Thị trường hàng hóa: MXV-Index tăng tuần thứ 5 liên tiếp

[Infographic] Tình hình kinh tế - xã hội tháng Tám và 8 tháng năm 2026 Thị trường hàng hóa: Đảo chiều sau một phiên suy yếu

Giá dầu thô tăng gần 10%, MXV-Index ghi nhận tuần tăng thứ 5 liên tiếp

Eo biển Hormuz tiếp tục nóng, thị trường dầu đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cung

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc tuần giao dịch vừa qua (31/8 - 4/9), sắc xanh bao phủ cả 5 mặt hàng năng lượng. Đáng chú ý, giá dầu WTI và Brent lần lượt tăng 9,69% và 9,28%, đóng cửa ở mức 91,48 USD/thùng và 96,28 USD/thùng.

Giá dầu tăng mạnh trong tuần qua chủ yếu do căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Trong khi đó, nguồn cung diesel từ Nga và Trung Đông suy giảm đúng lúc nhu cầu theo mùa tăng lên, khiến thị trường ngày càng thiếu hụt.

Tại Trung Đông, căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng trở lại, khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gặp nhiều khó khăn. Dữ liệu thực tế cho thấy, trong giai đoạn từ ngày 1/9 đến ngày 3/9, chỉ ghi nhận vỏn vẹn 4 - 9 lượt tàu. Trước nguy cơ tên lửa, máy bay không người lái và thủy lôi đe dọa an toàn hàng hải, các hãng vận tải biển buộc phải đánh giá lại rủi ro và thu hẹp hoạt động. Việc tuyến hàng hải huyết mạch này bị gián đoạn nghiêm trọng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung, đồng thời đẩy phần bù rủi ro địa chính trị lên cao, qua đó hỗ trợ giá dầu.

Dòng chảy dầu qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, buộc các quốc gia châu Á phải tìm kiếm nguồn cung thay thế. Lưu lượng dầu thực tế qua eo biển này trong quý III ước tính chỉ còn khoảng 20% so với trước xung đột. Nguồn cung thiếu hụt chưa thể bù đắp ngay, trong khi chi phí vận chuyển và bảo hiểm cùng tăng cao, đẩy giá dầu lên thêm một bước. Bên cạnh những lo ngại về bất ổn chính trị, giá dầu còn phải cộng thêm phần bù rủi ro do nguồn cung và hoạt động vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn.

Tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục làm trầm trọng thêm tình trạng thắt chặt của thị trường diesel. Nguồn cung diesel toàn cầu vốn đã chịu sức ép khi Nga duy trì hạn chế xuất khẩu, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng sản phẩm lọc dầu từ khu vực này.

Tại Mỹ, tồn kho diesel trong tuần kết thúc ngày 28/8 giảm xuống 94,2 triệu thùng, thấp hơn 12,2 triệu thùng so với cùng kỳ năm trước và nằm dưới vùng thấp nhất của mức trung bình 5 năm. Trong khi đó, nhu cầu diesel được dự báo tiếp tục tăng trong những tháng tới khi bước vào mùa thu hoạch, mùa sưởi ấm và giai đoạn vận tải cuối năm.

Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu theo mùa tăng khiến thị trường diesel ngày càng căng thẳng, đẩy giá diesel và crack spread diesel tăng mạnh. Diễn biến này đồng thời tạo thêm động lực để các nhà máy lọc dầu duy trì công suất cao, qua đó hỗ trợ nhu cầu dầu thô.

Như vậy, tình trạng thiếu hụt diesel không chỉ đẩy giá các sản phẩm lọc dầu tăng mạnh mà còn tạo thêm nhu cầu đối với dầu thô, qua đó trở thành một trong những yếu tố khuếch đại đà tăng của giá dầu trong tuần qua.

Tuy nhiên, một số yếu tố đang tạo nền tảng cho sự thay đổi cấu trúc của thị trường dầu trong trung và dài hạn. Thỏa thuận mới tại Venezuela mở ra khả năng thu hút thêm vốn và công nghệ, qua đó thúc đẩy sản lượng dầu trong những năm tới.

Trong khi đó, nhu cầu dầu tại Trung Quốc có dấu hiệu suy yếu khi tiêu thụ dầu giảm 9% so với cùng kỳ trong quý II/2026, trong bối cảnh xe điện tiếp tục thay thế nhiên liệu truyền thống. Bên cạnh đó, các quốc gia nhập khẩu và xuất khẩu dầu đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, đầu tư vào đường ống và cảng thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Những yếu tố này chưa tạo tác động lớn trong ngắn hạn nhưng có thể làm giảm mức độ nhạy cảm của thị trường dầu trước các cú sốc nguồn cung từ Hormuz trong dài hạn.

