Ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục là mục tiêu ưu tiên điều hành chính sách tiền tệ

Thách thức của “bộ ba bất khả thi”

Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Phạm Chí Quang, áp lực đối với điều hành chính sách tiền tệ xuất phát từ những biến động khó lường của kinh tế - tài chính toàn cầu, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông khiến mặt bằng giá dầu và lạm phát neo ở mức cao. IMF đã điều chỉnh dự báo lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên khoảng 4,4%, cao hơn mức thực tế năm 2025 là 4,1%. Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ kiểm soát lạm phát tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của các ngân hàng trung ương. Chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia đang trở nên khó dự báo hơn khi các cơ quan điều hành buộc phải điều chỉnh chính sách trước áp lực lạm phát kéo dài. Ngay cả Fed cũng đã thay đổi đáng kể định hướng điều hành lãi suất trong thời gian qua.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ trao đổi tại Toạ đàm

Theo đánh giá của Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, những thay đổi trong chính sách tiền tệ toàn cầu sẽ kéo theo biến động về lãi suất, dòng vốn và tỷ giá, tạo áp lực lớn đối với các nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam. Ở trong nước đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ trong năm 2026 mà còn trong cả giai đoạn 5 năm tới. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh áp lực lạm phát lớn đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác điều hành chính sách tiền tệ, đặc biệt là yêu cầu vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đây là mục tiêu kép mà trong điều hành chính sách thường được ví như bài toán ‘bộ ba bất khả thi’”, ông Quang chia sẻ. Theo ông, điều này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác.

Ông Quang cũng nhấn mạnh độ trễ của chính sách và tác động tới tâm lý kỳ vọng của thị trường. Theo ông, tại Việt Nam, kỳ vọng về tỷ giá và lạm phát luôn hiện hữu, trong khi đây là yếu tố rất khó kiểm soát và điều chỉnh. Vì vậy, để neo giữ kỳ vọng thị trường, điều quan trọng là phải duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát và điều hành chính sách một cách chủ động, linh hoạt, kịp thời, tránh gây ra các cú sốc cho nền kinh tế.

Về định hướng thời gian tới, ông Quang cho biết mục tiêu xuyên suốt của NHNN tiếp tục là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng trong phạm vi cho phép của chính sách tiền tệ. Theo ông, động lực để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cần đến từ đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và nâng cao năng suất lao động, trong khi chính sách tài khóa sẽ đóng vai trò mở rộng và dẫn dắt. “Chính sách tiền tệ sẽ là chính sách hỗ trợ, bổ trợ cho chính sách tài khóa để neo giữ kỳ vọng về kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô”, ông Quang nhấn mạnh.

Mặt bằng lãi suất

Liên quan đến điều hành lãi suất, ông Phạm Chí Quang cho biết NHNN thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Theo ông, lãi suất là một trong những cấu phần quan trọng hình thành chi phí hoạt động của doanh nghiệp, do đó việc giảm lãi suất cho vay có ý nghĩa lớn đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Từ năm 2023 đến nay, NHNN duy trì ổn định lãi suất điều hành nhằm hỗ trợ mặt bằng lãi suất chung và tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp.

Toàn cảnh Toạ đàm

Để hỗ trợ quá trình giảm lãi suất, NHNN cũng triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở và các công cụ điều hành khác. Theo đó, cơ quan điều hành đã cung ứng lượng vốn lớn với kỳ hạn kéo dài tới 2 tháng nhằm hỗ trợ bình ổn thanh khoản thị trường và lan tỏa xu hướng giảm lãi suất từ thị trường liên ngân hàng sang thị trường huy động vốn của nền kinh tế. Ngoài ra, NHNN cũng triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ nhằm bổ sung thêm nguồn thanh khoản bằng đồng Việt Nam cho các tổ chức tín dụng.

Từ cuối quý I/2026, NHNN đã ban hành văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng bình ổn mặt bằng lãi suất, cơ cấu lại nguồn vốn và cân đối hoạt động huy động – cho vay. Ngày 9/4, Thống đốc NHNN cùng lãnh đạo các đơn vị đã làm việc trực tiếp với 46 ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam để trao đổi về giải pháp giảm lãi suất. Sau cuộc họp, gần như toàn bộ các ngân hàng đã đồng thuận giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6–12 tháng với mức giảm từ 0,1 - 1%/năm. Theo thống kê được ông Quang công bố, lãi suất bình quân của các khoản huy động mới phát sinh hiện ở mức khoảng 5,7%, giảm khoảng 0,26% so với cuối tháng 3/2026. Lãi suất cho vay bình quân cũng đã bắt đầu có xu hướng giảm nhẹ. “Nếu sự lan tỏa của lãi suất huy động giảm tiếp tục đi vào cơ cấu nguồn vốn của các tổ chức tín dụng thì chúng tôi hoàn toàn tin tưởng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm để hỗ trợ nền kinh tế”, ông Quang bày tỏ và cho biết thêm, trong thời gian tới, NHNN tiếp tục điều hành linh hoạt, bám sát thị trường và duy trì chênh lệch lãi suất hợp lý giữa đồng Việt Nam và USD để giữ sức hấp dẫn của tiền đồng, qua đó góp phần giảm tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế.

Đối với tín dụng, NHNN định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, đồng thời tập trung vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng của nền kinh tế và kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro nhằm bảo đảm an toàn hệ thống.

"Trong thời gian tới NHNN sẽ tiếp tục điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm hướng tới ba mục tiêu: thúc đẩy tăng trưởng bền vững, không chủ quan với lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô", ông Phạm Chí Quang chia sẻ thêm về định hướng điều hành.