Chuyển sang thẩm định dòng tiền để khơi thông vốn DNNVV

Vấn đề nội tại của doanh nghiệp ảnh hưởng đến năng lực hấp thụ vốn

Trên khắp các vùng kinh tế trọng điểm, nhịp đập sản xuất kinh doanh đang rộn ràng trở lại khi các đơn hàng mới liên tục được doanh nghiệp ký kết; nhà xưởng sáng đèn tăng ca và làn sóng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không ngừng lan tỏa. Nhìn từ địa bàn Phú Thọ - nơi giữ vai trò cửa ngõ kết nối Thủ đô Hà Nội với các tỉnh vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, bức tranh phát triển kinh tế 9 tháng đầu năm ghi nhận nhiều gam màu tươi sáng. Đóng góp vào mức tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách tích cực của địa phương có dấu ấn đậm nét của cộng đồng DNNVV. Hiện toàn tỉnh có trên 40.300 doanh nghiệp đăng ký hoạt động với số vốn đăng ký trên 450.000 tỷ đồng; trong đó trên 27.000 doanh nghiệp đang hoạt động với số lượng DNNVV chiếm trên 96%.

Đặc thù của khối DNNVV tại Phú Thọ gắn liền với quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp hóa và lợi thế bản địa. Trong đó, sự mở rộng của các khu công nghiệp trọng điểm như Thụy Vân, Phú Hà, Cẩm Khê... đã thúc đẩy hàng loạt DNNVV tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, từ gia công cơ khí, linh kiện phụ trợ, sản xuất bao bì đến vận tải kho bãi phục vụ các tập đoàn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Bên cạnh đó, với diện tích rừng trồng và vùng nguyên liệu dồi dào, nhiều DNNVV đã đóng vai trò chủ lực trong khâu chế biến gỗ, dăm gỗ, ván ép, chè xuất khẩu và chế biến thực phẩm.

Trước thời cơ mới, nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất của DNNVV Phú Thọ ngày càng tăng, ngành Ngân hàng liên tục triển khai các gói hỗ trợ, đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp để mở rộng sản xuất kinh doanh, vượt qua thách thức từ biến động thị trường.

Là một trong những ngân hàng dành nhiều nguồn lực để hỗ trợ DNNVV trên địa bản tỉnh, ông Nguyễn Quốc Duy, Giám đốc VietinBank Chi nhánh Bắc Phú Thọ cho biết, VietinBank hiện nay đang có chương trình tín dụng ngắn hạn, trung và dài hạn hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV với quy mô 50.000 tỷ đồng triển khai từ tháng 08/2026. Chương trình hỗ trợ cho các DNNVV và cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chế biến, chế tạo và các dự án thuộc danh mục phân loại xanh theo quy định của pháp luật.

VietinBank Bắc Phú Thọ đã truyền thông rộng rãi và hỗ trợ khách hàng tiếp cận chương trình tín dụng trên với lãi suất ưu đãi thấp hơn 1% so với lãi suất thông thường cùng kỳ hạn. Để tham gia chương trình, doanh nghiệp cần đáp ứng được tiêu chí, quy định như sử dụng vốn vay đúng mục đích, phương án vay vốn chứng minh được hiệu quả dòng tiền trả nợ, báo cáo tài chính minh bạch.

Dù đã có nhiều cố gắng nhưng thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp vẫn đang đứng trước nghịch lý không đủ vốn để chớp thời cơ đơn hàng do chính năng lực nội tại và thói quen quản trị của doanh nghiệp.

Qua quá trình làm việc và tìm hiểu đặc đù của DNNVV Phú Thọ, ông Nguyễn Quốc Duy nhận thấy, cho vay đối với DNNVV vẫn còn gặp phải một số khó khăn khi doanh nghiệp tiếp cận vốn, cụ thể như doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm chất lượng. Phần lớn DNNVV không có đủ bất động sản có giá trị cao để thế chấp, hoặc tài sản đã thế chấp hết cho các khoản vay hiện hữu; thông tin tài chính của doanh nghiệp còn thiếu minh bạch, hệ thống sổ sách kế toán của DNVVV thường chưa chuẩn hóa, có sự chênh lệch giữa báo cáo thuế và báo cáo nội bộ, chưa qua kiểm toán độc lập; năng lực quản trị của chủ doanh nghiệp còn yếu, phương án kinh doanh kém, chưa hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp xây dựng phương án kinh doanh còn sơ sài, chưa chứng minh được dòng tiền trả nợ rõ ràng và phương án quản trị rủi ro khi thị trường biến động.

