Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ngành điều tăng tốc nhập khẩu: Cơ hội lớn nhưng áp lực không nhỏ

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Những con số thống kê mới nhất đang phác họa một bức tranh vừa sôi động, vừa nhiều trăn trở của ngành điều Việt Nam. Chỉ trong tháng 4/2026, các doanh nghiệp đã chi gần 943 triệu USD để nhập khẩu 543,1 nghìn tấn hạt điều, đây là mức cao nhất từng ghi nhận trong một tháng. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu đã lên tới 2,17 tỷ USD với 1,3 triệu tấn, tăng 22,8% về lượng và 32,2% về giá trị so với cùng kỳ 2025. Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục nhập siêu tới 880 triệu USD đối với mặt hàng này, đưa hạt điều trở thành nông sản có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất.
aa

Đằng sau những con số “khủng” ấy là câu chuyện không mới nhưng ngày càng rõ nét: Việt Nam vẫn là trung tâm chế biến điều của thế giới, nhưng lại phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu.

Theo ông Phạm Văn Công, Chủ tịch Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS), việc nhập khẩu tăng mạnh trong những tháng đầu năm chủ yếu mang tính chu kỳ. Đây là thời điểm các nước châu Phi bước vào vụ thu hoạch, nguồn cung dồi dào, giá tương đối cạnh tranh nên doanh nghiệp Việt Nam tranh thủ thu mua để dự trữ cho cả năm.

Doanh nghiệp không chỉ mua cho nhu cầu trước mắt mà còn chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm là giai đoạn tiêu thụ cao điểm tại Mỹ và các nước châu Âu. Việc tăng cả về lượng lẫn giá trị cho thấy kỳ vọng thị trường đang tốt lên.

Các doanh nghiệp ngành điều đang đẩy mạnh chế biến sâu
Các doanh nghiệp ngành điều đang đẩy mạnh chế biến sâu

Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Công Ty Cổ Phần đầu tư XNK Nam Việt cho biết, đơn hàng xuất khẩu từ đầu năm 2026 đã có tín hiệu phục hồi rõ rệt sau giai đoạn trầm lắng. Khách hàng quay trở lại đặt hàng đều hơn, đặc biệt là các sản phẩm chế biến sâu. Do đó, nếu không chủ động nguồn nguyên liệu từ sớm, doanh nghiệp sẽ mất cơ hội khi vào mùa cao điểm. Tuy nhiên, việc “ôm” nguyên liệu với khối lượng lớn cũng là một canh bạc. Giá điều thô hiện nay đã tăng so với cùng kỳ, trong khi giá bán đầu ra chưa chắc tăng tương ứng. Chỉ cần thị trường biến động, doanh nghiệp có thể bị kẹt vốn và chịu áp lực tồn kho rất lớn,” bà thẳng thắn.

Thực tế cho thấy, mức tăng 32,2% về giá trị nhập khẩu đang cao hơn nhiều so với mức tăng sản lượng và đây là dấu hiệu cho thấy chi phí đầu vào đang leo thang. Chính điều này đặt các doanh nghiệp vào thế khó khi biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Ngành điều Việt Nam đang chịu “áp lực kép”. Một mặt, doanh nghiệp phải cạnh tranh thu mua nguyên liệu với các nước khác, đẩy giá đầu vào lên cao. Mặt khác, sức mua tại các thị trường lớn chưa phục hồi hoàn toàn, khiến giá bán đầu ra khó tăng mạnh. Khoảng chênh lệch này chính là rủi ro lớn nhất. Không chỉ vậy, sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu còn khiến ngành điều dễ bị tổn thương trước các biến động bên ngoài. Từ rủi ro mùa vụ tại châu Phi, chi phí logistics cho đến biến động tỷ giá đều có thể tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất trong nước, Chuyên gia nông nghiệp Nguyễn Đình Bích nhận định.

Con số nhập siêu 880 triệu USD vì thế không đơn thuần là một chỉ báo thương mại, mà còn phản ánh sự lệ thuộc ngày càng rõ vào nguồn cung toàn cầu.

Việt Nam nhiều năm qua giữ vững vị trí quốc gia xuất khẩu nhân điều lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, nghịch lý là càng xuất khẩu nhiều, doanh nghiệp càng phải nhập khẩu nhiều nguyên liệu.

Việt Nam đang làm rất tốt ở khâu chế biến, nhưng nền tảng nguyên liệu lại yếu
Việt Nam đang làm rất tốt ở khâu chế biến, nhưng nền tảng nguyên liệu lại yếu

Theo các chuyên gia, điều này xuất phát từ việc ngành điều trong nước phát triển nhanh về công suất chế biến nhưng lại chưa theo kịp về vùng nguyên liệu. Diện tích trồng điều có xu hướng thu hẹp, năng suất chưa cải thiện đáng kể, khiến nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu. Nếu không sớm tái cấu trúc vùng trồng, bài toán nhập siêu sẽ còn kéo dài. Việt Nam đang làm rất tốt ở khâu chế biến, nhưng nền tảng nguyên liệu lại yếu. Đây là điểm nghẽn lớn nhất nếu muốn nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Trước thực tế trên, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển hướng sang chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị. Các sản phẩm như điều rang muối cao cấp, bơ điều, sữa điều… đang dần chiếm tỷ trọng lớn hơn trong cơ cấu xuất khẩu.

Ở góc độ vĩ mô, các chuyên gia cho rằng cần đồng thời triển khai nhiều giải pháp: tái canh và nâng cao năng suất vùng trồng trong nước; xây dựng chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân; đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu để giảm rủi ro; đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt là các phân khúc cao cấp.

