Chuyên gia: Xăng E10 không làm hại động cơ

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 đã được triển khai trên phạm vi toàn quốc ảnh: minh họa

Xăng E10 đã được kiểm chứng

Khi Việt Nam đẩy mạnh lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học nhằm giảm phát thải và thực hiện các cam kết tăng trưởng xanh, xăng E10 tiếp tục trở thành tâm điểm quan tâm của dư luận. Dù loại nhiên liệu này đã được sử dụng tại nhiều quốc gia trong nhiều năm và từng được triển khai thực tế tại Việt Nam, không ít người tiêu dùng vẫn bày tỏ băn khoăn về mức độ an toàn đối với động cơ cũng như chất lượng nhiên liệu.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, những lo ngại xuất hiện trên mạng xã hội thời gian gần đây chưa phản ánh đúng thực tế sử dụng xăng E10.

Ông Tuấn cho biết, xăng sinh học E10 không phải là sản phẩm mới. Từ ngày 1/8/2025, Petrolimex đã chính thức phân phối xăng E10 tại TP.HCM, với sản lượng chiếm khoảng 1/3 tổng lượng tiêu thụ của doanh nghiệp tại thị trường này. Trong nhiều tháng triển khai, sản phẩm vận hành ổn định và hầu như không ghi nhận phản ánh đáng kể từ người sử dụng.

Tuy nhiên, khi thời điểm mở rộng triển khai xăng E10 đến gần, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin trái chiều khiến không ít người tiêu dùng lo lắng về khả năng tương thích của nhiên liệu với phương tiện.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, người dân không nên quá lo ngại bởi ngay cả sự khác biệt giữa xăng RON 92 và RON 95 cũng không phải ai cũng hiểu đầy đủ.

Ông phân tích, ethanol có chỉ số octane (RON) tự nhiên rất cao, lên tới 108. Khi phối trộn vào xăng khoáng, trị số octane của nhiên liệu thành phẩm được cải thiện đáng kể. Nếu phối trộn với nền xăng RON 92, nhiên liệu đạt khoảng RON 93,5; còn khi phối trộn trên nền xăng RON 95, chỉ số RON của thành phẩm có thể đạt khoảng 96-97.

Theo ông Tuấn, hiện tại TP.HCM đã phân phối dòng xăng cao cấp RON 97, chủ yếu phục vụ các dòng xe cao cấp. Điều đó cho thấy người sử dụng xăng E10 trên nền RON 95 thực chất đang tiếp cận loại nhiên liệu có trị số octane cao hơn so với nhiều loại xăng truyền thống.

Đại diện Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cũng dẫn chứng, Honda - doanh nghiệp đang chiếm khoảng 85% thị phần xe máy Việt Nam đã công bố toàn bộ các mẫu xe do hãng sản xuất từ năm 1990 đến nay đều tương thích với xăng sinh học.

Bên cạnh đó, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm từ các quốc gia có ngành công nghiệp ô tô phát triển, nơi nhiên liệu sinh học đã được nghiên cứu và sử dụng trong thời gian dài. Đây là cơ sở để người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng xăng E10.

Ở góc độ doanh nghiệp sản xuất ô tô, ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), cho biết ethanol đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil cũng như nhiều nước Đông Nam Á như Indonesia, Thái Lan và Philippines.

Theo ông Quyết, trước khi một loại nhiên liệu được đưa vào sử dụng, các hãng xe đều tiến hành nghiên cứu đầy đủ về tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm bảo đảm khả năng tương thích của động cơ.

Đại diện VAMA đánh giá cao việc các cơ quan quản lý thường xuyên lấy ý kiến doanh nghiệp trong quá trình xây dựng chính sách và khẳng định Hiệp hội sẵn sàng đồng hành nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Kiểm soát chất lượng là yếu tố quyết định tạo niềm tin cho thị trường

Bên cạnh việc bảo đảm tính tương thích của động cơ, nhiều chuyên gia cho rằng yếu tố quan trọng nhất để xăng E10 được thị trường đón nhận là duy trì chất lượng đồng đều trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo ông Đào Công Quyết, quy chuẩn mới đã được triển khai hơn một tháng, vì vậy giai đoạn hiện nay cần tập trung kiểm soát chặt chẽ chất lượng nhiên liệu từ khâu phối trộn, lưu kho đến phân phối.

Đặc biệt, VAMA đề xuất triển khai phối trộn nhiên liệu sinh học trên nền xăng RON 95 đạt tiêu chuẩn khí thải tối thiểu Euro 4.

Theo quy định của Chính phủ, các dòng xe sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu mới từ năm 2017 phải đáp ứng tối thiểu tiêu chuẩn Euro 4, còn từ năm 2022 phải đạt Euro 5.

Theo ông Quyết, về mặt kỹ thuật, các dòng xe cũ sử dụng nhiên liệu có chất lượng cao hơn sẽ mang lại lợi ích cho môi trường. Trong khi đó, nếu các phương tiện đời mới phải sử dụng nhiên liệu có tiêu chuẩn thấp sẽ ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ cũng như không đáp ứng các yêu cầu về khí thải.

Do đó, việc duy trì nền xăng RON 95 đạt chuẩn Euro 4 được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính ổn định của nhiên liệu và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Ở góc độ quản lý tiêu chuẩn, ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) đánh giá việc Việt Nam triển khai xăng E10 từ năm 2026 cho thấy những bước tiến đáng kể trong phát triển nhiên liệu sinh học so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Tuy nhiên, theo ông Khôi, việc nâng tỷ lệ phối trộn ethanol lên các mức cao hơn như E20 cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp và dựa trên đầy đủ cơ sở khoa học.

Quá trình điều chỉnh tiêu chuẩn kỹ thuật cần đồng thời đánh giá hai nhóm yếu tố. Thứ nhất là tác động trực tiếp đến chất lượng nhiên liệu, bao gồm rà soát các chỉ tiêu kỹ thuật, phương pháp thử và hệ thống quy chuẩn để bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thứ hai là đánh giá các tác động gián tiếp đối với động cơ, môi trường, mức tiêu hao nhiên liệu cũng như sự tương thích với hệ thống phương tiện đang lưu hành.

Theo ông Khôi, tất cả các nội dung này đều phải được thử nghiệm và đánh giá kỹ trước khi áp dụng trên diện rộng nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Liên quan đến công tác quản lý chất lượng, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết hệ thống kiểm soát hiện nay đã được xây dựng khá đầy đủ.

Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn và quản lý chất lượng sản phẩm sau pha chế; trong khi Bộ Công Thương thực hiện chức năng quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh và phân phối xăng dầu.

Đối với xăng dầu nhập khẩu, toàn bộ các lô hàng đều được kiểm soát theo từng lô với quy trình lấy mẫu, lưu mẫu, thử nghiệm và bảo quản nghiêm ngặt theo Nghị định 37, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và Thông tư 14. Các quy định về số lượng mẫu, vị trí lấy mẫu từ tầng trên, tầng giữa đến tầng đáy đều được quy định cụ thể.

Trong khi đó, xăng dầu sản xuất trong nước được quản lý theo phương thức đánh giá hệ thống kết hợp lấy mẫu tại cơ sở sản xuất hoặc trên thị trường với tần suất giám sát rõ ràng. Các doanh nghiệp sản xuất, pha chế cũng có trách nhiệm tự kiểm soát chất lượng sản phẩm; đồng thời phải thực hiện đầy đủ việc lấy mẫu, lưu mẫu và niêm phong trong quá trình giao nhận nhằm phục vụ truy xuất khi phát sinh sự cố hoặc tranh chấp.