Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Kỷ luật ngân sách: Bao giờ đi vào chuẩn mực?

Dương Công Chiến
Dương Công Chiến  - 
Báo cáo quyết toán NSNN năm 2013 gây “sốc” với con số bội chi 6,6% GDP.
aa

Tăng bội chi là cho đầu tư phát triển

Năm 2013, Nghị quyết số 32/2012/QH13 của Quốc hội quyết định mức bội chi ngân sách Nhà nước (NSNN) là 162.000 tỷ đồng, bằng 4,8% GDP. Sau đó, Quốc hội điều chỉnh lên 195.500 tỷ đồng, bằng 5,3% GDP, theo Nghị quyết số 54/2013/QH13. Nhưng khi quyết toán, số bội chi là 236.769 tỷ đồng, vượt 41.269 tỷ đồng so với mức Quốc hội đã điều chỉnh, bằng 6,6% GDP thực tế.

Giải trình về mức chi vượt thu lớn nêu trên, Chính phủ cho rằng, đó là do tăng chi từ nguồn vốn ODA 29.422 tỷ đồng và tăng chi trả nợ quỹ hoàn thuế giá trị gia tăng 13.190 tỷ đồng phát sinh năm 2011. Theo quy định, các khoản chi trên phải đưa vào hạch toán và tăng mức bội chi ngân sách tương ứng…

Kỷ luật ngân sách: Bao giờ đi vào chuẩn mực?
Mức chi tăng vì ODA và trả nợ quỹ hoàn thuế giá trị gia tăng

Việc tăng bội chi so với mức báo cáo Quốc hội, theo Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển, thể hiện việc chấp hành kỷ luật tài chính chưa nghiêm. Tuy nhiên, ông Hiển cũng cho rằng, việc tăng chi trả nợ quỹ hoàn thuế để bảo đảm tính trung thực, minh bạch của quyết toán NSNN là hợp lý. Bên cạnh đó, việc tăng chi ODA do giải ngân tăng nhanh là một kết quả tích cực, thúc đẩy xây dựng cơ sở hạ tầng và tăng trưởng kinh tế…

Thực tế, số tăng chi vốn ODA được giải trình chủ yếu cho đầu tư (28.682 tỷ đồng), gồm đầu tư các dự án cần đẩy nhanh tiến độ nên giải ngân cao hơn dự kiến, như: Dự án Cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải, Cầu Nhật Tân, Đường sắt đô thị Hà Nội - Hà Đông… và có 5.773 tỷ đồng giải ngân từ năm trước, sang năm 2013 đủ thủ tục ghi thu ghi chi vào NSNN theo quy định. Số tăng chi đầu tư nêu trên chủ yếu cho lĩnh vực giao thông, nông và lâm nghiệp…

Để bù đắp, Chính phủ đã vay trong nước 180.347 tỷ đồng, vay ngoài nước 56.422 tỷ đồng. Tính đến 31/12/2013, so với GDP thực tế, dư nợ Chính phủ bằng 42,6%, dư nợ ngoài nước của quốc gia bằng 37,3%, nợ công bằng 54,5% và vẫn trong giới hạn theo quy định của Quốc hội.

Song theo ông Hiển, Chính phủ chưa báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội là chưa phù hợp với Khoản 2, Điều 49 của Luật NSNN. Tuy nhiên, ông Hiển cũng cho rằng, đây là số đã phát sinh, do vậy đề nghị Quốc hội cho phép quyết toán số tiền này.

Kỷ luật ngân sách vẫn cần đảm bảo

Song từ dữ liệu nêu trên cũng có ý kiến lập luận rằng, Nghị quyết giảm dần bội chi, khống chế năm 2015 là 4,5%, giảm dần đến năm 2020 sẽ cố gắng cân bằng thu chi mà Quốc hội đặt ra là khó có thể thực hiện được. “Đó là mục tiêu đặt ra từ đầu nhiệm kỳ, nhưng các năm gần đây đã không thực hiện được điều này. Từ đó thấy rằng, giữa chiến lược xây dựng của chúng ta và thực tế còn cách xa nhau, kỷ luật tài chính chưa nghiêm”, ông Hiển thừa nhận.

Theo nhiều chuyên gia, năm 2014 khả năng bội chi NSNN vẫn giữ nguyên điệp khúc gia tăng, lên mức khoảng 5,69%. Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Theo ông Hiển, vẫn giống năm 2013, là do tăng chi ODA vì nguồn vốn này được giải ngân nhanh và việc tăng chi cho đầu tư phát triển là có thể chấp nhận được. Nhưng, điều quan trọng là Chính phủ phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Như vậy sẽ đúng với tinh thần Hiến pháp và đảm bảo mọi khoản chi phải có dự toán.

Để đảm bảo tuân thủ kỷ luật tài chính, ông Hiển cho rằng trước hết thu chi NSNN phải được căn cứ quy định pháp luật. Tức là tính pháp lý để quản lý thu chi phải rõ ràng, minh bạch. Bên cạnh đó là tăng cường công khai, minh bạch trong thu chi, từ lúc xây dựng dự toán cho đến lúc quyết toán đều phải được kiểm soát một cách chặt chẽ. Ngoài ra, tất cả các sai phạm phải được xử lý nghiêm, công khai và minh bạch trước dư luận để tạo tính răn đe...

Dương Công Chiến

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.