Mỹ mở đường cho dầu diesel Nga: Kỳ vọng ‘van giảm áp’ cho lạm phát

LĐ - 12:38 | 11/10/2026

Việc Mỹ tạm nới trừng phạt để mở đường cho dầu diesel Nga trở lại thị trường đã kéo giá kỳ hạn đi xuống ngay sau thông báo. Nhưng với lượng bổ sung chưa lớn và hệ thống lọc dầu vẫn căng, tác động giảm giá bền vững còn là dấu hỏi.

Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng mạnh trong năm nay, làm gia tăng áp lực lên chi phí vận tải và sản xuất. Ảnh: Tony Webster/Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Nguồn cung mới tạo thêm “van giảm áp”

Tổng thống Donald Trump ngày 9/10 cho biết sau cuộc trao đổi với Tổng thống Vladimir Putin, Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng. Theo ông Trump, Nga sẽ cung cấp thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm 1 triệu tấn ngay sau đó, thậm chí có thể tăng thêm nữa tùy tình trạng các nhà máy lọc dầu của nước này. Ngay sau đó, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép tạm thời cho nhập khẩu dầu diesel của Nga, hiệu lực đến ngày 7/4/2027.

Sau thông báo, giá hợp đồng diesel kỳ hạn tại Mỹ giảm gần 5%, xuống khoảng 4,64 USD/gallon. Trong khi trước đó, giá dầu diesel bán lẻ bình quân mà người tiêu dùng Mỹ phải trả đã tăng lên 6,28 USD/gallon vào ngày 8/10, cao hơn khoảng 70% so với cuối tháng 2.

Dù Mỹ vẫn là nước xuất khẩu diesel lớn, nguồn cung trong nước phân bố không đồng đều. Bờ Đông thiếu công suất lọc dầu và phụ thuộc đáng kể vào nguồn hàng từ vùng Vịnh Mexico cũng như nhập khẩu, nên nguồn diesel bổ sung trên thị trường quốc tế vẫn có thể giúp giảm sức ép nguồn cung. Mỹ đang xuất khẩu khoảng 1,5 triệu thùng diesel mỗi ngày, nên 2,25 triệu thùng Nga cam kết cung cấp ngay chỉ tương đương khoảng 1,5 ngày lượng xuất khẩu của Mỹ.

Diesel được sử dụng rộng rãi trong vận tải đường bộ, nông nghiệp và sưởi ấm, nên giá giảm có thể làm dịu chi phí vận chuyển và đầu vào sản xuất. Tuy nhiên, giới phân tích tỏ ra thận trọng, tin rằng động thái này khó có thể giúp giá nhiên liệu duy trì ở mức thấp trong thời gian dài.

Rory Johnston, nhà sáng lập CommodityContext.com, cho rằng lượng được công bố nhỏ so với quy mô xuất khẩu thông thường của Nga khi hệ thống lọc dầu hoạt động bình thường. Còn Jim Mitchell, một nhà phân tích tại công ty tư vấn Wood Mackenzie, nhận định: “Rõ ràng đây không phải là giải pháp có thể giải quyết vấn đề, nhưng ít nhất nó cũng tạo thêm một nguồn cung để hỗ trợ thị trường dầu diesel đang trong tình trạng nguồn cung rất eo hẹp”.

Nút thắt vẫn là lọc dầu và tồn kho

Dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy tồn kho vẫn thấp dù hoạt động lọc dầu duy trì ở mức tương đối cao, đặc biệt tại vùng Vịnh Mexico. Trong tuần kết thúc ngày 2/10, tồn kho sản phẩm chưng cất của Mỹ ở mức 105,1 triệu thùng, thấp hơn khoảng 16,4 triệu thùng, tương đương 13,5%, so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng sản phẩm chưng cất đạt 5,29 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu toàn quốc ở mức 92,7%, còn riêng vùng Vịnh Mexico đạt 96,1%.

Bờ Đông là điểm yếu rõ nhất. EIA cho biết tồn kho các sản phẩm chưng cất tại khu vực này trong tháng 9 thấp hơn 32% so với mức trung bình theo mùa giai đoạn 2021-2025 và dự báo vẫn thấp hơn khoảng 10-30% trong năm 2027. EIA cũng ghi nhận biên lợi nhuận lọc dầu đối với diesel tăng mạnh trong quý III trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu khan hiếm

Điều đó cho thấy giá dầu diesel không chỉ phụ thuộc vào dầu thô mà còn vào khả năng biến dầu thô thành nhiên liệu thành phẩm và đưa sản phẩm đến đúng nơi cần. Nhà Trắng vì thế đang tìm cách tháo gỡ các quy định cấp bang và địa phương bị cho là cản trở sản xuất năng lượng, đồng thời cân nhắc sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (DPA) để hỗ trợ tăng sản lượng dầu và nhiên liệu.

Các lãnh đạo ngành lọc dầu cho rằng nguồn lực liên bang nên ưu tiên nâng hiệu suất hoặc mở rộng công suất các nhà máy hiện có hơn là xây mới, vốn tốn kém và mất nhiều năm mới có thể hoàn thành.

