Quốc hội quyết nghị thông qua hơn 2,36 triệu tỷ đồng ngân sách trung ương

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 (Ảnh quochoi.vn)

Gần 757.200 tỷ đồng dành cho đầu tư phát triển

Theo phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 trình Quốc hội thông qua, tổng số thu ngân sách trung ương là 1.775.593 tỷ đồng, tổng số chi là 2.364.411 tỷ đồng. Trong đó, dự toán chi đầu tư phát triển gần 757.200 tỷ đồng; chi thường xuyên hơn 980.970 tỷ đồng; chi dự trữ quốc gia, trả nợ lãi, chi viện trợ và cho vay 138.493 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, ngân sách trung ương bố trí 10.000 tỷ đồng bổ sung quỹ dự trữ tài chính và 69.000 tỷ đồng dự phòng.

Đáng chú ý, khoản bổ sung cân đối cho ngân sách địa phương được xác định ở mức 408.747 tỷ đồng, thể hiện vai trò của ngân sách trung ương trong bảo đảm cân đối nguồn lực giữa các cấp ngân sách.

Trong cơ cấu chi ngân sách trung ương, đầu tư phát triển tiếp tục là một trong những khoản chi lớn. Theo phụ lục phân bổ, tổng dự toán chi đầu tư phát triển của các bộ, cơ quan trung ương và phần ngân sách trung ương quản lý là 757.200 tỷ đồng, bao gồm nguồn vốn trong nước, vốn ngoài nước và vốn chưa phân bổ.

Đối với phần vốn đầu tư phát triển chưa phân bổ chi tiết, Nghị quyết giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định phân bổ theo đúng thẩm quyền, điều kiện và trình tự pháp luật quy định. Việc bố trí vốn phải căn cứ kế hoạch đầu tư công trung hạn, các nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và khả năng cân đối nguồn lực.

Một yêu cầu được nhấn mạnh là phân bổ vốn tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải. Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải ưu tiên bố trí đủ vốn cho các nhiệm vụ, dự án theo quy định; đồng thời đẩy nhanh việc hoàn thiện thủ tục đầu tư, giao kế hoạch vốn và tổ chức thực hiện ngay từ đầu năm.

Đối với các chương trình, nhiệm vụ, dự án sử dụng vốn đầu tư công, Nghị quyết yêu cầu các cơ quan được giao vốn khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, lập và giao kế hoạch năm 2027 phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.

Đáng chú ý, Chính phủ được giao chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương, địa phương phân bổ chi tiết cho các chương trình, nhiệm vụ, dự án trong kế hoạch đầu tư công năm 2027 phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Trường hợp các dự án chưa đủ thủ tục đầu tư hoặc chưa đáp ứng điều kiện phân bổ vốn, việc xử lý phải tuân thủ quy định pháp luật, không để tình trạng giao vốn thiếu căn cứ làm ảnh hưởng tiến độ triển khai.

Cùng với yêu cầu đẩy nhanh phân bổ, Nghị quyết đặt ra trách nhiệm rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn, tập trung nguồn lực cho các dự án có khả năng thực hiện và giải ngân tốt. Đây cũng là nội dung gắn trực tiếp với yêu cầu khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kéo dài thời gian thực hiện và sử dụng vốn ngân sách chưa hiệu quả.

Bảo đảm nguồn lực cho địa phương, nâng cao trách nhiệm quản lý ngân sách

Một nội dung quan trọng khác của Nghị quyết là phương án bổ sung ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương năm 2027.

Theo đó, số bổ sung cân đối cho ngân sách địa phương được xác định là 408.747 tỷ đồng. Bên cạnh khoản bổ sung cân đối, ngân sách trung ương còn bố trí các khoản bổ sung có mục tiêu để thực hiện những nhiệm vụ, chương trình và chính sách theo quy định.

Các khoản bổ sung có mục tiêu được phân bổ theo từng tỉnh, thành phố, gắn với những nhiệm vụ cụ thể. Phụ lục Nghị quyết thể hiện phương án phân bổ nguồn lực cho các địa phương nhằm thực hiện các chương trình, chính sách và nhiệm vụ do trung ương giao, đồng thời hỗ trợ xử lý những yêu cầu phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Nghị quyết quy định việc bố trí dự toán chi thường xuyên cho các hoạt động kinh tế tương ứng với nguồn thu xử phạt hành chính trật tự, an toàn giao thông đường bộ và nguồn thu phí sử dụng đường bộ theo tỷ lệ được xác định. Đồng thời, ngân sách trung ương bố trí bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương để thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

Trong phân bổ dự toán chi thường xuyên năm 2027, Nghị quyết yêu cầu bảo đảm các nhiệm vụ chi theo chế độ, tiêu chuẩn, định mức và những chính sách đã được cấp có thẩm quyền ban hành. Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải tổ chức thực hiện trong phạm vi dự toán được giao, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả.

Đối với nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ địa phương, việc phân bổ phải gắn với mục tiêu, đối tượng và nhiệm vụ chi cụ thể. Các địa phương có trách nhiệm quản lý, sử dụng nguồn kinh phí đúng mục đích, đúng quy định; đồng thời chủ động cân đối ngân sách địa phương để thực hiện các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của mình.

Nghị quyết cũng quy định phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu theo từng địa phương, cũng như dự toán thu ngân sách địa phương và mức vay để bù đắp bội chi, trả nợ gốc trong năm 2027.

Những nội dung này được thể hiện trong các phụ lục về tỷ lệ phân chia nguồn thu, bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu và phương án vay của ngân sách địa phương, làm căn cứ tổ chức thực hiện dự toán ngân sách năm 2027.

Cùng với phân bổ nguồn lực, Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan trung ương và chính quyền địa phương trong quản lý, điều hành ngân sách. Các đơn vị phải thực hiện phân bổ, giao dự toán đúng thời hạn, bảo đảm đầy đủ điều kiện và thủ tục theo quy định.

Đối với những khoản chi chưa phân bổ chi tiết, việc phân bổ tiếp theo phải được thực hiện đúng thẩm quyền, bảo đảm căn cứ pháp lý và khả năng thực hiện. Các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, phương án phân bổ và hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí được giao.

Nghị quyết yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, phân bổ và sử dụng vốn.

Về giám sát thực hiện, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên thực hiện giám sát theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn. Kiểm toán nhà nước tiến hành kiểm toán việc thực hiện Nghị quyết, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.