Thận trọng với rủi ro trong trung hạn

Hà An - 10:04 | 24/01/2022

Lạm phát cao đã buộc nhiều quốc gia trên thế giới phải đảo chiều chính sách tiền tệ sang thắt chặt, tăng lãi suất để ứng phó. Trong khi Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở lớn, nên nguy cơ nhập khẩu lạm phát cũng rất cao. Điều đó sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác điều hành chính sách tiền tệ của NHNN.

Những tuần giáp Tết Nguyên đán và đầu năm mới là thời điểm vàng để các ngân hàng tăng cường huy động vốn. Bởi đây là lúc cả người dân và doanh nghiệp để lượng tiền tạm nhàn dỗi khá lớn, trước khi bước vào “năm tài chính” theo lịch mặt trăng.

BIDV tranh thủ chào bán trái phiếu mệnh giá 100.000 đồng/trái phiếu với các kỳ hạn 7 năm, 8 năm và 10 năm cho khách hàng cá nhân, với lãi suất huy động lên tới 6,5%/năm cùng một chương trình quà tặng bằng tiền mặt có tổng trị giá hơn 9 tỷ đồng. Đây là mức lãi suất hấp dẫn so với mặt bằng lãi suất huy động hiện nay.

Ảnh minh họa

Ở khối các NHTMCP cũng đang rầm rộ triển khai nhiều chương trình tặng quà, lì xì đầu năm, quay số trúng thưởng vàng, tặng hàng hóa có giá trị lớn dành cho khách hàng gửi tiết kiệm. Một số NHTMCP điều chỉnh tăng lãi suất huy động như một lợi thể cạnh tranh trước những hàng xóm lớn – ngân hàng có uy tín và thương hiệu lớn hơn.

Có thể nói lãi suất huy động đang nhích tăng so với tháng trước, nhưng chỉ mang tính thời vụ. Lý do là các TCTD đang tranh thủ huy động vốn nhằm chuẩn bị lượng vốn cung ứng khi cầu tín dụng tăng khi nền kinh tế phục hồi sau khi dịch bệnh được kiểm soát, cả nước chuyển sang giai đoạn thích ứng linh hoạt, an toàn; trong khi Quốc hội cũng đã thông qua Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế giai đoạn 2022-2023.

Không chỉ giới chuyên gia trong nước, các tổ chức tài chính quốc tế cũng đưa ra dự báo lạc quan về tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Theo báo cáo Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam của WB công bố ngày 13/1, GDP Việt Nam sẽ tăng tốc trong năm 2022 với tăng trưởng GDP dự báo tăng lên 5,5%. Hay theo dự báo của Ngân hàng Standard Chartered, nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi mạnh mẽ trong năm 2022, với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 6,7%...

Tuy nhiên hiện lạm phát đang có xu hướng tăng cao trên toàn cầu. Chẳng hạn lạm phát tại Canada trong tháng 12/2021 đã tăng vọt lên mức 4,8%, mức cao nhất kể từ năm 1991. Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) vừa công bố số liệu sơ bộ cho thấy tỷ lệ lạm phát của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã tăng lên mức cao kỷ lục 5% trong tháng 12/2021, so với cùng kỳ năm 2020. Một số nước có tỷ lệ lạm phát rất cao như Estonia cao nhất với 12%, Lithuania với 10,7%, Latvia 7,7%, Tây Ban Nha 6,7%, Bỉ 6,5%, Hà Lan 6,4%, Đức 5,7%.

Lạm phát cao đã buộc nhiều quốc gia trên thế giới phải đảo chiều chính sách tiền tệ sang thắt chặt, tăng lãi suất để ứng phó. Trong biên bản cuộc họp được công bố đầu tháng 1/2022 Fed đã bày tỏ lo ngại về khả năng giá sẽ tiếp tục theo xu hướng tăng trên quy mô toàn cầu do đứt gãy chuỗi cung ứng và ảnh hưởng tiêu cực từ biến chủng mới của dịch Covid-19. Trước đó, 10 trong số 18 thành viên Ủy ban Thị trường mở của Fed đã đưa ra dự kiến Fed sẽ tăng lãi suất ba lần trong năm 2022.

Trong khi Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở lớn, nên nguy cơ nhập khẩu lạm phát cũng rất cao. Điều đó sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác điều hành chính sách tiền tệ của NHNN. Bởi để kiềm chế lạm phát, cần phải thắt chặt lại tiền tệ; thế nhưng điều này lại ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng. Trong khi nếu nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng, lại lo tạo thêm áp lực đến lạm phát.

Lạm phát cũng gây nhiều khó khăn cho hoạt động của các TCTD bởi khi lạm phát tăng họ sẽ phải tăng lãi suất huy động nhằm đảm bảo lãi suất thực dương và đủ sức hấp dẫn đối với người gửi tiền trước những kênh đầu tư khác đang khá sôi động. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất cho vay nhiều khả năng sẽ duy trì như hiện nay, thậm chí có thể còn giảm thêm theo chủ trương của Chính phủ, NHNN để hỗ trợ nền kinh tế phục hồi. Điều đó có nghĩa, các ngân hàng sẽ phải xoay sở trong biên độ NIM ngày càng thu hẹp.

