Cảnh báo chiêu trò lừa đảo bằng ảnh, video giả mạo ngày càng tinh vi

Thủ đoạn trên không phải thời điểm này mới diễn ra. Theo chia sẻ của anh T.A, do đang làm kinh doanh nên số điện thoại của anh thường được công khai trên mạng xã hội. Vào khoảng cuối tháng 2/2025, tài khoản Zalo của anh có nhận được một lời mời kết bạn từ người lạ. Một vài phút sau, người này có gửi cho anh một tin nhắn trong đó có hình ảnh “nhạy cảm” và anh chính là nhân vật nam. Đối tượng này nói rằng đêm ngày lễ tình nhân 14/2 anh có quan hệ ngoài luồng với người phụ nữ khác. Nếu không làm theo hướng dẫn, đối tượng này sẽ gửi hình ảnh này cho vợ, người thân của anh. “Vì bản thân tôi biết, người trong ảnh là hình ảnh cắt ghép mà bọn lừa đảo đã tạo ra với mục đích đe doạ tống tiền nên ngay lập tức tôi đã chặn tài khoản đấy và chia sẻ thông tin với người thân xung quanh để cùng cảnh giác”, anh T.A cho biết.

Trường hợp như anh T.A không cá biệt, thậm chí thời gian gần đây mức độ tinh vi hơn nhiều. Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm tư vấn và đào tào an ninh mạng Athena cho biết, ông đã gặp trường hợp lãnh đạo của một ngân hàng bị ghép hình ảnh vào clip, đặc biệt clip này còn được ghép giọng nói.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lừa đảo như trên diễn ra phổ biến trong thời gian qua theo các chuyên gia chính vì sự thiếu cảnh giác của người dùng, dữ liệu quan trọng cá nhân bị rò rỉ trên mạng.

Các đối tượng lừa đảo thường tìm kiếm thông tin, hình ảnh, số điện thoại từ các trang mạng xã hội hoặc tài khoản mạng xã hội, đặc biệt là các thông tin được chia sẻ ở chế độ công khai. Sau đó chúng sử dụng phần mềm công nghệ cao, AI để cắt ghép khuôn mặt của nạn nhân vào các hình ảnh từ các clip trên Internet có nội dung “nhạy cảm” trong nhà nghỉ, khách sạn. Tiếp đến các đối tượng này sử dụng SIM rác, dịch vụ gọi điện Internet, email, tin nhắn SMS, Zalo, hoặc thậm chí gửi thư qua bưu chính để liên hệ với nạn nhân. Các đối tượng thường tự xưng là “thám tử tư”, vu khống nạn nhân có hành vi sai trái, rồi dọa phát tán hình ảnh nếu không chuyển tiền. Nếu không thực hiện yêu cầu, đối tượng đe doạ sẽ phát tán những hình ảnh, video đã cắt ghép lên mạng xã hội hoặc gửi đến nơi làm việc nhằm bôi nhọ uy tín, danh dự, nhân phẩm người bị hại...

Ảnh chụp màn hình tin nhắn cảnh báo của Bộ Công an

Trước tình hình này, để chủ động trong công tác phòng ngừa các hành vi lừa đảo và bảo đảm an ninh chính trị, Bộ Công an khuyến cáo người dân cần cảnh giác khi nhận được các tin nhắn, cuộc gọi có nội dung như trên; không chuyển tiền khi bị đe dọa. Khi phát hiện dấu hiệu bị lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản cần nhanh chóng trình báo Cơ quan Công an nơi gần nhất và phản ánh qua ứng dụng VNeID.

TS. Đoàn Văn Báu, chuyên gia tâm lý học tội phạm cho biết, tâm lý của một người bình thường rất e ngại làm việc với các cơ quan pháp luật. Chính vì vậy, khi người dân bị đe doạ thì họ có thể bị tê liệt ý thức kháng cự và làm theo lời của kẻ xấu. “Điều quan trọng nhất không phải là khâu xử lý của các cơ quan chức năng mà chính là ý thức tự bảo vệ bản thân của mỗi người dân” ông Báu nhấn mạnh và khuyến cáo người dân cần tăng cường công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, hạn chế đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh người thân trong gia đình, hình ảnh cơ quan nơi làm việc lên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là những hình ảnh nhạy cảm hoặc có thể bị lợi dụng để cắt ghép. Không chia sẻ thông tin cá nhân cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào khi chưa biết họ là ai và sử dụng vào mục đích gì.

Ngoài ra, người dân phải luôn kiểm tra kỹ nguồn gốc thông tin trước khi chia sẻ hoặc tương tác, tuyệt đối không truy cập vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn hay email. Khi nhận được liên lạc từ những nguồn không rõ ràng, cần xác minh kỹ thông tin người gửi như số điện thoại hay tài khoản mạng xã hội. Thêm vào đó, cần cài đặt và thường xuyên cập nhật phần mềm diệt virus bản quyền, sử dụng các công cụ quét mã độc để kiểm tra các tệp tin và đường link nhận được từ người lạ trước khi mở. Đồng thời, nên theo dõi các cảnh báo từ cơ quan chức năng về các hình thức lừa đảo mới nhất. Trong trường hợp bị đe dọa tống tiền, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, không hoảng loạn, tuyệt đối không chuyển tiền hay làm theo yêu cầu của đối tượng xấu, đồng thời báo ngay cho cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.