Mỗi đô thị có một bản sắc và lợi thế để lan tỏa cho nền kinh tế

Phát triển kinh tế từ văn hóa và khoa học công nghệ là thế mạnh của tỉnh Bắc Ninh

Đặt đúng bản sắc và giá trị cốt lõi

Tại phiên thảo luận, các ĐBQH tán thành việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, cho rằng hai địa phương có đầy đủ cơ sở chính trị và thực tiễn, phù hợp với yêu cầu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại không gian phát triển và xây dựng chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đắk Lắk) nhấn mạnh, việc thành lập hai thành phố không chỉ xuất phát từ yêu cầu tổ chức hành chính mà còn dựa trên các điều kiện, tiêu chuẩn đã được pháp luật quy định và được đánh giá toàn diện. Quảng Ninh được xác định phát triển theo hướng xanh, văn minh, hiện đại, khai thác hiệu quả không gian biển, đảo, biên giới và di sản; Bắc Ninh phát triển theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ làm động lực.

Nhấn mạnh yêu cầu “đặt đúng bản sắc và giá trị cốt lõi vào mô hình phát triển của mỗi thành phố”, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế) cho rằng, với nền tảng văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, cùng động lực mạnh về công nghiệp, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, Bắc Ninh được định hình là đô thị hiện đại trên nền tảng văn hóa truyền thống. Công nghiệp hóa phải làm giàu thêm cho văn hóa, đô thị hóa phải tạo điều kiện để di sản tiếp tục hiện diện và phát huy giá trị trong đời sống đương đại.Trong khi đó, Quảng Ninh có cấu trúc rất riêng, nơi biển, đảo, biên giới, cửa khẩu, di sản, du lịch và công nghiệp cùng hội tụ. Đây là nền tảng để hình thành một đô thị biển, di sản, biên giới, cửa ngõ quốc tế, phát triển hài hòa kinh tế biển, kinh tế di sản, du lịch chất lượng cao và các dịch vụ hiện đại.

“Mỗi đô thị có một bản sắc, một lợi thế và một con đường phát triển riêng nhưng cùng hướng tới một mục tiêu chung, đó là hiện đại hóa mà không đánh mất chiều sâu lịch sử và văn hóa”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh.

Đặc biệt, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Nguyệt khẳng định, giá trị của việc thành lập hai thành phố không chỉ nằm ở việc hình thành thêm hai đơn vị hành chính mới mà tạo ra những cực tăng trưởng có sức lan tỏa.

Quảng Ninh đủ nền tảng để phát triển hài hòa kinh tế biển, kinh tế di sản, du lịch chất lượng cao và các dịch vụ hiện đại

Không phát triển biệt lập mà tạo ra một mạng lưới liên kết

Trên cơ sở đó, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Nguyệt đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành khi xây dựng và triển khai cơ chế, chính sách phát triển sau khi thành lập hai thành phố cần quan tâm mạnh hơn đến liên kết vùng, liên kết giữa các cực tăng trưởng với các địa phương có nhiều tiềm năng nhưng còn hạn chế về hạ tầng, công nghệ và thị trường. Đây cũng là ý nghĩa quan trọng của việc hình thành một cực tăng trưởng mới, không phải để các địa phương phát triển biệt lập mà để tạo ra một mạng lưới liên kết, trong đó sự phát triển của địa phương trở thành cơ hội phát triển cho nhiều địa phương khác trong cả nước.

Toàn cảnh phiên thảo luận

Không chỉ nhìn nhận đúng mà hai địa phương cần quan tâm các yếu tố bảo đảm Nghị quyết của Quốc hội có thể triển khai ngay, hiệu quả. Theo đó, Chính phủ cần chỉ đạo tổ chức chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, không tăng tầng nấc, biên chế, thủ tục và chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Các điều khoản chuyển tiếp phải bảo đảm bộ máy, dịch vụ công hoạt động liên tục; các chính sách đối với xã biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực đặc thù được kế thừa đầy đủ, không để khoảng trống pháp lý, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phân tích.

Bên cạnh đó, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ, trong các tiêu chí xem xét nâng lên thành phố đối với tỉnh Bắc Ninh có một số tiêu chí đạt mức tiệm cận, đòi hỏi chính quyền địa phương cần quan tâm nhiều hơn sau khi được nâng lên thành phố, đặc biệt là thực hiện tốt công tác an sinh xã hội. Khi nâng lên thành phố, giá dịch vụ, hàng hóa trên địa bàn có thể tăng cao, do đó cần quan tâm thực hiện tốt công tác an sinh xã hội; điều tiết nguồn thu từ các khu vực phát triển mạnh để hỗ trợ vùng khó khăn, bảo đảm thành phố phát triển cao và bền vững trong thời gian tới.

Cùng chung nhận định này, ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. HCM) cũng bày tỏ nỗi lo lắng của người dân trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, điều chỉnh giấy tờ pháp lý. Vì vậy, hai địa phương cần làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và tích cực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp về thủ tục. Đặc biệt, một mối quan tâm của người dân là khi lên thành phố, giá cả sinh hoạt sẽ tăng lên; chi phí sinh hoạt thường có xu hướng tăng kể cả tiền thuê mặt bằng, đất đai. Vì vậy, cần có kế hoạch để ổn định giá, đảm bảo đời sống Nhân dân tốt hơn. Gắn với đó là những vấn đề của đô thị phát sinh như ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải bệnh viện, trường học, rác thải, nước thải, an ninh trật tự phức tạp. Quảng Ninh, Bắc Ninh cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với những tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn cho phù hợp.

Tiếp thu, giải trình các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải khẳng định, Chính phủ sẽ chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị để hai thành phố có thể đi vào hoạt động thông suốt ngay sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết. Tập trung việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi kèm với việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù. Thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá, giám sát chặt chẽ quá trình tổ chức thực hiện, định hướng rõ vai trò dẫn dắt và các chỉ tiêu phát triển cụ thể.

"Chính phủ cam kết sẽ chỉ đạo quyết liệt chính quyền hai địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm phát huy và khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, đảm bảo đạt được các mục tiêu đã đề ra", Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ.