Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đâu là ‘tài sản an toàn’ khi thị trường tài chính toàn cầu biến động?

Hà Vy
Hà Vy  - 
Trái phiếu chính phủ Mỹ và đồng yên Nhật thường được các nhà đầu tư tìm đến mỗi khi thị trường tài chính toàn cầu biến động. Hay như vàng cũng từng được xem là một loại tài sản an toàn Tuy nhiên, diễn biến thị trường vừa qua cho thấy, những tài sản vốn này không phải lúc nào cũng phát huy tác dụng. Vậy tài sản nào là an toàn trong bối cảnh hiện nay?
aa
Giá vàng thế giới khởi đầu tuần mới với đà tăng nhẹ USD mạnh lên khi thị trường đặt cược Fed tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12 Liệu Fed có tăng lãi suất 50 điểm vào tháng 12 tới?
Đâu là ‘tài sản an toàn’ khi thị trường tài chính toàn cầu biến động?

Tài sản an toàn ngày càng khan hiếm

Các tài sản trú ẩn an toàn thường giữ nguyên giá trị hoặc tăng giá khi thị trường đi xuống. Bởi vậy các nhà đầu tư tìm đến chúng để bù đắp cho những khoản thua lỗ ở các danh mục đầu tư khác.

Thời gian trước, trái phiếu Kho bạc Mỹ hay đồng yên Nhật thường được các nhà đầu tư tìm đến mỗi thị thị trường biến động. Thế nhưng diễn biến thị trường mấy năm gần cho thấy, những tài sản vốn này không phải lúc nào cũng phát huy tác dụng.

Nhớ lại thời điểm tháng 4/2025, nỗi lo ngại về các mức thuế quan của Mỹ đã châm ngòi cho một đợt bán tháo cổ phiếu, nhưng trái phiếu chính phủ Mỹ lại không đóng vai trò là "bệ đỡ" như thường lệ. Theo đó trái phiếu kỳ hạn dài cũng bị bán tháo cùng với cổ phiếu, đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng mạnh trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về lạm phát, rủi ro tài khóa và thanh khoản thị trường bị thắt chặt.

Tình huống tương tự cũng xảy ra khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát vào ngày 28/2 năm nay: Giá dầu tăng vọt, còn lợi suất trái phiếu cũng leo thang do lo ngại lạm phát sẽ tăng cao.

Vàng cũng từng được xem là một tài sản an toàn trong quá khứ. Thế nhưng kim loại quý này cũng cho thấy sự biến động khó lường không kém khi đã sụt giảm cùng với cổ phiếu vào cuối tháng 10, xuyên thủng các ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật và chạm mức thấp nhất trong một năm.

“Danh sách các tài sản trú ẩn an toàn mà nhà đầu tư có thể tin cậy đang ngày càng thu hẹp lại”, Steve Englander, Giám đốc toàn cầu bộ phận nghiên cứu ngoại hối G10 kiêm Giám đốc chiến lược vĩ mô khu vực Bắc Mỹ tại Ngân hàng Standard Chartered nhận định.

Theo Englander, bên cạnh các yếu tố cơ bản, vị thế nắm giữ của nhà đầu tư cũng đóng vai trò quan trọng. Sau một cú sốc, tài sản trú ẩn hiệu quả nhất đôi khi lại chính là tài sản mà trước đó nhà đầu tư đang bán khống (short) và buộc phải mua lại để tất toán vị thế.

Vậy hãy cùng đánh giá về mức độ ‘an toàn’ của từng loại tài sản.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ

Trái phiếu Kho bạc Mỹ hiện vẫn là thị trường lớn nhất thế giới và có tính thanh khoản cao nhất thế giới. Bởi vậy từ lâu nó luôn là nơi trú ẩn của các nhà đầu tư mỗi khi khủng hoảng xảy ra. Tuy nhiên, khi mối đe dọa đến từ lạm phát và chính sách thắt chặt của Fed, trái phiếu Kho bạc hoàn toàn có thể sụt giảm cùng chiều với cổ phiếu.

Campbell Harvey - Giáo sư tài chính tại Trường Kinh doanh Fuqua thuộc Đại học Duke mặc dù vẫn gọi trái phiếu chính phủ Mỹ là “tài sản trú ẩn tiêu biểu nhất trên thế giới”. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng cổ phiếu và trái phiếu chính phủ Mỹ ngày càng có xu hướng biến động cùng chiều; kết quả là danh mục đầu tư chuẩn gồm 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu đã phải chịu “những cú giáng mạnh”.

“Trong lịch sử, đây từng là kênh đầu tư đáng tin cậy," Harvey nói. “Tuy nhiên, lợi ích từ việc đa dạng hóa danh mục đã giảm đi”.

Ông cũng chỉ ra quy mô vay nợ của Mỹ: nợ công lên tới 40 nghìn tỷ USD, thâm hụt ngân sách khoảng 2 nghìn tỷ USD mỗi năm và chi phí trả lãi vay là 1,1 nghìn tỷ USD mỗi năm. Theo ông, trái phiếu chính phủ Mỹ hiện đã tiềm ẩn thêm những rủi ro mới.