Giá lúa mì giảm sâu khi nguồn cung Mỹ dồi dào, căng thẳng Biển Đen hạ nhiệt

Trái ngược với nhóm năng lượng, phần lớn các mặt hàng nông sản thế giới giảm giá trong tuần qua, trong đó lúa mì là mặt hàng giảm mạnh nhất. Kết tuần, giá lúa mì CBOT giảm 6,4% xuống 269,7 USD/tấn, trong khi giá lúa mì Kansas giảm 5% xuống 294,8 USD/tấn.

Theo MXV, giá lúa mì giảm khi thị trường đón nhận những thông tin tích cực về triển vọng đàm phán Nga - Ukraine, qua đó làm giảm lo ngại về nguồn cung từ khu vực Biển Đen. Bên cạnh đó, tiến độ thu hoạch vụ mới tại Bắc Mỹ diễn ra thuận lợi, đưa thêm nguồn cung ra thị trường.

Tuyên bố của Nga về khả năng đối thoại hòa bình, cùng chuyến công tác của đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner tại Moscow, làm gia tăng kỳ vọng căng thẳng khu vực có thể hạ nhiệt. Những thông tin này cũng làm giảm lo ngại về rủi ro vận chuyển ngũ cốc qua Biển Đen, trong khi các quỹ đầu tư tranh thủ chốt lời sau nhịp tăng trước đó.

Về nguồn cung, thu hoạch lúa mì mùa xuân tại Mỹ đang bước vào giai đoạn cao điểm, với sản lượng thực tế đạt mức khá. Tại các bang sản xuất lớn như North Dakota và Minnesota, thời tiết khô ráo giúp việc thu hoạch diễn ra thuận lợi. Trong khi đó, các vùng đồng bằng phía Nam cũng bắt đầu gieo trồng lúa mì vụ đông trong điều kiện độ ẩm đất thuận lợi.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu lúa mì của Nga đang chậm lại đáng kể. SovEcon ước tính Nga xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn lúa mì trong tháng 8, giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Sang tháng 9, SovEcon dự báo lượng xuất khẩu chỉ đạt 1,8 - 2,3 triệu tấn, thấp hơn nhiều so với mức 4,8 triệu tấn của cùng kỳ năm trước. Hoạt động xuất khẩu qua khu vực Biển Đen gặp khó khăn đang ảnh hưởng đáng kể đến lượng hàng ra thị trường. Tuy vậy, nguồn cung vụ mới dồi dào tại Bắc Mỹ đang phần nào bù đắp cho sự sụt giảm này, khiến giá lúa mì chưa thể tìm lại đà tăng.

Ngoài ra, chi phí năng lượng tăng cao cũng gây thêm sức ép lên chuỗi cung ứng. Báo cáo từ Pro Farmer ghi nhận giá dầu diesel tại Mỹ chạm mức kỷ lục 5,8 USD/gallon. Giá nhiên liệu tăng làm chi phí vận hành máy thu hoạch và vận chuyển đường bộ tăng theo. Từ vùng sản xuất tới các cảng sông, chi phí vận chuyển cao hơn cũng gây sức ép lên giá lúa mì tại thị trường nội địa, qua đó tạo thêm áp lực lên giá kỳ hạn.

Về dòng tiền, báo cáo Cam kết Thương nhân (COT) của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy các quỹ đầu tư đã tăng mạnh vị thế mua lúa mì CBOT, đưa trạng thái từ bán ròng sang mua ròng trên 14.650 hợp đồng, tăng hơn 28.800 hợp đồng. Tuy nhiên, khi giá tiến gần vùng cản 285 - 290 USD/tấn, lực mua bắt đầu chững lại. Sau đó, những thông tin tích cực về triển vọng đàm phán tại Moscow thúc đẩy hoạt động chốt lời, khiến giá lúa mì giảm mạnh vào cuối tuần.

Tại thị trường trong nước, giá lúa mì thế giới giảm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi mua nguyên liệu phục vụ nhu cầu sản xuất cuối năm 2026.

Theo MXV, giá lúa mì CBOT giảm mạnh trong tuần qua chủ yếu do lo ngại về căng thẳng địa chính trị lắng xuống, trong khi nguồn cung vụ mới của Mỹ tăng lên. Việc giá lúa mì CBOT lùi về sát ngưỡng 270 USD/tấn đưa giá về vùng mua hợp lý hơn. Tuy nhiên, thị trường có thể tiếp tục biến động trong thời gian chờ báo cáo Cung - Cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 9 của Bộ Nông nghiệp Mỹ. Các doanh nghiệp trong nước có thể tận dụng giai đoạn giá điều chỉnh để chốt giá mua trước qua các hợp đồng kỳ hạn tại MXV, qua đó cố định chi phí nguyên liệu và hạn chế rủi ro biến động tỷ giá cũng như chi phí vận tải.