Fed với khả năng tăng lãi suất đang lớn dần

Triển vọng giảm lãi suất mờ dần

Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% vào ngày 18/3 và dự báo sẽ có thêm một lần giảm lãi suất 25 điểm cơ bản nữa vào cuối năm nay. Nguyên nhân chủ yếu do lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed, trong khi thị trường lao động có dấu hiệu ổn định.

Đó là trước khi chiến sự Trung Đông nổ ra. Nay áp lực lạm phát có thể còn lớn hơn rất nhiều khi mà chiến sự đẩy giá dầu đang tăng cao, hiện vẫn đang giao dịch sát ngưỡng 100 USD/thùng. Trong khi theo ước tính của Scott Anderson - Nhà kinh tế trưởng của BMO Capital Markets, nếu giá dầu tăng thêm 10 USD/thùng sẽ làm tăng lạm phát giá tiêu dùng từ 0,2% đến 0,4%.

Áp lực lạm phát tăng cao đang che mờ triển vọng giảm lãi suất của Fed trong năm nay. Mặc dù cho rằng, việc cắt giảm lãi suất chỉ bị trì hoãn, chứ không phải bị hủy bỏ, song theo Krishna Guha – Trưởng bộ phận kinh tế tại Evercore ISI, “câu hỏi đặt ra là, trì hoãn đến tháng 9, trì hoãn đến tháng 12, hay trì hoãn vô thời hạn” đến năm 2027?

Ngay cả các nhà hoạch định chính sách của Fed cũng đang tỏ ra lo ngại trước áp lực lạm phát trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông vân chưa có hồi kết. “Có một khía cạnh không may của cú sốc giá năng lượng này là chúng ta có thể thấy tác động đẩy lạm phát lên cao vào thời điểm chúng ta vẫn chưa hoàn toàn vượt qua cú sốc trước đó đã đẩy lạm phát lên cao”, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee nói với PBS News Hour hôm thứ Ba (24/3).

“Để việc giảm lãi suất hơn nữa trong năm nay là thực tế, chúng ta phải thấy sự tiến triển trong việc giảm lạm phát”, Goolsbee nói và cho biết: “Chúng ta phải có sự an tâm rằng chúng ta đang trên con đường trở lại mức lạm phát 2%”.

Khả năng tăng lãi suất ngày càng lớn

Thậm chí theo Christopher Granville của TS Lombard, nếu xảy ra “cơn bão dầu mỏ” như năm 2022, có thể đẩy lạm phát tăng vọt ở Mỹ. Ông dẫn chứng, “cơn bão dầu mỏ” năm 2022 đã đẩy chỉ số PCE cơ bản đã tăng với tốc độ hàng năm là 5,6% trong tháng 9/2022, mức cao nhất trong gần 40 năm.

Đó chính là lý do mà không ít ý kiến cho rằng, Fed có thể sẽ phải tăng lãi suất nếu chiến sự tại Trung Đông kéo dài. “Nhìn chung, lạm phát cao hơn có nghĩa là lãi suất có thể cao hơn," Jonathan Pingle - một nhà kinh tế tại UBS cho biết.

Kịch bản đó cũng đã được các quan chức Fed nghĩ tới. Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách tháng 3, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết, khả năng động thái tiếp theo của Fed “có thể là tăng lãi suất đã được đề cập trong cuộc họp, cũng như trong cuộc họp trước đó”, nhưng ông cũng nói thêm rằng “đại đa số” các quan chức không coi đó là kịch bản cơ sở của họ.

Với việc chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài gần 1 tháng, cũng đồng nghĩa việc giá dầu tăng cao đã thẩm thấu sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Các nhà kinh tế tại UBS dự đoán lạm phát, theo thước đo ưa thích của Fed, sẽ tăng lên 3,4% trong tháng này và kết thúc năm ở mức 3%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed.

Điều đó cũng có nghĩa, khả năng tăng lãi suất của Fed cũng đang lớn dần. Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cho biết trong một tuyên bố bằng văn bản vào cuối ngày thứ Hai (23/3) rằng, sự bất ổn do chiến tranh Iran tạo ra có nghĩa là “không có con đường nào khả thi nhất” cho lãi suất chủ chốt của Fed, cho thấy Fed có thể tăng, giảm hoặc giữ nguyên trong những tháng tới.

Theo công cụ FedWatch của CME, hiện thị trường gần như loại bỏ khả năng giảm lãi suất trong năm nay. Thậm chí khả năng tăng lãi suất vào tháng 12 còn cao hơn (22,7%) so với khả năng giảm lãi suất (7,2%).