Tương tự Will Compernolle - Chiến lược gia vĩ mô tại FHN Financial cũng cho rằng, sự biến động xoay quanh các thông báo về thuế quan của Mỹ trong năm ngoái khiến việc đánh giá liệu trái phiếu Kho bạc Mỹ có còn sức hấp dẫn hay không trở nên khó khăn.

Mặc dù vậy ông cũng lưu ý rằng, những đồn đoán về làn sóng “bán tháo tài sản Mỹ” (Sell USA) thực tế không thể hiện rõ nét trong các dòng giao dịch quốc tế. Trong khi đó, các sự kiện gần đây – bao gồm cả sự biến động do những lo ngại về tài khóa tại Pháp – cho thấy trái phiếu chính phủ Mỹ (Treasuries) “vẫn duy trì được vị thế là kênh trú ẩn an toàn”.

“Khi tâm lý thị trường chuyển sang e ngại rủi ro, trái phiếu chính phủ Mỹ trở nên hấp dẫn” ông nhận định. “Tuy nhiên, nếu xuất hiện lạm phát hoặc rủi ro địa chính trị, thì rất ít tài sản nào thực sự an toàn”.

Vàng

Vị thế kênh trú ẩn an toàn của vàng gắn liền với khoảng thời gian nắm giữ dài hạn. Harvey cho biết vàng là tài sản cực kỳ đáng tin cậy “trong dài hạn - tính bằng hàng thế kỷ”, nhưng lại không như vậy trong ngắn hạn.

Mức độ biến động hàng năm của vàng là hơn 15%, tương đương với chỉ số S&P 500. Trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 năm, hệ số tương quan giữa vàng và cổ phiếu gần bằng 0.

Tuy nhiên, Harvey cảnh báo rằng đây chỉ là con số trung bình, còn trong các giai đoạn ngắn hạn, mức độ tương quan có thể chênh lệch đáng kể. Nghiên cứu của ông cho thấy, khi lạm phát tăng cao bất ngờ, thị trường thường suy yếu và trong những tình huống đó, giá vàng cũng có thể sụt giảm.

Suki Cooper - Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu tại Standard Chartered cũng cho rằng, vai trò của vàng “đã thực sự thay đổi”. Các nhà đầu tư ngày càng coi vàng là một tài sản thanh khoản chất lượng cao, có thể sử dụng trong những tình huống cực đoan. Theo bà, khi thị trường cổ phiếu sụt giảm mạnh dẫn đến các yêu cầu ký quỹ (margin call), vàng thường là tài sản đầu tiên bị đem ra bán - nhất là sau khi kim loại quý này liên tục chạm các mức cao kỷ lục cho đến tận tháng 1.

Tuy nhiên, xét trong khung thời gian nắm giữ dài hạn hơn, Cooper cho biết các yếu tố thúc đẩy mang tính cấu trúc vẫn còn đó. Những yếu tố này bao gồm hoạt động mua vào kỷ lục của các ngân hàng trung ương kể từ năm 2022, cùng những lo ngại về nợ toàn cầu, xu hướng phi đôla hóa và sự mất giá của các loại tiền tệ.

Các loại tiền tệ

Với các loại tiền tệ cũng vậy, theo Englander, mỗi loại tiền tệ đều có điểm yếu riêng.

Đồng franc Thụy Sĩ thì đắt đỏ; còn đồng euro đang đối mặt với những thách thức về chính trị và kinh tế.

Trong khi đồng yên Nhật có diễn biến không đồng nhất. Mặc dù đồng nội tệ của Nhật có thể trở nên hấp dẫn như một kênh trú ẩn an toàn nếu sự biến động của thị trường không xuất phát từ giá dầu. Thế nhưng đồng tiền này lại rất nhạy cảm với giá dầu do Nhật Bản phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu.

Đồng USD mặc dù hiện đang mang lại sự an toàn và lợi suất cao hơn so với nhiều loại tiền tệ khác. Nhà đầu tư có thể rót vốn vào trái phiếu chính phủ Mỹ, hưởng mức lãi suất 4,5%, rồi sau đó mới quyết định đầu tư vào đây khi thị trường bớt biến động. Englander cho rằng, đây có lẽ là lựa chọn “an toàn nhất trong số các kênh trú ẩn an toàn”.

Tuy nhiên theo nhiều nhà phân tích, sự tăng giá của đồng USD trong thời gian gần đây chủ yếu nhờ vào kỳ vọng Fed tăng lãi suất. Tuy nhiên nguyên nhân sâu xa vẫn là chiến sự tại Trung Đông đẩy giá dầu neo cao, từ đó tạo áp lực lớn lạm phát toàn cầu, bao gồm cả Mỹ.