Nhìn tổng thể, việc nhập khẩu hạt điều tăng kỷ lục trong những tháng đầu năm 2026 là tín hiệu của sự phục hồi và mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, đi kèm với đó là áp lực không nhỏ về chi phí, rủi ro thị trường và tính bền vững.

Bài toán đặt ra cho ngành điều Việt Nam không phải là giảm nhập khẩu, mà là sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu nhập vào để tạo ra giá trị cao hơn khi xuất khẩu. Trong một thị trường toàn cầu đầy biến động, năng lực quản trị rủi ro, khả năng chế biến sâu và sự chủ động về nguồn nguyên liệu sẽ là những yếu tố quyết định vị thế của ngành điều Việt Nam trong những năm tới.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

TP. Hồ Chí Minh xử lý hơn 6.000 vụ vi phạm về hàng giả, hàng lậu

TP. Hồ Chí Minh xử lý hơn 6.000 vụ vi phạm về hàng giả, hàng lậu

Tính đến ngày 31/10/2026, lực lượng Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh đã xử lý 6.069 vụ vi phạm, tạm giữ hơn 6 triệu sản phẩm hàng hóa vi phạm. Tổng trị giá hàng hóa đã xử lý ước tính hơn 174 tỷ đồng, số tiền xử phạt và thu nộp ngân sách vượt 106,7 tỷ đồng.
Giá vàng thế giới khởi đầu tuần mới với đà tăng nhẹ

Giá vàng thế giới khởi đầu tuần mới với đà tăng nhẹ

Tính đến 7h35 sáng nay (16/11), giá vàng giao ngay tăng 2,110 USD, giao dịch ở 3.886,795 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 tăng 3,15 USD lên 3.889,45 USD/oz.
Chính thức khai trương AEON Hạ Long

Chính thức khai trương AEON Hạ Long

Ngày 14/11/2026, AEON Việt Nam chính thức khai trương AEON Hạ Long, đánh dấu cột mốc mới trong hành trình phát triển. Là Trung tâm Bách hóa Tổng hợp và Siêu thị (TT BHTH & ST) đầu tiên của AEON tại Quảng Ninh và thứ 14 trên cả nước, AEON Hạ Long được định hướng trở thành điểm đến mua sắm, ẩm thực và phong cách sống mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân địa phương và du khách trong, ngoài nước.
WB đưa ra các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

WB đưa ra các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa đề xuất các kịch bản về triển vọng giá lương thực toàn cầu trong những năm tới, trong đó cảnh báo giá có thể tăng mạnh hơn dự kiến nếu nguồn cung ngũ cốc tiếp tục thu hẹp, xung đột địa chính trị kéo dài và hiện tượng El Niño diễn biến phức tạp.
Ngày Thương mại điện tử quốc gia: Hướng đến thương mại điện tử không khoảng cách

Ngày Thương mại điện tử quốc gia: Hướng đến thương mại điện tử không khoảng cách

Ngày 14/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) chính thức tổ chức Họp báo công bố chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) và Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam (Online Friday 2026) với chủ đề xuyên suốt: “Thương mại điện tử không khoảng cách”.
Giá vàng tuần tới: Xu hướng giảm tiếp tục chi phối thị trường

Giá vàng tuần tới: Xu hướng giảm tiếp tục chi phối thị trường

Khảo sát vàng hàng tuần mới nhất của Kitco News cho thấy tâm lý của các chuyên gia chuyển mạnh sang bi quan sau một tuần giao dịch kém tích cực của giá vàng. Trong khi đó, số lượng nhà đầu tư cá nhân dự báo giá vàng giảm cũng gia tăng sau khi kim loại quý này trượt xuống dưới ngưỡng 3.900 USD/oz.
Thị trường hàng hóa: Giá vàng và bạc cùng ‘xuống đáy’ một năm

Thị trường hàng hóa: Giá vàng và bạc cùng ‘xuống đáy’ một năm

Thị trường hàng hóa nguyên liệu trong nước tiếp tục biến động trong phiên giao dịch hôm qua (12/11). Đóng cửa, chỉ số MXV-Index đảo chiều giảm gần 0,4% xuống 2.704 điểm. Trong đó, nhóm kim loại dẫn dắt đà giảm của toàn thị trường.
Giá vàng thế giới hồi phục sau khi mất mốc 3.900 USD/oz

Giá vàng thế giới hồi phục sau khi mất mốc 3.900 USD/oz

Tính đến 7h45 sáng nay (13/11), giá vàng giao ngay tăng 9,190 USD, giao dịch ở 3.886,780 USD/oz; trong khi giá vàng tương lai tháng 12 tăng 6,27 USD lên 3.891,57 USD/oz.
Subaru Forester hybrid ra mắt, giá 1,599 tỷ đồng

Subaru Forester hybrid ra mắt, giá 1,599 tỷ đồng

Subaru Forester 2.5 e-Boxer Hybrid ra mắt Việt Nam với công suất 194 mã lực, hệ dẫn động AWD, công nghệ Strong Hybrid và nhiều trang bị mới.
Bảo đảm cân đối cung cầu và ổn định giá hàng hóa những tháng cuối năm

Bảo đảm cân đối cung cầu và ổn định giá hàng hóa những tháng cuối năm

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương chủ động xây dựng, triển khai phương án bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa thiết yếu; không để xảy ra thiếu hàng, tăng giá đột biến trong những tháng cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.