Agribank đẩy mạnh tín dụng xanh hướng tới phát triển bền vững

Đòn bẩy cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, nông nghiệp có vai trò rất trọng yếu đối với nền kinh tế Việt Nam và đóng góp quan trọng trong ổn định và phát triển lương thực. Trong 9 tháng năm 2025, tổng giá trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt 52,31 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành nông nghiệp trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động. Cán cân thương mại nông, lâm, thủy sản 3 quý đạt thặng dư 15,93 tỷ USD, tăng 17,6% so với năm 2024 - minh chứng cho sức bật và nỗ lực của toàn ngành, đồng thời tiến gần mục tiêu 70 tỷ USD vào năm 2025.

Cũng theo Thứ trưởng, cả nước hiện có hơn 3.500 mô hình liên kết chuỗi giá trị, thu hút 300.000 hộ nông dân thông qua gần 2.000 hợp tác xã và tổ hợp tác. Khoảng 70% mô hình có sự tham gia của hợp tác xã trong vai trò đầu mối tổ chức vùng nguyên liệu, ký kết hợp đồng, kiểm soát chất lượng và phối hợp tiêu thụ. Tổng vốn huy động đạt trên 20.000 tỷ đồng, trong đó doanh nghiệp đối ứng 50-60%, phản ánh xu hướng chia sẻ rủi ro giữa các chủ thể trong sản xuất nông nghiệp hiện đại.

Tuy nhiên, liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững, chưa khép kín từ sản xuất - chế biến - thị trường; thủ tục hỗ trợ còn phức tạp; hiệu quả chưa đồng đều giữa các địa phương. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp; yêu cầu giảm phát thải và bảo vệ môi trường trở thành xu thế tất yếu; đồng thời thị trường quốc tế liên tục gia tăng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững. Những thách thức này đòi hỏi ngành nông nghiệp phải đổi mới toàn diện, không chỉ ở cấp địa phương mà còn ở cấp vùng và liên vùng, nhằm hình thành các chuỗi giá trị xanh bền vững. Trong bối cảnh đó, tín dụng xanh nổi lên như một động lực quan trọng, mở ra hướng chuyển đổi căn bản cho sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững hơn.

Tín dụng xanh không chỉ là nguồn vốn ưu đãi hỗ trợ sản xuất sạch, mà còn tạo ra những tác động lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Dòng vốn này góp phần hình thành các vùng nguyên liệu xanh, giảm tình trạng sản xuất manh mún và tăng cường liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp chế biến. Đồng thời, thúc đẩy áp dụng công nghệ tiên tiến như tưới tiết kiệm, điện mặt trời, nhà màng, nhà lưới hay xử lý phụ phẩm, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp nông sản Việt tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh thị trường quốc tế siết chặt tiêu chuẩn về phát thải và truy xuất nguồn gốc. Không chỉ vậy, tín dụng xanh còn nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu thông qua các mô hình sản xuất tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên.

Agribank tiếp tục tối ưu hóa nguồn vốn, ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các dự án xanh có tác động lan tỏa lớn

Tiên phong đẩy mạnh phát triển tín dụng xanh

Ông Vương Văn Quý - Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng Agribank cho biết, là ngân hàng có mạng lưới phủ khắp các vùng miền và hơn 65% dư nợ dành cho lĩnh vực nông nghiệp - nông thôn, Agribank xác định phát triển tín dụng xanh là chiến lược dài hạn gắn với mục tiêu phát triển bền vững của ngành Ngân hàng. Đến nay, dư nợ tín dụng xanh của Agribank đạt gần 28.800 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng sạch chiếm tỷ trọng lớn nhất với trên 15.100 tỷ đồng (khoảng 52,5%), tiếp đến là lâm nghiệp bền vững với trên 6.900 tỷ đồng (khoảng 24%) và nông nghiệp xanh đạt trên 6.500 tỷ đồng (khoảng 22,7%), các lĩnh vực xanh khác chiếm khoảng 180 tỷ đồng.