Bởi vậy nếu chiến sự kết thúc, đồng bạc xanh có thể nhanh chóng mất đi các lực đỡ này và phải đối mặt với nhiều áp lực: Nó đang bị định gái quá cao nên sẽ giảm xuống; lo ngại về vấn đề nợ công tại Mỹ; xu hướng phi đôla hoá trên toàn cầu…

Kết quả cuộc khảo sát do Reuter thực hiện hồi đầu tháng 11 cho thấy một kết quả không mấy thay đổi so với các cuộc khảo sát trước đó, đó là các chiến lược gia tiền tệ vẫn tỏ ra bi quan với triển vọng của đồng USD trong trung – dài hạn.

Đa dạng hoá danh mục dầu tư

Campbell Harvey - Giáo sư tài chính tại Trường Kinh doanh Fuqua thuộc Đại học Duke nhận định, không có tài sản đơn lẻ nào chứng tỏ là công cụ phòng vệ đáng tin cậy trong mọi hoàn cảnh.

Theo ông, vàng và trái phiếu chính phủ Mỹ là những thành phần trong một danh mục đầu tư phòng thủ. Bên cạnh đó, hàng hóa, các tài sản thực khác, trái phiếu chính phủ được điều chỉnh theo lạm phát, cùng với các chiến lược đầu tư chủ động cũng đóng vai trò quan trọng.

Chẳng hạn, các chiến lược tập trung vào chất lượng - mua các công ty có chất lượng cao và bán khống các công ty có chất lượng thấp - có thể giúp giảm thiểu thua lỗ trong những đợt sụt giảm mạnh. Các chiến lược bám theo xu hướng (trend-following) cũng có thể mang lại hiệu quả tốt trong các đợt bán tháo.

Ông cho biết, không chiến lược nào trong số này có thể hoạt động hiệu quả một cách ổn định nếu đứng độc lập. Tuy nhiên, khi kết hợp lại với nhau, “bạn sẽ gia tăng cơ hội để danh mục đầu tư phòng thủ của mình thực sự phát huy tác dụng”.

Hà Vy

Tin liên quan

Tin khác

Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành mối lo ngại hàng đầu trong khảo sát ổn định tài chính mới nhất của Fed, khi làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu kéo theo những khoản nợ và cam kết tài chính khổng lồ, làm gia tăng nguy cơ lan truyền rủi ro trên thị trường.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng Fed không nên tăng lãi suất vì cú sốc giá năng lượng, trong khi một số quan chức Fed lo ngại lạm phát đã lan rộng và dai dẳng, đặt ra bài toán khó cho chính sách tiền tệ.
Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Sự mạnh lên của đồng USD đã đẩy đồng yên Nhật lao dốc, có thời điểm đã xuyên thủng ngưỡng tâm lý quan trọng là 160 JPY/USD trong tuần qua. Điều đó buộc Tokyo một lần nữa phải lên tiếng cảnh báo về khả năng can thiệp. Tuy nhiên các nhà giao dịch cho rằng, đồng nội tệ của Nhật có thể kiểm tra lại mức thấp nhất trong 40 năm so với đồng USD nếu đồng bạc xanh tiếp tục mạnh lên và phía Mỹ chỉ hỗ trợ can thiệp một cách hạn chế.
Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Giá sản xuất Mỹ tháng 10 tăng thấp hơn dự báo, nhưng lạm phát tính theo năm lên cao nhất kể từ cuối năm 2022. Áp lực chi phí lan sang thực phẩm, hàng hóa và vận tải đang làm phức tạp thêm triển vọng lãi suất của Fed.
Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Trong các phát biểu mới đây, dù đều nhất trí cho rằng, cần tăng thêm lãi suất để kiềm chế lạm phát vốn đã chạy trên mục tiêu 2% trong gần 6 năm qua, song các quan chức Fed lại bất đồng về thời điểm cũng như cường thắt chặt chính sách.
Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Báo cáo “Kinh tế GiG và thanh toán số” do Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) công bố ngày 12/11/2026 cho thấy, sự phát triển của kinh tế GiG đang thúc đẩy nhu cầu thanh toán nhanh, chi phí thấp và linh hoạt, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới hạ tầng thanh toán và dịch vụ ngân hàng.
Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

USD duy trì ở mức cao nhất trong 19 tháng, giá vàng giao dịch quanh 3.883,05 USD/oz hay chỉ số Nikkei của Nhật Bản phục hồi sau đợt giảm mạnh tuần trước... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 13/11.
USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục tăng mạnh, với kỳ hạn 10 năm trở lại ngưỡng vượt 5%, trong khi đồng USD lên sát đỉnh 19 tháng. Thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Fed, không chỉ trong tháng 12 mà còn cả năm 2027.
BIS giới thiệu công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng

BIS giới thiệu công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) vừa giới thiệu bộ công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng (stress test). Công cụ được kỳ vọng hỗ trợ các cơ quan quản lý, giám sát và tổ chức tín dụng nhận diện điểm yếu thanh khoản, mô phỏng tác động của các cú sốc và chủ động xây dựng phương án ứng phó.
Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 12/11

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 12/11

USD duy trì ở mức cao nhất trong một tháng, giá vàng giảm nhẹ xuống 3.979 USD/oz hay chỉ số Nikkei của Nhật Bản tăng nhẹ... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 12/11.