Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

AI - động lực mới của kinh tế số

Nguyễn Minh
Nguyễn Minh  - 
Kinh tế số đang mở ra dư địa tăng trưởng mới cho Việt Nam. Nhưng để chuyển tiềm năng thành giá trị thực, cần tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về nguồn lực, dữ liệu, hạ tầng và thể chế. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một năng lực sản xuất mới, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đổi mới mô hình kinh doanh, tạo sản phẩm mới và mở rộng thị trường.
aa

Từ chuyển đổi số đến tăng trưởng bằng AI

Kinh tế số đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi chuyển đổi số không còn dừng ở việc đưa hoạt động lên môi trường trực tuyến, mà chuyển sang khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để tạo ra giá trị mới. Đây cũng là thời điểm doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận: không chỉ ứng dụng công nghệ, mà phải tổ chức lại hoạt động để công nghệ thực sự tạo ra năng suất và tăng trưởng.

Theo ông Hồ Đức Thắng, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, AI cần được nhìn nhận không đơn thuần là một công cụ công nghệ mà là một “lớp năng lực kết nối”, giúp biến dữ liệu thành quyết định, biến quy trình thành năng suất và biến tri thức thành sản phẩm, dịch vụ mới.

Điểm quan trọng là doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở việc mua và sử dụng các công cụ AI. Để tạo ra giá trị thực, doanh nghiệp phải đồng thời tổ chức lại dữ liệu, quy trình, con người, trách nhiệm và mô hình kinh doanh. Khi đó, AI mới có thể trở thành động lực tăng trưởng thay vì chỉ là một khoản đầu tư công nghệ.

Thực tế cho thấy, tốc độ tiếp cận AI tại Việt Nam đang diễn ra nhanh. Theo số liệu được ông Hồ Đức Thắng dẫn từ khảo sát năm 2024 của Microsoft và LinkedIn, 88% lao động tri thức Việt Nam tham gia khảo sát đã sử dụng AI tạo sinh trong công việc, cao hơn mức 75% của nhóm được khảo sát trên toàn cầu.

Đáng chú ý, Access Partnership ước tính nếu các sản phẩm và giải pháp có AI được áp dụng rộng rãi, doanh nghiệp Việt Nam có thể thu được khoảng 1.890 nghìn tỷ đồng, tương đương 79,3 tỷ USD, lợi ích kinh tế vào năm 2030. Con số này cho thấy dư địa rất lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực chuyển đổi của doanh nghiệp và chất lượng thể chế để biến tiềm năng thành kết quả thực tế.

AI mở thêm dư địa cho doanh nghiệp

Theo các chuyên gia, trong nền kinh tế số, dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng, còn AI chính là công cụ giúp khai thác nguồn lực đó hiệu quả hơn. Nếu chuyển đổi số giúp doanh nghiệp số hóa quy trình, AI có thể đi thêm một bước khi hỗ trợ phân tích, dự báo, ra quyết định và tự động hóa.

Ông Guo Zhi Feng, Chủ tịch HĐQT Chicilon Media đánh giá, thế giới đã lần lượt đi qua kỷ nguyên Internet, Internet di động và hiện bước vào kỷ nguyên AI. Điều quan trọng là doanh nghiệp không nên chỉ nhìn AI như một công nghệ mà cần coi đây là một lực lượng sản xuất mới, một năng lực giúp kiến tạo giá trị tăng trưởng thương hiệu.

Chicilon Media ứng dụng AI trong nhiều hoạt động
Chicilon Media ứng dụng AI trong nhiều hoạt động

Trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, khi người tiêu dùng phải tiếp nhận lượng thông tin khổng lồ từ mạng xã hội, thương mại điện tử, video ngắn, livestream..., việc xuất hiện trước khách hàng không còn khó như trước, nhưng để được ghi nhớ và tạo dựng niềm tin lại ngày càng khó. Bởi vậy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đang chuyển dần từ cạnh tranh về sản phẩm, giá cả sang cạnh tranh về năng lực tăng trưởng thương hiệu.

AI đang mở ra một cách tiếp cận mới cho bài toán này. Từ phân tích thị trường, ngành hàng, đối thủ và người tiêu dùng trước khi xây dựng thương hiệu; hỗ trợ xây dựng chiến lược; tạo nội dung, hình ảnh, video; đến tối ưu hoạt động truyền thông theo từng nhóm khách hàng và từng thời điểm, AI giúp doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm.

