Việt Nam đón cơ hội từ sáng kiến kết nối thương mại và thanh toán của ADB

Ngày 4/11, tại Hội nghị Hợp tác và Hội nhập Khu vực diễn ra ở Manila (Philippines), ADB công bố phương pháp tiếp cận hoạt động mới nhằm thúc đẩy hợp tác và hội nhập khu vực. Theo đó, ADB hướng tới nâng tỷ trọng các hoạt động hỗ trợ sáng kiến xuyên biên giới lên 30% tổng hoạt động vào năm 2030.

Được ADB phê duyệt vào tháng 3/2026, phương pháp tiếp cận mới hướng đến mở rộng thương mại và đầu tư xuyên biên giới, nâng cao năng suất và tăng cường khả năng chống chịu của các nền kinh tế trước những rủi ro chung. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm kết nối giao thông, năng lượng, hạ tầng số, tạo thuận lợi thương mại, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phối hợp ứng phó thiên tai. Đáng chú ý, việc phát triển mạng dữ liệu và hệ thống thanh toán xuyên biên giới cũng được xác định là một nội dung trong chương trình hợp tác khu vực của ADB.

Tăng cường kết nối hạ tầng, thúc đẩy giao thương khu vực

Định hướng của ADB có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam, khi nước ta là thành viên ASEAN và tham gia nhiều khuôn khổ hợp tác kinh tế tiểu vùng, trong đó có Chương trình Hợp tác Tiểu vùng sông Mekong mở rộng (GMS). Việc tăng cường kết nối các hành lang kinh tế, cải thiện hạ tầng logistics, hiện đại hóa cửa khẩu và đơn giản hóa thủ tục thương mại sẽ góp phần giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận các thị trường trong khu vực.

Trên thực tế, ADB đang hỗ trợ nhiều sáng kiến kết nối có sự tham gia của Việt Nam. Trong lĩnh vực năng lượng, ADB cam kết đầu tư tới 10 tỷ USD cho sáng kiến Lưới điện ASEAN nhằm cải thiện kết nối điện và tăng cường an ninh năng lượng trong khu vực. Trong đó, có dự án điện gió Monsoon tại Lào, có công suất 600 MW và được xuất khẩu điện sang Việt Nam theo hợp đồng mua bán điện kéo dài 25 năm với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Dự án không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng mà còn cho thấy vai trò của các cơ chế hợp tác và đầu tư xuyên biên giới trong kết nối thị trường giữa các quốc gia.

Phát triển mạng lưới thanh toán trong hệ sinh thái tài chính khu vực

Phương pháp tiếp cận mới của ADB cũng nhấn mạnh vai trò của hạ tầng và dịch vụ kỹ thuật số, đặc biệt là mạng dữ liệu và hệ thống thanh toán xuyên biên giới. Trong bối cảnh thương mại điện tử, dịch vụ số và các giao dịch quốc tế ngày càng phát triển, khả năng kết nối giữa các hệ thống thanh toán quốc gia trở thành một yếu tố quan trọng để giảm trở ngại trong giao dịch, tiết kiệm chi phí và thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ giữa các thị trường.

Đối với Việt Nam, định hướng này gắn trực tiếp với quá trình hiện đại hóa hạ tầng thanh toán và mở rộng kết nối tài chính trong ASEAN. Thông qua mạng lưới NAPAS, Việt Nam đã triển khai kết nối thanh toán QR song phương với một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Lào và Campuchia, đồng thời mở rộng kết nối với các đối tác quốc tế. Các kết nối này cho phép người dân và du khách sử dụng phương thức thanh toán quen thuộc khi mua sắm, chi tiêu tại các quốc gia đối tác, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động du lịch, thương mại và giao lưu kinh tế.

Từ góc độ ngành Ngân hàng, mở rộng kết nối thanh toán xuyên biên giới không chỉ đòi hỏi đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu về khả năng liên thông hệ thống, chuẩn hóa quy trình xử lý giao dịch, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và kiểm soát rủi ro. Đây cũng là cơ hội để các ngân hàng phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại và các giải pháp tài chính số, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng khu vực.