độ môi trường thấp hoặc sử dụng nước lạnh - có thể gây co mạch ngoại vi, làm tăng huyết áp tạm thời và ảnh hưởng đến tuần hoàn máu. Khi cơ thể đang ở trạng thái nghỉ ngơi, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột buộc hệ tim mạch phải thích nghi nhanh chóng. Ở người khỏe mạnh, phản ứng này thường không đáng kể, nhưng ở người có bệnh nền, đây có thể là yếu tố kích hoạt biến cố.

Nguy cơ tăng cao trong những tình huống “nhạy cảm”

Không chỉ thời điểm tắm, trạng thái cơ thể trước đó cũng đóng vai trò quan trọng. Tắm ngay sau khi uống rượu bia, ăn quá no hoặc vừa vận động mạnh có thể làm rối loạn điều hòa huyết áp và nhịp tim. Rượu bia gây giãn mạch, trong khi nước lạnh lại gây co mạch, tạo ra sự thay đổi đối lập khiến cơ thể khó thích nghi. Đây là lý do nhiều trường hợp tai biến xảy ra không phải vì “tắm đêm” đơn thuần mà do kết hợp nhiều yếu tố bất lợi.

Nếu buộc phải tắm muộn, cần sử dụng nước ấm, tắm nhanh và không tắm khi cơ thể đang mệt hoặc sau khi sử dụng chất kích thích

Ai cần đặc biệt thận trọng và nên tắm thế nào?

Các chuyên gia khuyến cáo, người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, có tiền sử đột quỵ hoặc thường xuyên căng thẳng, mất ngủ nên hạn chế tắm đêm. Nếu buộc phải tắm muộn, cần sử dụng nước ấm, tắm nhanh, tránh tắm sau 23h và không tắm khi cơ thể đang mệt hoặc sau khi sử dụng chất kích thích. Đồng thời, việc giữ ấm cơ thể ngay sau khi tắm, đặc biệt vùng đầu, cổ và ngực, là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ sốc nhiệt.

Về lâu dài, phòng ngừa đột quỵ không nằm ở việc kiêng tắm đêm mà ở kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ nền như huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cùng với duy trì lối sống lành mạnh. Tắm đêm không phải “thủ phạm”, nhưng những thói quen sinh hoạt thiếu khoa học mới là điều cần cảnh giác.