Nhà ở xã hội tăng tốc về đích, nhưng khoảng cách giữa các địa phương còn lớn

Chạy đua hoàn thành chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026 - Ảnh minh họa

Nguồn cung tăng nhưng tiến độ còn chênh lệch

Chương trình phát triển nhà ở xã hội năm 2026 đang ghi nhận những chuyển biến tích cực tại nhiều địa phương, song kết quả triển khai vẫn có sự chênh lệch đáng kể. Trong khi một số tỉnh, thành phố dự kiến hoàn thành vượt chỉ tiêu được giao, các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ và Huế lại đối mặt với nguy cơ không đạt kế hoạch.

Theo Bộ Xây dựng, trong số 34 địa phương, có 25 địa phương có khả năng hoàn thành và hoàn thành vượt chỉ tiêu, với tổng chỉ tiêu được giao là 63.371 căn. Đến nay, các địa phương này đã hoàn thành 48.422 căn, đạt 76,4%. Dự kiến đến cuối năm 2026, số lượng nhà ở hoàn thành đạt 69.250 căn, tương đương 109,3% chỉ tiêu theo Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ.

Một số địa phương đang trở thành điểm sáng về phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Tại Hải Phòng, với chỉ tiêu 4.764 căn, gồm 3.764 căn nhà ở xã hội và 1.000 căn nhà ở cho thuê, thành phố đã hoàn thành 4.076 căn, trong đó có 3.644 căn nhà ở xã hội và 432 căn nhà ở cho thuê.

Dự kiến đến cuối năm, Hải Phòng sẽ hoàn thành 5.036 căn, gồm 3.844 căn nhà ở xã hội và 1.192 căn nhà ở cho thuê, đạt 106% chỉ tiêu được giao. Kết quả này cho thấy nỗ lực mở rộng nguồn cung nhà ở phục vụ các nhóm đối tượng có nhu cầu, đồng thời từng bước thúc đẩy phân khúc nhà ở cho thuê.

Tại Đồng Nai, địa phương được giao chỉ tiêu 2.000 căn nhà ở xã hội, đến nay đã hoàn thành 1.719 căn. Dự kiến cả năm 2026, tỉnh sẽ hoàn thành 3.264 căn, đạt 163% kế hoạch. Đây là một trong những địa phương có tỷ lệ hoàn thành vượt chỉ tiêu cao.

Tương tự, Nghệ An được giao hoàn thành 2.000 căn, gồm 1.500 căn nhà ở xã hội và 500 căn nhà ở cho thuê. Đến nay, tỉnh đã hoàn thành 2.750 căn, trong đó có 1.958 căn nhà ở xã hội và 792 căn nhà ở cho thuê. Kết quả này dự kiến được giữ nguyên đến cuối năm, đạt 138% kế hoạch.

Tuy nhiên, bức tranh chung của chương trình vẫn còn những khoảng trống đáng chú ý. Trên cơ sở tổng hợp kết quả triển khai tại các địa phương, cả nước hiện đã hoàn thành 55.665 căn, đạt 57,2% kế hoạch. Dự kiến trong năm 2026, cả nước có khả năng hoàn thành 82.470/97.271 căn, tương đương 85% chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ.

Đáng chú ý, 4 địa phương gồm TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ và Huế được đánh giá khó có khả năng hoàn thành kế hoạch. Tổng chỉ tiêu giao cho nhóm địa phương này là 33.900 căn, nhưng đến nay mới hoàn thành 7.243 căn, đạt 21,4%. Dự kiến đến cuối năm 2026, số lượng hoàn thành đạt 13.220 căn, tương đương 39% chỉ tiêu.

Khoảng cách giữa nhóm địa phương có khả năng vượt kế hoạch và nhóm đô thị lớn có nguy cơ hụt tiến độ cho thấy thách thức không chỉ nằm ở quy mô chỉ tiêu, mà còn ở khả năng tổ chức thực hiện dự án. Những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, giao đất và năng lực triển khai tiếp tục là những yếu tố cần được tập trung xử lý.

Siết tiến độ, tháo gỡ vướng mắc từng dự án

Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ và nâng cao tỷ lệ hoàn thành, các địa phương đang tăng cường chỉ đạo, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ngành, chính quyền cơ sở và chủ đầu tư. Trọng tâm là xử lý các khâu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, nhất là giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đất đai và huy động nguồn lực thực hiện.

Tại Hải Phòng, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân yêu cầu Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với Văn phòng UBND thành phố rà soát cụ thể từng dự án, xây dựng đường găng tiến độ chi tiết và duy trì giao ban định kỳ hằng tháng. Qua đó, các khó khăn, vướng mắc phát sinh được nhận diện và xử lý kịp thời, tránh tình trạng dự án chậm tiến độ kéo dài.

Đối với chính quyền địa phương, nhiệm vụ trọng tâm là tập trung giải phóng mặt bằng, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm hoàn thiện thủ tục giao đất cho các chủ đầu tư đủ điều kiện triển khai thi công. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm quỹ đất sạch và tạo điều kiện để dự án chuyển nhanh từ giai đoạn chuẩn bị sang xây dựng.

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các chủ đầu tư tập trung tối đa nhân lực, phương tiện, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ các hạng mục công trình. Song song với yêu cầu tăng tốc thi công, doanh nghiệp phải phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện hồ sơ pháp lý, bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động và cam kết đưa dự án vào khai thác đúng lộ trình.

Tại Hưng Yên, phát triển nhà ở cho thuê được xác định là một trong những nhiệm vụ cần thúc đẩy mạnh mẽ ngay trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hùng Nam yêu cầu các chủ đầu tư, đặc biệt là chủ đầu tư 9 dự án được giao chỉ tiêu hoàn thành trong năm 2026, tập trung tối đa nhân lực, vật lực và tài chính, tổ chức thi công khẩn trương, quyết liệt.

Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng, an toàn công trình và trách nhiệm của chủ đầu tư đối với tiến độ thực hiện. Việc đẩy nhanh thi công cần đi đôi với kiểm soát chất lượng, tránh chạy theo số lượng mà ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và quyền lợi của người mua, thuê nhà.

Đối với các dự án mới được chấp thuận chủ trương đầu tư, các chủ đầu tư cần khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chi tiết, phối hợp thực hiện giải phóng mặt bằng và các thủ tục đầu tư xây dựng. Mục tiêu là rút ngắn thời gian chuẩn bị, sớm đưa dự án vào triển khai thực tế, bổ sung nguồn cung cho thị trường.

UBND tỉnh Hưng Yên giao Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ từng dự án, thường xuyên tổng hợp khó khăn, vướng mắc và kịp thời tham mưu phương án xử lý. Cách làm này nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, đồng thời hạn chế tình trạng dự án chậm triển khai do thiếu sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan.

Thực tế triển khai tại các địa phương cho thấy, để hoàn thành mục tiêu nhà ở xã hội, việc giao chỉ tiêu và thu hút doanh nghiệp tham gia mới là điều kiện ban đầu. Quan trọng hơn là phải bảo đảm quỹ đất, hoàn thiện thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và duy trì cơ chế giám sát tiến độ xuyên suốt.