Đáng chú ý, AI còn tiếp tục phân tích kết quả sau mỗi chiến dịch, qua đó tạo thành một vòng tròn dữ liệu - quyết định - triển khai - đánh giá và tối ưu liên tục. Với Chicilon Media, quá trình này đang được cụ thể hóa bằng việc kết hợp AI, dữ liệu, hệ thống truyền thông và phương pháp luận tăng trưởng thương hiệu để cung cấp giải pháp toàn diện hơn cho doanh nghiệp. Điều này cho thấy AI không chỉ tạo thêm công cụ cho doanh nghiệp, mà đang làm thay đổi phương thức cạnh tranh trên thị trường số.

Có thể thấy, sức mạnh của công nghệ số và AI không chỉ nằm trong các ngành công nghệ, truyền thông hay thương mại điện tử. Những lĩnh vực truyền thống như nông nghiệp đang có nhiều cơ hội để ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.

Ông Bùi Khánh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Musa Pacta, cho rằng khoa học, công nghệ và nghiên cứu - phát triển (R&D) cùng các hoạt động marketing, thị trường muốn nhanh, tốt và ít tốn kém đều phải dựa vào công nghệ và số hóa. Theo ông Dũng, chuyển đổi số và nông nghiệp công nghệ cao đã trở thành nền tảng phát triển. Các thiết bị Internet vạn vật (IoT), thiết bị nông nghiệp không người lái có thể hỗ trợ tối ưu quy trình canh tác, quản lý dịch bệnh, dự báo thời tiết và tự động hóa vận hành; đồng thời chuyển đổi số giúp minh bạch nguồn gốc thông qua mã số vùng trồng, mã số nhà máy sản xuất.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ còn tạo cơ hội giảm chi phí đầu tư, tiết kiệm nhân công và mở rộng phương thức kinh doanh. Tại Musa Pacta, một số vườn ươm có thể tự động hóa từ tưới nước đến ánh sáng, qua đó giảm đáng kể nhu cầu nhân công. Công nghệ cũng giúp doanh nghiệp kết nối trực tiếp với khách hàng, cho phép khách hàng theo dõi quá trình sản xuất và đặt hàng trực tuyến ngay từ trang trại. Ở góc độ rộng hơn, công nghệ còn giúp tạo ra những mô hình kinh tế mới. Việc nghiên cứu, sản xuất sợi từ thân cây chuối và xử lý bã, nước chuối thành phân bón hữu cơ vi sinh là ví dụ về cách công nghệ biến phụ phẩm nông nghiệp thành hàng hóa, mở ra hướng phát triển kinh tế tuần hoàn và sản xuất không rác thải.

Công ty Musa Pacta sử dụng công nghệ mới trong chế biến chuối
Công ty Musa Pacta sử dụng công nghệ mới trong chế biến chuối

Thực tế từ doanh nghiệp cho thấy, công nghệ số đang giúp giảm chi phí đầu tư, mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo ra những phương thức kinh doanh mới. Nhưng AI mới là yếu tố có khả năng đẩy quá trình này sang một nấc thang cao hơn: từ số hóa hoạt động sang khai thác trí tuệ từ dữ liệu. Vì vậy, để kinh tế số thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là thúc đẩy doanh nghiệp sử dụng AI nhiều hơn, mà quan trọng hơn là sử dụng AI đúng bài toán và tạo ra giá trị đo được.

Như ông Hồ Đức Thắng nhấn mạnh, AI tự nó không tạo ra tăng trưởng; AI tạo ra một năng lực mới. Năng lực đó chỉ trở thành tăng trưởng khi được chuyển hóa thành quy trình tốt hơn, sản phẩm tốt hơn, quyết định tốt hơn và mô hình kinh doanh tốt hơn. Trong cuộc cạnh tranh mới của nền kinh tế số, doanh nghiệp thành công sẽ không nhất thiết là doanh nghiệp sở hữu nhiều dữ liệu hay nhiều công cụ AI nhất, mà là doanh nghiệp biết biến dữ liệu và AI thành năng suất, đổi mới và giá trị thị trường. Đây cũng là cơ sở để mở rộng không gian cho đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nguyễn Minh

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).