Việt Nam dồn lực xuất khẩu nông sản những tháng cuối năm

Xuất khẩu tăng tốc về đích

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 39,7 tỷ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 8, xuất khẩu đạt trên 5,1 tỷ USD, đây là mức tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh nhiều thị trường vẫn còn khó khăn. Các mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, rau quả, thủy sản đều ghi nhận mức tăng khá.

Xuất khẩu gạo đạt gần 6,2 triệu tấn

Trong đó, gạo tiếp tục là điểm sáng khi xuất khẩu đạt gần 6,2 triệu tấn, kim ngạch 4,1 tỷ USD, tăng hơn 12% về giá trị. Cà phê cũng khởi sắc với kim ngạch 3,7 tỷ USD, nhờ giá quốc tế duy trì ở mức cao. Rau quả ghi nhận tăng trưởng trên 20%, trong đó sầu riêng, chuối, thanh long xuất khẩu sang Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đều tăng mạnh.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế - Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, từ nay đến cuối năm, nhu cầu nông sản toàn cầu có xu hướng tăng do dịp lễ Giáng sinh và Tết Nguyên đán 2026. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tăng tốc, song cũng cần chuẩn bị kỹ về chất lượng và logistics để tránh tình trạng ùn ứ hoặc bị trả hàng.”

Một trong những điểm đáng chú ý năm nay là sự mở rộng thị trường xuất khẩu. Không còn sự phụ thuộc vào Trung Quốc, Mỹ hay EU, nhiều mặt hàng đã tiếp cận thêm khu vực Trung Đông, Nam Á và châu Phi.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu sang Trung Đông 8 tháng qua đạt 256 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ. Đây là thị trường được đánh giá nhiều tiềm năng do dân số trẻ, nhu cầu nhập khẩu nông sản lớn.

Rau quả xuất khẩu vẫn còn nhiều dư địa

Ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT Công ty Vinamit chia sẻ, chúng tôi đang đẩy mạnh đưa trái cây sấy và rau củ chế biến vào thị trường Trung Đông. Thị trường này đòi hỏi sản phẩm Halal, nhưng nếu doanh nghiệp chuẩn hóa từ đầu thì cơ hội mở ra rất lớn. Việc đa dạng hóa giúp giảm phụ thuộc và ổn định đầu ra.

Ở lĩnh vực gạo, Việt Nam cũng đã thâm nhập mạnh hơn vào châu Phi và Nam Mỹ. Các doanh nghiệp cho biết đang khai thác tốt phân khúc gạo thơm và gạo chất lượng cao, nhờ lợi thế cạnh tranh từ chất lượng và giá cả.

Doanh nghiệp tận dụng cao điểm cuối năm

Thời điểm cuối năm cũng là lúc nhiều doanh nghiệp tập trung tối đa nguồn lực. Đại diện Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) cho biết, doanh nghiệp đang chạy hết công suất nhà máy tại Ninh Bình và Gia Lai để đáp ứng đơn hàng cuối năm, đặc biệt là xuất khẩu rau quả chế biến sang EU và Nhật Bản.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Doveco nhận định, đơn hàng tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chi phí logistics vẫn là thách thức lớn, nhất là tuyến đi châu Âu. Chúng tôi đang phối hợp với các đối tác vận tải để giữ ổn định giá cước, tránh ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo kim ngạch có thể đạt 10 tỷ USD trong năm 2025 nếu duy trì được nhịp tăng hiện nay. Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký VASEP nhấn mạnh, nhu cầu cá tra, tôm tại Mỹ và EU đang hồi phục. Nhưng để giữ vững đà tăng, doanh nghiệp phải chú trọng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn bền vững mà các thị trường này ngày càng siết chặt.

Các chuyên gia dự báo xuất khẩu nông sản Việt Nam năm 2025 có thể đạt 65 tỷ USD

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách như mở rộng đàm phán mở cửa thị trường, thúc đẩy ký kết hiệp định công nhận lẫn nhau về kiểm dịch. Riêng trong tháng 8/2025, Việt Nam đã chính thức hoàn tất thủ tục xuất khẩu bưởi da xanh sang Nhật Bản và chôm chôm sang Hàn Quốc.

Theo chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong, điểm quan trọng là phải kết hợp giữa “mở rộng thị trường” và “nâng cao chất lượng”. “Thế giới đang ưu tiên xu hướng nông sản xanh, sạch, bền vững. Nếu chỉ chạy theo số lượng, Việt Nam sẽ khó duy trì vị thế. Ngược lại, đầu tư công nghệ chế biến và tiêu chuẩn cao sẽ giúp giá trị nông sản tăng gấp đôi, gấp ba so với hiện tại.

Các hiệp hội ngành hàng cũng tích cực vào cuộc. Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam cho biết đang triển khai chương trình liên kết vùng nguyên liệu bền vững, nhằm đảm bảo nguồn cung đạt chuẩn xuất khẩu. Trong khi đó, ngành cà phê thúc đẩy chứng nhận quốc tế như Rainforest, Fairtrade để chinh phục các thị trường khó tính.

Với kết quả tích cực từ đầu năm và nỗ lực dồn lực cuối năm, nhiều dự báo cho rằng xuất khẩu nông sản Việt Nam năm 2025 có thể đạt 65 tỷ USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường - Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, chúng ta đang có cơ hội lớn nhờ nhu cầu toàn cầu tăng, hiệp định thương mại phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, cần quản trị tốt rủi ro về biến động giá cả, tỷ giá và chi phí vận tải. Mục tiêu không chỉ là tăng trưởng ngắn hạn, mà còn là xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam bền vững.

Những tháng cuối năm, bức tranh xuất khẩu nông sản của Việt Nam đang được tô thêm gam màu sáng. Song để duy trì đà tăng trưởng, yếu tố then chốt vẫn nằm ở việc nâng cao chất lượng, đa dạng hóa thị trường và tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do. Đây cũng chính là con đường để nông sản Việt không chỉ “đi xa”, mà còn “đi bền vững” trong chuỗi giá trị toàn cầu.