Việt Nam xếp trên quốc gia đông dân của Đông Nam Á về tăng trưởng doanh số ô tô

Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh số ô tô cao nhất trong sáu thị trường ASEAN-6 trong nửa đầu năm 2026, theo Báo cáo Tổng quan thị trường ô tô ASEAN-6: Ấn bản lần thứ 6 của PwC. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh điện hóa tăng tốc, ra mắt nhiều mẫu xe có mức giá dễ tiếp cận hơn và nhu cầu tiêu dùng tiếp tục phục hồi, qua đó định hình lại thị trường ô tô Việt Nam. Báo cáo phân tích doanh số, xu hướng điện hóa, cục diện cạnh tranh và hoạt động sản xuất tại Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Philippines và Singapore.

Báo cáo cho thấy tăng trưởng của khu vực vẫn duy trì tích cực nhưng ngày càng tập trung vào các thị trường dẫn đầu. Trên toàn ASEAN-6, tổng doanh số toàn thị trường tăng 11,1% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026, trong đó Việt Nam ghi nhận mức tăng cao nhất (31.1%). Phân tích cũng cho thấy khoảng cách giữa các thị trường ngày càng rõ nét, phản ánh sự khác biệt về sức mua, thị hiếu người tiêu dùng, hạ tầng, quy định và năng lực ngành ô tô trong nước.

Doanh số ô tô ASEAN-6 đạt khoảng 1,76 triệu xe trong nửa đầu năm 2026 - Ảnh: PwC

Ông Mohammad Mudasser, Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Thương vụ – Chuyển đổi, PwC Việt Nam, chia sẻ:“Thị trường ô tô Việt Nam không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn. Vài năm trước, xe điện còn là một lựa chọn mang tính tiên phong. Ngày nay, xe điện đã trở thành lựa chọn thiết thực của người tiêu dùng. Trong giai đoạn tiếp theo, vị thế dẫn đầu sẽ không chỉ được quyết định bởi số lượng xe bán ra, mà còn bởi khả năng xây dựng hạ tầng sạc, phát triển giải pháp tài chính và tạo dựng niềm tin thông qua dịch vụ hậu mãi. Đây là bài toán khó hơn, nhưng cũng là yếu tố quyết định tăng trưởng bền vững.”

Tăng trưởng khu vực tập trung vào các thị trường dẫn đầu

Doanh số ô tô ASEAN-6 đạt khoảng 1,76 triệu xe trong nửa đầu năm 2026. Đà tăng trưởng phân hóa rõ rệt giữa các thị trường: Việt Nam dẫn đầu với 31,1%, tiếp theo là Indonesia với 15,9% và Thái Lan với 15,1%. Trong khi đó, Singapore và Malaysia ghi nhận mức tăng khiêm tốn hơn, lần lượt là 6,9% và 2,6%, còn Philippines giảm 6,1%. Tại Việt Nam, đà tăng trưởng được hỗ trợ bởi đà tăng GDP mạnh mẽ, doanh số xe hybrid tăng 83% và nhu cầu xe nhập khẩu tăng 23%.

Sự phân hóa này cho thấy ASEAN không còn có thể được tiếp cận như một thị trường ô tô đồng nhất. Khả năng chi trả, thị hiếu sản phẩm, hạ tầng, quy định và hành vi người tiêu dùng đang tạo nên quỹ đạo phát triển riêng tại từng quốc gia. Vì vậy, chiến lược tăng trưởng ở cấp khu vực cần được cụ thể hóa cho từng thị trường, từ sản phẩm, giá bán và sản xuất đến phân phối và dịch vụ hậu mãi.

Xe hybrid nổi lên như một công nghệ chuyển tiếp quan trọng

Trên toàn ASEAN-6, xe điện hóa (xEV), bao gồm xe thuần điện và xe hybrid, chiếm 32% doanh số trong nửa đầu năm 2026, cao hơn gấp đôi mức 14% của năm 2024. Tuy nhiên, mức độ tiếp nhận vẫn chênh lệch lớn trong khu vực, từ 86% tại Singapore xuống 13% tại cả Malaysia và Philippines. Đồng thời, động lực tăng trưởng của thị trường đang dần dịch chuyển khỏi xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống.

Quá trình chuyển dịch tại Việt Nam không chỉ được định hình bởi xe thuần điện mà còn bởi nhu cầu ngày càng tăng đối với xe hybrid. Doanh số xe hybrid tăng 83% trong sáu tháng đầu năm 2026, cho thấy vai trò của dòng xe này như một giải pháp chuyển tiếp thiết thực cho người tiêu dùng muốn tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí vận hành.

