Giải pháp thu hút vốn bền vững cho các khu công nghiệp

Hút được nhiều vốn nhưng còn hạn chế

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA) cho biết: Hiện cả nước có 414 KCN được thành lập tại 61/63 tỉnh, thành phố với tổng diện tích gần 127 nghìn ha; hơn 1000 cụm công nghiệp với tổng diện hơn 31 nghìn ha. Các KCN đã trở thành những khu vực trọng điểm thu hút các dự án đầu tư trong và ngoài nước, là điểm đến của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, các khu công nghiệp trong cả nước đã thu hút được hơn 11.200 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 231 tỷ USD, 10.400 dự án đầu tư của doanh nghiệp trong nước với tổng vốn đăng ký đạt 2,54 triệu tỷ đồng. Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp có đóng góp khoảng 50% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Các diễn giả đàm luận tại sự kiện về các giải pháp phát triển bền vững các KCN tại Việt Nam

Tuy nhiên, hiện các KCN ở Việt Nam còn nhiều vấn đề cần cải thiện để tăng khả năng thu hút vốn đầu tư. Đầu tiên là về vốn, ông Nghĩa chỉ ra một loạt các tồn tại như nguồn lực tài chính cho phát triển hạ tầng kỹ thuật KCN còn rất hạn chế, dẫn đến việc hạ tầng chưa hoàn thiện, quá trình xây dựng chậm trễ kéo dài nên khó thu hút đầu tư.

Bên cạnh đó còn là vấn đề pháp lý, hiện đang tồn tại sự chồng chéo về quy định ưu đãi đầu tư theo địa bàn, dẫn đến một số KCN không được hưởng các chính sách ưu đãi. Hiện cũng chưa có chính sách tài chính ưu đãi cho các doanh nghiệp, dự án đầu tư thứ cấp trong KCN…

Đồng quan điểm, theo ông Ranjit Thambyrajah, Chủ tịch Acuity Funding thì lĩnh vực KCN ở nước ta hiện đang thiếu các sản phẩm tài chính đa dạng và các dịch vụ chuyên biệt cần thiết cho sự tăng trưởng đang diễn ra. Việt Nam đang cần nguồn tài trợ vốn dài hạn và quy mô lớn. Thị trường cũng cần các chính sách tín dụng cấp tiến để trợ giúp cho các nhà đầu tư.

TS. Ngô Công Thành, Phó Chủ tịch Viện Nghiên cứu Đầu tư quốc tế (ISC) cũng chỉ ra rằng, quy hoạch định hướng phát triển các KCN, khu kinh tế còn một số bất cập, thiếu tầm nhìn tổng thể, dài hạn, còn dàn trải theo địa giới hành chính, thiếu liên kết ngành và liên kết vùng. Bên cạnh đó, chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu phát triển theo chiều sâu; liên kết hợp tác trong KCN, khu kinh tế, giữa các khu với nhau và giữa KCN, khu kinh tế với khu vực bên ngoài còn hạn chế.

Trong khi đó, loại hình phát triển chậm được đổi mới, phát triển chưa bền vững và cân bằng về kinh tế, xã hội, môi trường; hiệu quả sử dụng đất, sử dụng lao động chưa cao. Các địa phương và nhà đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp trong nước vẫn ưu tiên tập trung thu hút đầu tư lấp đầy khu công nghiệp. Chưa thực sự chú trọng tới cơ cấu ngành nghề, công nghệ, yếu tố môi trường và xã hội của dự án đầu tư, nên hiệu quả đầu tư phát triển các khu công nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Hướng tới phát triển các KCN bền vững

Các chuyên gia tại sự kiện tin rằng, ngoài việc cần sớm khắc phục những thực trạng đang tồn tại, sự can thiệp của Nhà nước là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự phát triển lành mạnh của các KCN. Phát biểu tại hội thảo, TS. Cấn Văn Lực cho biết, nguồn vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ phát triển hạ tầng KCN hiện phụ thuộc nhiều vào nước ngoài. Trong khi đó, nguồn vốn trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020 bố trí để hỗ trợ phát triển hạ tầng KCN chỉ đáp ứng 53% so với nhu cầu.

Ông Lực đưa ra các giải pháp liên quan đến vấn đề pháp lý và tiếp cận nguồn vốn cho các KCN, đó là sớm thông qua Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi; sửa đổi Nghị định 44 về định giá đất; ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn kịp thời, chất lượng… trong thời gian sắp tới.

Các thành viên Ban chấp hành lâm thời Liên chi hội Tài chính KCN Việt Nam (FAIP)

Để phần nào giải quyết các về tài chính cho các KCN, việc ra đời Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (FAIP) được xem là điều quan trọng góp phần cho sự phát triển lành mạnh của các KCN. TS. Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Chủ tịch lâm thời FAIP cho biết, mục đích hoạt động của Liên chi hội nhằm kết nối các tổ chức, cá nhân liên quan kinh tế, tài chính KCN trên lãnh thổ Việt Nam; định hướng huy động vốn đầu tư, kinh doanh trong khu công nghiệp một cách chuyên nghiệp, có chuẩn mực, đạo đức phù hợp quy định pháp luật Việt Nam.

Đồng thời, tổ chức hướng tới là cầu nối giúp các doanh nghiệp KCN và các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà đầu tư quốc tế, các tổ chức kinh tế, tài chính nước ngoài… Qua đó huy động được được nhiều nguồn lực, đặc biệt là các nguồn lực tài chính để phát triển các KCN tại Việt Nam.

Ông Thắng nhấn mạnh rằng cần sớm khắc phục những tồn tại để sớm đạt được khát vọng mà Nhà nước và các doanh nghiệp hướng tới, đó là “Xây dựng Việt Nam trở thành một quốc gia thịnh vượng, với nền kinh tế tự cường có công nghệ cao, giàu bản sắc dân tộc, với nếp sống văn minh, hiện đại, là bạn của tất cả các quốc gia trong một thế giới thịnh vượng, bình đẳng, tự do, hạnh phúc”.