Trong những năm qua, Agribank đã triển khai nhiều chương trình tín dụng quy mô lớn, tạo dấu ấn rõ nét trong thúc đẩy sản xuất xanh và phát triển bền vững. Tiêu biểu là chương trình tín dụng quy mô 50.000 tỷ đồng dành cho nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, triển khai từ năm 2017 và mang lại hiệu quả lan tỏa mạnh mẽ trong toàn hệ thống. Ngân hàng cũng triển khai gói tín dụng ưu đãi cho “Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL” với mức lãi suất thấp hơn 1-1,5%/năm. Bên cạnh đó, các chương trình tín dụng ưu đãi như: hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư dự án xanh (quy mô 30.000 tỷ đồng); cho khách hàng cá nhân vay thực hiện dự án thân thiện môi trường (10.000 tỷ đồng); phát triển sản phẩm OCOP, nông nghiệp hữu cơ (2.000 tỷ đồng)… đã góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh trên diện rộng. Những chương trình này đã góp phần tạo thêm nguồn lực tài chính quan trọng để hình thành các mô hình kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy sản xuất hữu cơ, phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời tăng tính kết nối của chuỗi giá trị nông nghiệp ở nhiều địa phương.

Dù đạt được kết quả tích cực, tín dụng xanh vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Khung pháp lý về loại hình tín dụng này hiện vẫn chưa đồng bộ và thống nhất, dẫn đến một số khó khăn trong quá trình triển khai. Việt Nam chưa có hệ thống ngành kinh tế xanh quốc gia và danh mục dự án xanh được chuẩn hóa và công khai trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý Nhà nước phụ trách lĩnh vực. Do đó, các tổ chức tín dụng nói chung và Agribank nói riêng gặp khó khăn trong công tác thu thập dữ liệu, thẩm định hồ sơ, kiểm tra, giám sát, đánh giá dự án theo chuẩn ESG.

Từ góc độ khách hàng là doanh nghiệp, nông dân và hợp tác xã, việc tiếp cận tín dụng xanh cũng gặp nhiều rào cản do năng lực đáp ứng yêu cầu “xanh” còn một số hạn chế. Nhiều khách hàng chưa có đầy đủ hồ sơ môi trường, chưa sở hữu các chứng nhận hữu cơ hoặc chứng nhận tuần hoàn theo tiêu chuẩn quốc tế; năng lực lập báo cáo ESG còn chưa cao, quy mô sản xuất thường nhỏ lẻ và thiếu tài sản bảo đảm khiến họ khó đáp ứng các tiêu chí tín dụng theo quy định. Mặt khác, các dự án xanh thường yêu cầu vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài, trong khi chi phí chuyển đổi xanh và chi phí chứng nhận quốc tế tương đối cao. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực có kinh nghiệm, chuyên môn trong lĩnh vực môi trường và xã hội để triển khai các sản phẩm tín dụng xanh, xã hội còn thiếu…

Trước những thách thức trên và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, Agribank kiến nghị và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm đưa tín dụng xanh trở thành dòng tín dụng chủ lực trong thời gian tới. Trước hết, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách cho tín dụng xanh thông qua việc ban hành danh mục ngành kinh tế xanh quốc gia, xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường dùng chung và chuẩn hóa tiêu chí xác nhận dự án xanh. Đồng thời, cần đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực lập hồ sơ môi trường và báo cáo ESG, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các tiêu chuẩn hữu cơ, tiêu chuẩn tuần hoàn và các chứng nhận quốc tế. Bên cạnh đó, Nhà nước và các tổ chức quốc tế cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ chi phí chuyển đổi xanh, chi phí chứng nhận, cũng như tư vấn kỹ thuật, tạo điều kiện để doanh nghiệp có thể tiếp cận tín dụng xanh thuận lợi hơn…

Agribank sẽ tiếp tục tối ưu hóa nguồn vốn, ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các dự án xanh có tác động lan tỏa lớn như “Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao”, dự án năng lượng tái tạo, mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Agribank tiếp tục cải thiện các chính sách nội bộ để tích hợp ESG nói chung và hoạt động đánh giá rủi ro môi trường xã hội nói riêng vào quy trình cấp tín dụng; đồng thời tư vấn và hỗ trợ khách hàng tiếp cận các chương trình, nguồn vốn ưu đãi xanh…

Sự chuyển dịch sang tăng trưởng xanh không chỉ là xu thế mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của nông nghiệp Việt Nam. Tín dụng xanh chính là dòng chảy tài chính giúp nông nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển chuỗi giá trị liên kết vùng bền vững.

Với mạng lưới rộng khắp và truyền thống 37 năm gắn bó với “Tam nông”, Agribank luôn tiên phong và chủ lực trong lĩnh vực tài chính xanh với những hoạt động cụ thể. Trong thời gian tới, sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, các bộ, ban, ngành, doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và người dân sẽ tiếp tục mở ra cơ hội lớn để tín dụng xanh lan tỏa sâu rộng hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.