Đầu tư công ngành xây dựng: "Cuộc đua nước rút" để về đích

Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công

Giải ngân còn chậm

Theo ông Trần Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Xây dựng), tính đến hết tháng 7/2025, Bộ Xây dựng mới giải ngân được 28.382 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 32,55% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao là 87.200 tỷ đồng. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với kỳ vọng và đang đặt ra thách thức lớn cho các tháng cuối năm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chung còn nhiều khó khăn, vẫn có những điểm sáng đáng ghi nhận. Nổi bật nhất là Ban Quản lý dự án 6 với sản lượng giải ngân gần 3.300 tỷ đồng, vượt kế hoạch đăng ký 322 tỷ đồng. Đây là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành của Ban Quản lý dự án này.

Tiếp tục đà tăng trưởng tích cực, Ban Quản lý dự án Đường sắt đã cho thấy nỗ lực vượt trội khi giải ngân hơn 1.100 tỷ đồng chỉ trong 7 tháng đầu năm. Con số này không chỉ ấn tượng mà còn vượt 32 tỷ đồng so với kế hoạch đã đăng ký, tạo điểm sáng cho bức tranh đầu tư công của ngành giao thông.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ, một số đơn vị khác dù có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức trung bình của Bộ Xây dựng, nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra ban đầu. Đơn cử là các Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, Ban Quản lý dự án 2, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, cùng với Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đường sắt Việt Nam, Đại học Xây dựng Miền Tây và một số ban chuyên ngành khác.

Tính đến cuối tháng 8, nhiều đơn vị đã có kết quả giải ngân vốn đầu tư công vượt kế hoạch đề ra. Nổi bật là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam cùng các Sở Giao thông vận tải Thanh Hóa, Đà Nẵng, Phú Thọ và Ninh Bình. Tổng số vốn giải ngân vượt kế hoạch của các đơn vị này đạt khoảng 557 tỷ đồng.

Theo thông tin từ một lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu giải ngân khoảng 7.074 tỷ đồng trong tháng 8. Con số này bao gồm hơn 6.400 tỷ đồng theo đăng ký của các chủ đầu tư, cùng với phần vốn còn tồn đọng từ các tháng trước.

Trước khối lượng giải ngân khổng lồ, Vụ Kế hoạch - Tài chính đã đề xuất lãnh đạo Bộ Xây dựng chỉ đạo các chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Các biện pháp được kiến nghị bao gồm tận dụng thời tiết thuận lợi để thi công tăng ca, tăng kíp và triển khai cuốn chiếu nhằm hoàn thành dự án đúng kế hoạch.

Bên cạnh đó, các chủ đầu tư cũng cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để giải quyết triệt để những vướng mắc kéo dài về giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu. Đặc biệt, cần đẩy mạnh hoàn thiện thủ tục nghiệm thu, thanh toán các khối lượng công việc đã hoàn thành và chi phí giải phóng mặt bằng. Điều này sẽ giúp bù đắp phần vốn giải ngân chậm trong những tháng còn lại.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc về đích

Mặc dù việc giải ngân còn nhiều khó khăn, song kế hoạch triển khai các dự án mới của ngành Xây dựng vẫn đang được thực hiện một cách khẩn trương. Ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, trong năm 2025, Bộ Xây dựng lên kế hoạch khởi công 18 dự án. Đến nay đã có 9 dự án khởi công, trong đó có nhiều dự án quy mô lớn như: mở rộng cao tốc đoạn La Sơn - Hòa Liên, dự án cải tạo cầu yếu giai đoạn 2, cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh...

Đáng chú ý, dự án cao tốc Dầu Giây - Tân Phú đã hoàn thiện thủ tục và dự kiến sẽ khởi công ngay trong tháng 8 này. Đây là một tín hiệu tích cực, cho thấy sự quyết tâm của Bộ Xây dựng trong việc hiện thực hóa các dự án hạ tầng chiến lược.

Trong quý IV/2025, dự kiến sẽ có thêm 8 dự án khởi công, bao gồm các dự án đường bộ và đường sắt quan trọng như: Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, mở rộng cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận, các dự án hoàn thiện hầm Thần Vũ, Núi Vung...

Với khối lượng công việc khổng lồ còn lại, từ việc giải ngân vốn cũ đến khởi công dự án mới, Bộ Xây dựng đang đối mặt với một cuộc đua nước rút thực sự. Sự quyết liệt trong chỉ đạo, cùng với việc tháo gỡ triệt để các vướng mắc, sẽ là chìa khóa để ngành Xây dựng về đích an toàn, tạo động lực phát triển kinh tế cho cả nước.

Nhận diện khối lượng giải ngân còn lại rất lớn, Bộ Xây dựng đã liên tục ra "tối hậu thư" yêu cầu các nhà thầu, chủ đầu tư tăng tốc. Ông Trần Minh Phương kiến nghị các chủ đầu tư chỉ đạo nhà thầu tận dụng mọi nguồn lực, tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ thi công.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ với các địa phương để xử lý dứt điểm các vướng mắc về giải phóng mặt bằng và tái định cư cho các dự án đường sắt, bao gồm cả tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Đây là một động thái quan trọng nhằm đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo việc giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt khi các dự án này có thể bù đắp phần vốn dư thừa từ các dự án khác.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã thẳng thắn chỉ rõ: "Giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ then chốt để bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng. Tôi đề nghị các chủ đầu tư, ban quản lý dự án nhìn thẳng vào vướng mắc, chủ động tháo gỡ và tăng tốc trong những tháng còn lại của năm 2025".

Bên cạnh giải pháp trước mắt, Bộ cũng đang rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn đối với các nhiệm vụ chi không còn nhu cầu để tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm.