Đổi mới hoạt động HĐND, kiến tạo nền quản trị Thủ đô hiện đại

Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng pHà nhấn mạnh: “Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động là yêu cầu về chất lượng; còn chuyển đổi số là phương thức quan trọng để tổ chức thực hiện khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn”. Ảnh: Nguyễn Hợp

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Đề án số 14-ĐA/TU ngày 22/7/2026 về “Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2031 và những năm tiếp theo”; đồng thời có Thông báo kết luận về chủ trương xây dựng Đề án chuyển đổi số toàn diện đối với hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đề án nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp được xây dựng trên 5 quan điểm chỉ đạo, 6 điểm mới đột phá, 5 mục tiêu trụ cột gắn với 24 chỉ tiêu cụ thể và 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Đây là khuôn khổ để HĐND hai cấp đổi mới đồng bộ, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Mục tiêu thứ nhất là nâng cao chất lượng quyết định và kiến tạo thể chế, bảo đảm nghị quyết được ban hành đúng pháp luật, có cơ sở khoa học, thực tiễn và khả thi. Mục tiêu thứ hai hướng tới nâng cao hiệu lực giám sát, chất vấn và kiểm soát quyền lực nhà nước, tăng trách nhiệm giải trình, hiệu quả thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát, đặc biệt chú trọng giám sát việc thực hiện Luật Thủ đô.

Mục tiêu thứ ba là đổi mới công tác dân nguyện, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân theo hướng gần dân, sát dân, giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của Nhân dân. Mục tiêu thứ tư đặt trọng tâm vào chuyển đổi số, xây dựng HĐND số, ứng dụng mạnh mẽ dữ liệu số trong mọi hoạt động. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng đội ngũ đại biểu và cơ quan tham mưu, giúp việc chuyên nghiệp, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu mới.

Các mục tiêu được cụ thể hóa bằng 24 chỉ tiêu thuộc 6 nhóm, trở thành thước đo bắt buộc mà toàn hệ thống HĐND hai cấp phải cam kết thực hiện. Về hoạt động quyết định, 100% hồ sơ trình HĐND Thành phố ban hành nghị quyết phải được đánh giá đầy đủ tác động chính sách trên cơ sở dữ liệu thực tiễn; 100% nghị quyết không bị hủy bỏ hoặc sửa đổi do lỗi chủ quan; trên 95% chính sách sau khi ban hành phấn đấu đạt mục tiêu đề ra.

24 chỉ tiêu được lượng hóa, đánh giá kết quả hoạt động của toàn hệ thống HĐND hai cấp. Ảnh: Nguyễn Hợp

Đối với hoạt động giám sát, 100% kết luận giám sát, chất vấn phải được cập nhật, theo dõi trên hệ thống quản lý số; trên 95% kiến nghị sau giám sát được giải quyết đúng hạn và 100% nội dung cần tái giám sát được tổ chức thực hiện. Trong công tác dân nguyện, tỷ lệ kiến nghị cử tri được giải quyết đúng hạn phấn đấu trên 90%; tỷ lệ kiến nghị được tổng hợp, trả lời đúng hạn trên 95%; toàn bộ công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư được quản lý trên môi trường số.

Về chuyển đổi số, toàn hệ thống cam kết thực hiện 100% hoạt động HĐND trên nền tảng số, tổ chức 100% kỳ họp theo mô hình “không giấy”, hình thành và khai thác 100% cơ sở dữ liệu dùng chung, đồng thời bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh mạng. Đề án còn yêu cầu 100% đại biểu chuyên trách được đánh giá bằng hệ thống chỉ số hiệu quả KPI và 100% HĐND cấp xã được bố trí đủ điều kiện hoạt động.

Trong khâu tổ chức, 100% HĐND các cấp phải ban hành chương trình, kế hoạch triển khai Đề án, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo, hằng năm tổng kết và nhân rộng mô hình, cách làm hiệu quả. Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn năm 2045 tập trung ứng dụng công nghệ trong tổ chức, chuẩn bị, điều hành kỳ họp; giám sát; tiếp xúc cử tri; tiếp công dân; tiếp nhận kiến nghị và quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương.

Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh: “Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động là yêu cầu về chất lượng; còn chuyển đổi số là phương thức quan trọng để tổ chức thực hiện khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn”. Hai Đề án có quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, nhằm giúp nghị quyết sát thực tiễn, hoạt động giám sát đi đến cùng vấn đề, ý kiến cử tri được tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời.

HĐND Thành phố đã quán triệt nội dung tới toàn thể đại biểu HĐND Thành phố, Bí thư, Chủ tịch HĐND xã, phường; đồng thời tổ chức ký kết thi đua giữa các Ban của HĐND Thành phố, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố, Chủ tịch HĐND 126 xã, phường về chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan dân cử.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng yêu cầu: “HĐND thành phố khẩn trương cụ thể hóa các Đề án thành chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ cụ thể; xác định rõ người chịu trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm; gắn kết quả thực hiện với đánh giá cơ quan, đơn vị và người đứng đầu”.

Theo Bí thư Thành ủy, việc triển khai hiệu quả hai Đề án sẽ góp phần xây dựng HĐND hai cấp của Thủ đô theo hướng hiện đại, thông minh, minh bạch, nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân trong giai đoạn phát triển mới.