Với lạm phát, tác động trước mắt có thể tích cực nếu giá diesel duy trì xu hướng giảm. Nhiên liệu này đi trực tiếp vào chi phí vận tải, nông nghiệp và nhiều chuỗi cung ứng, nên mức giảm đủ lớn và kéo dài có thể hạn chế áp lực tăng giá hàng hóa. EIA cho biết giá diesel bán lẻ tại Mỹ bình quân 6,29 USD/gallon trong tháng 9, nhưng dự báo mức bình quân sẽ giảm dần và xuống khoảng 4,50 USD/gallon trong năm 2027.

Do đó, nguồn diesel từ Nga sau thông báo mới nhất có thể đóng vai trò như một “van giảm áp”, nhưng khó tự nó tạo ra mặt bằng giá thấp bền vững. Khả năng giảm áp lực lạm phát năng lượng vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào tốc độ phục hồi tồn kho, công suất lọc dầu và mức độ cải thiện của nguồn cung sản phẩm chưng cất toàn cầu.

LĐ

Tin khác

Kỳ vọng lạm phát tăng, người Mỹ bi quan hơn: Fed chờ đến bao giờ?

Tâm lý người tiêu dùng Mỹ tiếp tục suy yếu, nhưng kỳ vọng lạm phát lại tăng ở cả ngắn và dài hạn. Hai tín hiệu trái chiều giúp Fed có lý do chờ thêm dữ liệu, song cũng khó kéo dài việc giữ nguyên lãi suất nếu áp lực giá không tiếp tục hạ nhiệt.

Dòng vốn rút mạnh khỏi chứng khoán châu Á: Triển vọng AI hay lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ sẽ thay đổi ‘cuộc chơi’?

Nhà đầu tư nước ngoài rút ròng 23,49 tỷ USD khỏi cổ phiếu tại bảy thị trường châu Á trong tháng 9/2026, khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ (Treasury) tăng mạnh. Việt Nam là ngoại lệ khi vẫn ghi nhận dòng vốn vào.

Singapore được dự báo tiếp tục thắt chặt tiền tệ: Kiểm soát lạm phát vẫn là ưu tiên?

Kinh tế Singapore tăng trưởng nhờ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng áp lực từ năng lượng và giá thực phẩm đang khiến thị trường nghiêng về khả năng Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) tiếp tục thắt chặt chính sách ngày 14/10.

AI thành động lực để 367 tỷ USD sẵn sàng rót vào công nghệ

Trong một thế giới nhiều biến động, giới doanh nhân giàu có vẫn đặt cược lớn vào tăng trưởng. Điểm khác biệt của năm 2026 là trí tuệ nhân tạo (AI) lần đầu tiên trở thành lý do hàng đầu thúc đẩy sự lạc quan và kéo theo những kế hoạch đầu tư quy mô lớn.

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 9/10

Euro đang hướng tới tuần giảm thứ năm liên tiếp, vàng tăng giá 0,9% lên 4.169USD/oz sau khi chạm mức thấp nhất trong vòng hai tháng hay chỉ số Nikkei giảm mạnh... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 9/10.

3/4 thành viên Ủy ban Basel đã ban hành quy định triển khai đầy đủ Basel III

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) vừa công bố, 3/4 thành viên Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng đã ban hành các quy định triển khai đầy đủ bộ tiêu chuẩn Basel III. Gần như tất cả các thành viên còn lại cũng đã công bố lộ trình, theo đó yêu cầu các ngân hàng hoàn tất việc áp dụng Basel III chậm nhất vào tháng 4/2027.

Thống đốc Waller chia sẻ về việc cần một 'nhịp nghỉ' cho tăng lãi suất

Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller cho rằng lãi suất có thể cần tăng thêm để đưa lạm phát về mục tiêu 2%, nhưng các bước tăng không nhất thiết diễn ra ở những cuộc họp liên tiếp, qua đó để ngỏ khả năng Fed chưa cần hành động ngay trong tháng 10.

Quan chức NHTW châu Âu chưa muốn tăng tiếp lãi suất trong tháng 10

Mặc dù lạm phát tại khu vực đồng Euro có thể tăng cao hơn dự báo, nhưng nhiều nhà hoạch định chính sách của NHTW châu Âu (ECB) cho rằng, cơ quan này chưa nên tăng tiếp lãi suất trong tháng 10 khi lập luận rằng các xu hướng cơ bản cho thấy một bức tranh khả quan hơn.

Cuộc đua đầu tư AI gây sức ép lên trái phiếu Mỹ: Thị trường bắt đầu định giá lại rủi ro?

Cuộc đua đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước sang giai đoạn mới khi các tập đoàn công nghệ huy động hàng chục tỷ USD để mua chip, làm dấy lên lo ngại cạnh tranh thu hút vốn với trái phiếu chính phủ Mỹ và rủi ro tín dụng doanh nghiệp.

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 8/10

Giá vàng tăng nhẹ, đô la Mỹ duy trì quanh mức mạnh nhất trong một năm rưỡi hay chỉ số Nikkei giảm gần 1% và là phiên giảm thứ hai liên tiếp... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 8/10.