Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

AI đưa giá trị vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Hương Giang
Hương Giang  - 
Trong bối cảnh dư địa từ vốn và lao động giá rẻ đang dần tiệm cận ngưỡng giới hạn, trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội tạo bước nhảy về năng suất, đổi mới mô hình kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, dữ liệu chất lượng, hạ tầng số an toàn và năng lực làm chủ công nghệ được xem là những yếu tố quyết định để AI phát huy hiệu quả và tạo ra giá trị bền vững.
aa
AI đưa giá trị vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
AI sở hữu khả năng thẩm thấu sâu rộng vào hầu hết các mắt xích của chuỗi giá trị

Bùng nổ đúng thời điểm cần

Muốn GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030 như mục tiêu Đại hội XIV đề ra, nền kinh tế phải duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% mỗi năm trong suốt giai đoạn 2026-2030. Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên, Việt Nam cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn 2026-2030. Muốn duy trì tốc độ cao, nền kinh tế phải chuyển sang dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất. Do đó, Việt Nam cần đi theo con đường kết hợp đồng thời ba yếu tố gồm đầu tư - hấp thụ công nghệ - đổi mới sáng tạo, TS. Cấn Văn Lực khẳng định.

Đúng vào thời điểm mang tính bước ngoặt này, AI bùng nổ mạnh mẽ. Khác với những làn sóng công nghệ trước đây vốn chỉ mang tính cục bộ, AI sở hữu khả năng thẩm thấu sâu rộng vào hầu hết các mắt xích của chuỗi giá trị: từ sản xuất, kinh doanh cho đến quản trị quốc gia. Phân tích về bản chất của đà bứt phá này, TS. Hồ Đức Thắng , Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, bản chất cốt lõi của tăng trưởng hai con số là năng suất, cùng nguồn lực tạo ra nhiều giá trị hơn, và không có công nghệ nào tăng năng suất tốt hơn AI.

Hiệu quả đã được chính minh ngay trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp – thành tố quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Ông Hoàng Thế Phong, Phó Giám đốc Công ty TNHH Phong Việt cho biết, AI giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và tối ưu hóa chi phí vận hành; AI phân tích dữ liệu từ các cảm biến trên máy móc để dự đoán các sự cố có thể xảy ra, giúp doanh nghiệp chuyển từ sửa chữa bị động sang bảo trì chủ động, giảm đáng kể thời gian chết của máy móc. Nhờ khả năng tính toán và phân bổ nguyên vật liệu, năng lượng và nhân công một cách hiệu quả nhất, AI giúp giảm thiểu lãng phí. Khi có lỗi xảy ra, AI có thể phân tích hàng loạt dữ liệu sản xuất để nhanh chóng tìm ra nguyên nhân gốc rễ, giúp khắc phục triệt để và sản phẩm có chất lượng đồng đều; hệ thống dây chuyền sản xuất còn dễ dàng tùy chỉnh để tạo ra nhiều biến thể sản phẩm khác nhau, đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa ngày càng cao của khách hàng nhưng không làm tăng chi phí.

Ở góc nhìn vĩ mô, GS.TS Trần Thọ Đạt và nhóm nghiên cứu Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã đưa ra ba kịch bản về đóng góp của AI đối với tăng trưởng GDP Việt Nam. Theo kết quả mô hình, năm 2030, AI có thể đóng góp thêm 0,72 điểm phần trăm tăng trưởng trong kịch bản cơ sở; 1,29 điểm phần trăm trong kịch bản tăng tốc và 2,05 điểm phần trăm trong kịch bản đột phá. Đến năm 2045, mức đóng góp tương ứng là 1,92; 3,05 và 4 điểm phần trăm mỗi năm. Nghiên cứu cũng chỉ ra 4 ngành gồm công nghệ thông tin và truyền thông, tài chính - ngân hàng, khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, tuy chiếm khoảng 37% GDP nhưng có mức độ số hóa tương đối cao, sở hữu nhiều dữ liệu hoặc có khả năng lan tỏa công nghệ sang phần còn lại của nền kinh tế. Nếu đi đúng hướng, AI sẽ giúp Việt Nam chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất và đổi mới sáng tạo.