Một điểm khác biệt của Việt Nam so với nhiều thị trường ASEAN là mức độ tập trung cao của thị trường xe điện hóa. VinFast bàn giao khoảng 116.000 xe trong nửa đầu năm 2026, chiếm khoảng 40% thị phần. Điều này góp phần thúc đẩy việc tiếp nhận xe điện, nhưng cũng cho thấy giai đoạn phát triển tiếp theo sẽ cần sự tham gia rộng rãi hơn của nhiều nhà sản xuất, công nghệ và mô hình kinh doanh.

Cạnh tranh gia tăng khi thị trường chuyển mình

Cục diện cạnh tranh đang thay đổi cùng với quá trình tiếp nhận xe điện. Trong phân khúc xe điện hóa tại ASEAN-6, VinFast và các thương hiệu Trung Quốc đã vượt doanh số của các nhà sản xuất truyền thống đến từ Nhật Bản, Mỹ, châu Âu và Hàn Quốc. Các thương hiệu Trung Quốc chiếm 47% doanh số xe điện hóa trong khu vực, trong khi VinFast đứng đầu trong số các thương hiệu riêng lẻ, tiếp theo là BYD và Toyota.

Xu hướng điện hóa đang định hình lại cạnh tranh trên thị trường ô tô Việt Nam. Tăng trưởng trong nửa đầu năm 2026 được hỗ trợ bởi ba yếu tố chính: nhu cầu từ các doanh nghiệp vận tải và đội xe, tốc độ tiếp nhận xe hybrid nhanh và sự xuất hiện của nhiều mẫu xe dễ tiếp cận hơn. Doanh số xe hybrid tăng 83%, trong khi nhu cầu xe nhập khẩu tăng 23%. Các mẫu xe có mức giá dễ tiếp cận hơn như VinFast VF3 và VF5 đã mở rộng phân khúc SUV phổ thông, trong khi Limo Green, mẫu xe hướng đến khách hàng đội xe, trở thành ô tô bán chạy nhất Việt Nam trong giai đoạn này.

Xét theo giá trị, Trung Quốc trở thành nguồn nhập khẩu ô tô lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất của Việt Nam, phản ánh sự hiện diện ngày càng rõ nét của các thương hiệu và dòng xe mới. Việc Tesla thành lập pháp nhân tại Việt Nam vào tháng 9 năm 2026 là một tín hiệu mới về sức hút của thị trường, dù công ty chưa công bố thời điểm mở bán và kế hoạch vận hành cụ thể.

Từ tăng trưởng nhanh đến tăng trưởng bền vững

Khi điện hóa mở rộng quy mô, công nghệ và thông số kỹ thuật của xe sẽ không còn là những yếu tố duy nhất quyết định năng lực cạnh tranh. Khả năng tiếp cận trạm sạc, tài chính, bảo hiểm, dịch vụ hậu mãi, dịch vụ pin, tổng chi phí sở hữu và giá trị bán lại đang trở thành những yếu tố thiết yếu trong trải nghiệm sở hữu xe.

Các thị trường ASEAN-6 đã bắt đầu chuyển dịch theo hướng này. Indonesia đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái pin xe điện tích hợp hoàn chỉnh vào giai đoạn 2027–2028, qua đó thu hút đầu tư lớn từ các hãng xe và doanh nghiệp pin. Tại Thái Lan, các mô hình hợp tác đang kết nối xe điện với điện mặt trời dân dụng và hệ thống lưu trữ năng lượng. Ở Việt Nam, hệ sinh thái của VinFast được ghi nhận có khoảng 150.000 cổng sạc trên toàn quốc, trong khi các nhà cung cấp khác đang đầu tư vào mạng lưới sạc công suất cao.

Ông Mohammad Mudasser, Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Thương vụ – Chuyển đổi, PwC Việt Nam, nhận định: “Đối với ngành ô tô, cơ hội không chỉ nằm ở việc mở rộng đường sá hay gia tăng số lượng trạm sạc. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào độ phủ, tính tương thích, năng lực lưới điện, độ tin cậy và hiệu quả kinh tế của hoạt động sạc. Khi thị trường Việt Nam trưởng thành hơn, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng thuộc về những doanh nghiệp có thể mang lại trải nghiệm sở hữu đáng tin cậy và thuận tiện trên nhiều thương hiệu, tại nhiều địa điểm và trong suốt vòng đời xe.”