IMF: NHTW Nhật có thể cần tăng lãi suất nhanh hơn

Cụ thể đề cập đến nỗ lực của BOJ trong việc đưa lãi suất chính sách về mức được coi là trung tính đối với nền kinh tế trong phát biểu với Reuters mới đây, ông Krishna Srinivasan - Giám đốc Vụ Châu Á - Thái Bình Dương của IMF cho biết, “Tôi cho rằng họ đang làm đúng vào thời điểm này”.

Thậm chí theo ông, “nếu lạm phát tăng nhanh hơn dự kiến, họ buộc phải thắt chặt chính sách nhanh hơn để tránh tình trạng kỳ vọng lạm phát trở nên mất kiểm soát. Mọi quyết định đều sẽ phụ thuộc vào dữ liệu thực tế”.

Những phát biểu này được đưa ra ngay trước cuộc họp chính sách quan trọng của BOJ vào cuối tháng này. Tại đây, dù có thể giữ nguyên lãi suất, BOJ vẫn có khả năng đưa ra các tín hiệu cứng rắn, củng cố kỳ vọng phổ biến trên thị trường về một đợt tăng lãi suất vào tháng 12.

Áp lực lạm phát từ xung đột tại Trung Đông và nhu cầu mạnh mẽ đối với trí tuệ nhân tạo (AI) là những chủ đề chính được các nhà hoạch định chính sách thảo luận tại các cuộc họp thường niên của IMF diễn ra trong tuần trước ở Bangkok.

Thống đốc BOJ Kazuo Ueda, người tham dự các cuộc họp của IMF, cho biết hôm thứ Sáu tuần trước rằng, BOJ sẽ tập trung giữ lạm phát cơ bản quanh mục tiêu 2% và sẽ không chấp nhận mức lạm phát vượt quá mục tiêu này. Ông cũng tái khẳng định quyết tâm tiếp tục tăng lãi suất.

Chưa hết, theo các chuyên gia, áp lực tăng lãi suất còn đến từ sự suy yếu của đồng yên, bởi nó là một trong những yếu tố đẩy lạm phát tăng cao, do làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu.

Những áp lực giá cả gia tăng như vậy đã thúc đẩy BOJ nâng lãi suất lên 1,25% - mức cao nhất trong 31 năm - vào tháng 9, sau một đợt tăng khác vào tháng 6. Nhiều chuyên gia phân tích dự báo sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước khi năm nay kết thúc.

Và để chặn lại đà suy yếu của đồng yên - vốn đã tiến gần mức thấp nhất trong gần 40 năm qua, ngày 31/7, Nhật Bản cũng đã thực hiện một biện pháp can thiệp phối hợp hiếm hoi với Mỹ nhằm ngăn chặn đà trượt giá của đồng tiền này.

Tuy nhiên trong phần phân tích chuyên môn thuộc báo cáo về nền kinh tế châu Á, IMF cho biết, phần lớn biến động của đồng yên kể từ giữa năm 2025 không liên quan nhiều đến các yếu tố căn bản như chênh lệch lợi suất, mà thay vào đó lại biến động cùng chiều với các vị thế đầu cơ trên thị trường hợp đồng tương lai đồng yên.

“Nhật Bản có một thị trường ngoại hối sâu rộng, vì vậy, như một tuyến phòng thủ đầu tiên, họ đã để cho tỷ giá được phép biến động”, ông Srinivasan nhận định.

“Tóm lại, tôi cho rằng các nhà chức trách Nhật Bản hoàn toàn cam kết với cơ chế tỷ giá thả nổi tự do. Tôi đã có nhiều cuộc thảo luận với họ, nên tôi không hề nghi ngờ về điều đó”, ông nói khi được hỏi liệu việc can thiệp vào đồng yên gần đây có hợp lý hay không.

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng cao cũng là vấn đề thu hút sự chú ý tại các cuộc họp tại Hội nghị của IMF, trong bối cảnh nợ công tại các nền kinh tế phát triển – bao gồm cả Nhật Bản – đã gia tăng sau nhiều năm chi tiêu mạnh tay.

Thị trường lo ngại rằng Nhật Bản có thể làm trầm trọng thêm khối nợ vốn đã khổng lồ của mình thông qua các kế hoạch chi tiêu lớn của chính phủ, cùng với chính sách cắt giảm thuế tiêu thụ trong hai năm, bắt đầu từ tháng 4 năm tới.

Ông Srinivasan cho biết, trên thực tế, Nhật Bản đã đạt được tiến bộ trong việc củng cố tài khóa tốt hơn bất kỳ quốc gia G7 nào khác kể từ khi đại dịch xảy ra, một phần nhờ vào nguồn thu thuế tăng lên.

"Thị trường lo ngại về các rủi ro tài khóa do sự không chắc chắn" xung quanh cách thức Nhật Bản sẽ chi trả cho các kế hoạch chi tiêu mới và cắt giảm thuế, ông nói. "Nhật Bản cũng sẽ được hưởng lợi nếu xây dựng được một khung tài khóa trung hạn."

Từ đó ông cho rằng, Nhật Bản cũng cần làm rõ kế hoạch tài trợ cho các chương trình chi tiêu quy mô lớn, đồng thời thiết lập một khuôn khổ tài khóa trung hạn nhằm xoa dịu lo ngại của thị trường về các rủi ro tài khóa.