Số hóa giúp giảm chi phí hoạt động của cả ngân hàng và doanh nghiệp

Để giải quyết những thách thức đó, chuyển đổi số nổi lên như chìa khóa then chốt giúp các ngân hàng tái cấu trúc quy trình, giảm thiểu tối đa chi phí giao dịch và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

VietinBank Bắc Phú Thọ thiết lập quy định linh hoạt, rõ ràng cho nhóm đối tượng này. Trong đó, Chi nhánh áp dụng luồng phê duyệt nhanh cho phân khúc DNNVV để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn tối đa 3-4 ngày làm việc; đơn giản hóa chứng từ chứng minh mục đích sử dụng vốn đối với các khoản giải ngân thanh toán lương, điện nước, chi phí vận hành mà vẫn đảm bảo theo quy định của VietinBank. Đồng thời kết nối hệ thống ERP doanh nghiệp, tích cực đẩy mạnh số hóa quy trình và giao dịch khách hàng/doanh nghiệp trên các nền tảng ngân hàng số như eFAST, iPay. Toàn bộ nhu cầu sử dụng, cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng đều được thực hiện trên kênh số (thẩm định cho vay, bảo lãnh, L/C, giải ngân, thanh toán chuyển tiền VND, ngoại tệ, mua bán ngoại tệ…), đại diện VietinBank Bắc Phú Thọ chia sẻ.

Hiệu quả từ nỗ lực số hóa không chỉ tiết giảm chi phí vận hành cho cả hai phía, các giải pháp số còn tạo điều kiện để dòng vốn lưu động luân chuyển thần tốc theo từng nhịp thở sản xuất của doanh nghiệp. Hiện tỷ lệ giao dịch được thực hiện trên kênh số như giải ngân online đối với các khách hàng giải ngân ngắn hạn phục vụ xuất kinh doanh chiếm tỷ lệ trên 90% hoạt động giải ngân tại Chi nhánh; thanh toán không dùng tiền mặt chiếm hơn 60% tổng lượng giao dịch. Số lượng khách hàng mở tài khoản trực tuyến qua phương thức eKYC tăng 66% so với đầu năm. Đối với khách hàng giao dịch trực tiếp tại quầy, số hóa quy trình giúp giảm thời gian chờ nhờ hệ thống lấy số tự động và phân luồng đối tượng khách hàng, giảm thời gian chờ thông báo khi khách hàng đến giao dịch tại quầy xuống còn dưới 10 phút. Khách hàng có thể xử lý lệnh gửi đến ngân hàng 24/7, từ đó tiết giảm được thời gian chờ của khách hàng, giảm tải chi phí về giấy tờ in và có thể theo dõi được thời gian thực hiên tại từng khâu trong quy trình xử lý nghiệp vụ. Đồng thời, quá trình thẩm định được ngân hàng tích hợp dữ liệu từ CIC giúp ra quyết định phê duyệt tự động đối với các khoản vay nhanh chóng.

Trợ lực kịp thời, trúng đích và giảm rủi ro

Công nghệ số giải quyết câu chuyện tốc độ và thủ tục, việc chuyển hướng tư duy quản trị rủi ro đã trở thành cứu cánh cho các doanh nghiệp có năng lực kinh doanh tốt nhưng yếu về tài sản cố định. VietinBank Bắc Phú Thọ đã chủ động tiếp cận, đánh giá khách hàng trên cơ sở dòng tiền, hiệu quả phương án kinh doanh và lịch sử giao dịch, thay vì chỉ tập trung vào tài sản bảo đảm.

Ông Nguyễn Quốc Duy cho biết, thời gian tới, Chi nhánh tiếp tục rà soát, phân loại và xây dựng danh sách DNNVV có tiềm năng trên địa bàn; tăng cường tiếp cận trực tiếp tại doanh nghiệp, các khu, cụm công nghiệp và làng nghề; đẩy mạnh liên kết với hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan thuế và chính quyền địa phương để mở rộng đối tượng thụ hưởng. Bên cạnh cấp tín dụng, Chi nhánh sẽ cung cấp đồng bộ các giải pháp về tài khoản, thanh toán, trả lương, ngân hàng số, bảo lãnh và quản lý dòng tiền, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ngoài việc cung cấp các sản phẩm dịch vụ, Chi nhánh triển khai tăng cường kết nối, tư vấn và hỗ trợ phi tài chính tới các doanh nghiệp như tổ chức và tham gia các hội nghị kết nối ngân hàng – doanh nghiệp; chủ động phối hợp với các doanh nghiệp để tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp để lắng nghe vướng mắc và xử lý cho từng doanh nghiệp; hỗ trợ, tư vấn doanh nghiệp chuẩn hóa lại hệ thống báo cáo tài chính, quản lý dòng tiền, từ đó nâng cao được điểm tín nhiệm của doanh nghiệp, dễ tiếp cận được các gói vay có lãi suất ưu đãi.

Song ngân hàng không thể đơn độc thực hiện hành trình này. Dòng vốn tín dụng sẽ chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi doanh nghiệp có đủ "sức khỏe" để sử dụng đồng vốn đúng mục đích và sinh lời. Các DNNVV buộc phải vượt qua "vùng an toàn" của mô hình kinh doanh gia đình truyền thống, chủ động ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa sổ sách kế toán và minh bạch hóa dòng tiền. Chỉ khi sự kết nối giữa ngân hàng và doanh nghiệp được củng cố bằng sự minh bạch và công nghệ số, nguồn vốn tín dụng mới thực sự trở thành đòn bẩy vững chắc thúc đẩy kinh tế địa phương nói riêng và cả nước nói chung phát triển nhanh, bền vững.