Trong khi việc kéo dài thời gian hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng dịch Covid-19 theo Thông tư 14/2021/TT-NHNN sẽ tác động mạnh hơn đến hoạt động ngân hàng do có độ trễ. Theo tính toán của NHNN, nếu tính cả dư nợ của khách hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi có nguy cơ chuyển thành nợ xấu thì tỷ lệ nợ xấu khoảng 7,31%. Điều này khó đảm bảo thực hiện được mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn, tác động tiêu cực, trực tiếp đến chất lượng tài sản và năng lực tài chính của các TCTD.

Chưa kể, việc kéo dài thời gian cơ cấu lại thời hạn trả nợ (thực chất đã biến các khoản cho vay ngắn hạn thành trung dài hạn cũng như tạm thời không ghi nhận mức độ rủi ro thực tế của khách hàng), cũng sẽ tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống ngân hàng trong trung hạn.

Hà An

Tags: Rủi ro lạm phát chính sách

Tin khác

Tài chính tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh: Tăng trưởng gắn với kiểm soát chất lượng tín dụng

Đến cuối tháng 8/2026, tổng dư nợ của các công ty tài chính trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đạt 182,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9,6% so với cuối năm. Cùng với quy mô tín dụng, kiểm soát chất lượng tín dụng, ứng dụng công nghệ đang là những yếu tố quan trọng đối với hiệu quả hoạt động và xu hướng phát triển tài chính tiêu dùng.

Thông tư 50 hướng ngân hàng tới nền tảng vốn ổn định hơn

Thông tư 50/2026/TT-NHNN đưa ra nhiều thay đổi quan trọng đối với các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, trong đó đáng chú ý là việc điều chỉnh LDR và đưa LCR, NSFR vào lộ trình áp dụng. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.Hồ Chí Minh cho rằng khuôn khổ mới sẽ tạo thêm dư địa cân đối nguồn vốn, đồng thời thúc đẩy các ngân hàng chuyển sang cấu trúc nguồn vốn ổn định, bền vững hơn.

NHNN quy định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi tối đa 95%

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đáng chú ý, Thông tư đưa vào lộ trình áp dụng các chỉ tiêu thanh khoản LCR, NSFR, đồng thời quy định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa 95%.

Agribank được vinh danh 3 giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026

Tối 30/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026 (Vietnam Retail Banking Forum 2026) diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) được vinh danh tại 03 hạng mục của Giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026 (Vietnam Outstanding Banking Awards).

AI, Deepfake gia tăng rủi ro: Công ty tài chính phải ‘kiểm soát chính xác hơn’

Ngày 1/10, Câu lạc bộ Tài chính Tiêu dùng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tổ chức Hội thảo “Quản trị rủi ro và phòng, chống gian lận hoạt động tài chính tiêu dùng trong bối cảnh mới”, tập trung nhận diện những rủi ro mới và giải pháp bảo đảm thị trường phát triển an toàn, minh bạch, bền vững.

Sáng 1/10: Tỷ giá trung tâm giảm 3 đồng

Ngày 1/10, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.624 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh giảm với biên độ phổ biến từ 5-15 đồng so với phiên trước.

Vì sao lãi suất cho vay khó giảm?

Nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh đang tạo sức ép lên khả năng cân đối nguồn vốn của các ngân hàng. Khi tín dụng tăng nhanh hơn khả năng huy động, chi phí đầu vào khó giảm, trong khi áp lực lạm phát, tỷ giá, nợ xấu và dự phòng vẫn hiện hữu. Bởi vậy, dư địa giảm lãi suất cho vay trên diện rộng được đánh giá không còn nhiều.

Cho vay dự án bất động sản: Ngân hàng thiết kế tỷ lệ và phương thức cấp vốn linh hoạt

Đề xuất nâng tỷ lệ vốn chủ sở hữu tại dự án bất động sản đang đặt thêm bài toán đối với hoạt động tài trợ vốn. Khi phần vốn đối ứng thay đổi, dư địa cấp tín dụng, cách thiết kế khoản vay và yêu cầu quản trị rủi ro của ngân hàng cũng sẽ chịu tác động.

Ngân hàng giúp doanh nghiệp dựng 'lá chắn' trước biến động tỷ giá

Biến động của lãi suất quốc tế và đồng USD đang khiến rủi ro tỷ giá trở thành bài toán đáng lưu ý với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trước áp lực này, các ngân hàng đẩy mạnh cung ứng ngoại tệ, cung cấp công cụ phòng ngừa rủi ro, thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại, giúp doanh nghiệp chủ động dòng tiền và hạn chế tác động đến chi phí, lợi nhuận.

Bản đồ số 15 NHNN khu vực: Tăng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng

Việc xây dựng “Bản đồ số trực tuyến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực” không chỉ tạo thêm một nền tảng tra cứu thông tin trực quan về hoạt động ngân hàng tại các địa phương, mà còn được kỳ vọng trở thành cầu nối giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với hệ thống tổ chức tín dụng, qua đó góp phần mở rộng tài chính toàn diện và hạn chế nguy cơ tìm đến các kênh tín dụng không chính thức. Từ ngày mai (1/10), “Bản đồ số trực tuyến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực” sẽ chính thức ra mắt.