AI đưa giá trị vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
AI sẽ giúp Việt Nam chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất và đổi mới sáng tạo

Xây "nền móng" tạo giá trị bền vững

Tuy nhiên, việc ứng dụng rộng rãi AI không đồng nghĩa với năng suất cao hơn, tạo ra giá trị tăng trưởng vượt trội. Công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi được hỗ trợ bởi dữ liệu đáng tin cậy, quy trình phù hợp, lực lượng lao động lành nghề và các cơ chế trách nhiệm rõ ràng. Các doanh nghiệp có thể sử dụng AI để soạn thảo tài liệu nhanh hơn và xử lý dữ liệu hiệu quả hơn, nhưng chỉ riêng điều này sẽ không cải thiện đáng kể năng suất nếu các quy trình vận hành, phương pháp quản lý và quy trình ra quyết định vẫn không thay đổi. AI ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn về mặt chi phí, việc làm chủ công nghệ này vẫn đòi hỏi đầu tư đáng kể vào cơ sở hạ tầng dữ liệu và điện toán. Các doanh nghiệp sở hữu lượng dữ liệu khổng lồ, nhưng chỉ một phần nhỏ trong số đó có chất lượng đủ tốt để sử dụng trong AI vì phần lớn dữ liệu chưa được chuẩn hóa hoặc kết nối với nhau. AI cũng tạo ra những yêu cầu mới về đào tạo kỹ năng và thiết kế lại mô hình việc làm. Bên cạnh đó là nguy cơ lừa đảo bằng hình ảnh, âm thanh giả, xâm phạm quyền riêng tư, tấn công mạng và thông tin sai lệch. Vì vậy, bài toán tăng trưởng không thể tách rời bài toán an toàn, minh bạch và trách nhiệm.

Đồng tình với quan điểm này, đại diện VNPT Cloud chỉ ra rằng với sự phát triển của AI, an toàn, bảo mật phải được đưa vào ngay từ giai đoạn thiết kế. Tất cả các thành phần của hệ thống đều phải được tích hợp các yếu tố bảo mật đi kèm. Công nghệ AI chỉ có thể phát huy tối đa giá trị đột phá khi được vận hành trên một hệ thống hạ tầng đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về năng lượng xử lý, tính linh hoạt và khả năng mở rộng. Hiện nay, Việt Nam đang tập trung nguồn lực nhằm thúc đẩy hạ tầng số, phát triển kinh tế số và mở rộng phạm vi ứng dụng AI trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực. Việc xây dựng một nền móng công nghệ vững chắc được xem là nhiệm vụ trọng tâm để hiện thực hóa các định hướng chiến lược này. Điều này đòi hỏi những nỗ lực phối hợp để cải thiện các thể chế, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, nâng cao nguồn nhân lực và thực hiện những cải cách sâu rộng đối với môi trường kinh doanh.

Trước những cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách từ cơ quan quản lý nhà nước cho thúc đẩy đổi mới sáng tạo, một chuyên gia nhấn mạnh, doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư, nghiên cứu và ứng dụng AI. Hãy là những người tiên phong tạo ra các sản phẩm AI "Make in Viet Nam" chinh phục thị trường trong nước và quốc tế. Đối với các viện nghiên cứu, trường đại học, hãy là cái nôi đào tạo nguồn nhân lực AI xuất sắc, là trung tâm của những ý tưởng đổi mới sáng tạo đột phá. Đối với các đối tác quốc tế, Việt Nam chào đón và sẵn sàng hợp tác để cùng nhau phát triển, cùng nhau chia sẻ lợi ích từ AI, trên tinh thần tôn trọng và tin cậy lẫn nhau.

Không chỉ vậy, ThS. Hoàng Thị Hồng Minh, Phòng Kinh tế đổi mới sáng tạo và Phát triển, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng, thay vì áp dụng 1 mô hình đồng nhất, ứng dụng AI cho doanh nghiệp cần được thiết kế theo ngành và theo vùng; có thể ưu tiên AI cho một số lĩnh vực có nhu cầu rõ và khả năng tạo tác động nhanh, như chế biến chế tạo, logistics, thương mại điện tử, nông nghiệp công nghệ cao, tài chính - kế toán, chăm sóc khách hàng, kiểm soát chất lượng, bảo trì dự báo và quản lý năng lượng. Ở các địa phương có cụm công nghiệp lớn, chính sách hỗ trợ ứng dụng AI không nên chỉ hỗ trợ từng doanh nghiệp riêng lẻ, cần hình thành các gói hỗ trợ theo cụm ngành, kết hợp với doanh nghiệp dẫn dắt, doanh nghiệp nhỏ và vừa vệ tinh, Viện nghiên cứu và các nhà trường, các nhà cung cấp giải pháp và chính quyền địa phương.

Chỉ khi quá trình chuyển đổi số được thực hiện một cách toàn diện, cùng với cải cách mô hình quản trị và nâng cao năng suất kinh doanh, công nghệ như AI mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, giúp hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, đưa Việt Nam tiến gần hơn đến khát vọng trở thành quốc gia có thu nhập cao trong những thập kỷ tới.

Hương Giang

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).