Rà soát, hoàn thiện pháp luật ngân hàng theo hướng tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm an toàn hệ thống

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, pháp luật có vai trò hết sức quan trọng, là cơ sở pháp lý xác định những việc được làm và không được làm, đồng thời tạo khuôn khổ để tổ chức, cá nhân chủ động thực hiện hoạt động trong phạm vi pháp luật cho phép. Theo đó, cần xác định rõ những lĩnh vực cần cấp phép, cần kiểm soát chặt chẽ và những lĩnh vực có thể tiếp tục điều chỉnh, đơn giản hóa các điều kiện để tạo thuận lợi cho hoạt động của tổ chức, cá nhân.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu tại Hội nghị

Thống đốc cho rằng, dù công tác hoàn thiện pháp luật thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên cần tiếp tục rà soát nhằm kịp thời phát hiện những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc gây trở ngại cho hoạt động và sự phát triển.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh đây là lĩnh vực đặc thù, có vai trò như “mạch máu” của nền kinh tế, do đó yêu cầu bảo đảm an toàn, kiểm soát rủi ro luôn phải được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, khuôn khổ pháp lý cũng cần bảo đảm không trở thành rào cản đối với dòng vốn và hoạt động của nền kinh tế.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế NHNN Tạ Quang Đôn phát biểu tại Hội nghị

“Làm thế nào để hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng bảo đảm có hiệu lực, hiệu quả, thực sự hướng đến tạo thuận lợi cho các đối tượng chịu sự tác động; giảm thiểu các thủ tục hành chính, nhưng không bỏ qua các chốt an toàn, kiểm soát rủi ro”, Lãnh đạo NHNN nêu vấn đề.

Theo Vụ trưởng Vụ Pháp chế NHNN Tạ Quang Đôn, công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) trong lĩnh vực ngân hàng đã được triển khai nghiêm túc, với sự phối hợp của các bộ, ngành, đơn vị thuộc NHNN và các tổ chức tín dụng.

Các đại biểu tham dự Hội nghị tham gia đóng góp ý kiến

Theo kết quả rà soát, NHNN đã tổng hợp 363 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc phạm vi quản lý. Trong đó, 41 VBQPPL được đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế; 20 VBQPPL đề xuất bãi bỏ toàn bộ và 2 VBQPPL đề xuất ban hành mới.

Đối với nhóm VBQPPL cần sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, trọng tâm là hoàn thiện quy định về hoạt động ngân hàng và tổ chức tín dụng; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tăng cường khai thác dữ liệu sẵn có nhằm hạn chế yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin. Đồng thời, NHNN tiếp tục rà soát, cập nhật các quy định về công nghệ, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu, nghiệp vụ tiền tệ, tín dụng và ngoại hối.

Đối với 20 VBQPPL đề xuất bãi bỏ toàn bộ, Vụ trưởng Tạ Quang Đôn cho biết đây chủ yếu là những văn bản được ban hành từ lâu, không còn phù hợp với mô hình tổ chức, phương thức quản lý và thực tiễn hoạt động ngân hàng. Việc bãi bỏ phải bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý, không làm gián đoạn hoạt động của NHNN và các tổ chức tín dụng.

Quang cảnh Hội nghị

Báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL của NHNN cũng cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý của NHNN cơ bản được xây dựng tương đối đầy đủ, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và hoạt động ngân hàng, đồng thời góp phần cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Thời gian qua, hệ thống VBQPPL từng bước được cập nhật, sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu thực tiễn và các định hướng mới về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế cũng như bảo đảm an toàn, ổn định hệ thống ngân hàng.

Cũng theo kết quả rà soát, các văn bản cần xử lý chủ yếu tập trung vào những quy định phải sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, phù hợp với cơ cấu tổ chức mới và yêu cầu thực tiễn. Đối với các nhóm tiêu chí còn lại, số lượng vấn đề được phát hiện và đề xuất xử lý nhìn chung phù hợp với đặc thù của lĩnh vực ngân hàng.

Về lộ trình triển khai, NHNN tiếp tục xử lý các VBQPPL theo kế hoạch năm 2026–2027, tập trung vào hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động ngân hàng, thanh toán không dùng tiền mặt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và hoạt động ngoại hối. Đại diện Vụ Pháp chế đề nghị các tổ chức tín dụng tiếp tục phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất phương án xử lý cụ thể, khả thi, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã tham gia ý kiến về kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL của NHNN, tập trung vào các văn bản, nhóm vấn đề được đề xuất xử lý; những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc gây cản trở công tác quản lý nhà nước và hoạt động của các đối tượng chịu tác động; đồng thời đưa ra các kiến nghị, đề xuất.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp thẳng thắn, thiết thực của đại diện các đơn vị, tổ chức tín dụng tham dự Hội nghị. Theo Thống đốc, các ý kiến không chỉ có giá trị về mặt thực tiễn mà còn góp phần làm rõ những vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách trong lĩnh vực ngân hàng.

Thống đốc nhấn mạnh, việc xây dựng và thực thi cơ chế, chính sách cần có sự thống nhất trong nhận thức và thực hiện giữa các đơn vị thuộc NHNN và các tổ chức tín dụng. Đối với những quy định còn bất cập, cần hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ, Thống đốc đề nghị các đơn vị mạnh dạn phản ánh, đề xuất. Trên cơ sở đó, NHNN sẽ tiếp thu, trao đổi và hướng dẫn để các đơn vị hiểu rõ, thực hiện thống nhất; đồng thời nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với yêu cầu thực tiễn.