Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thiết kế chính sách thúc đẩy ngành tái chế bao bì đồ uống

Ngọc Ánh
Ngọc Ánh  - 
Bao bì đồ uống đang là một trong những dòng chất thải gia tăng nhanh tại các đô thị lớn, gây áp lực lớn lên hệ thống xử lý rác thải và môi trường. Dù tiềm năng tái chế rất lớn, nhưng hệ sinh thái thu gom – tái chế ở Việt Nam hiện còn nhiều bất cập. Các chuyên gia cho rằng, để xây dựng được một ngành công nghiệp tái chế bền vững, cần giải quyết đồng thời hai yếu tố then chốt: động cơ kinh tế cho mọi mắt xích trong chuỗi và triển khai đồng bộ công cụ chính sách để thúc đẩy toàn hệ thống vận hành.
aa

Bất cập trong hệ sinh thái tái chế

Theo TS. Hồ Quốc Thông, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế ứng dụng và Chính sách (Đại học Kinh tế TP.HCM), chuỗi thu gom – tái chế đã hình thành nhưng vận hành thiếu ổn định. Người nhặt phế liệu, thu gom dân lập – lực lượng then chốt trong phân loại tại nguồn, chỉ có thu nhập rất thấp, dễ bị tổn thương. Chủ vựa phế liệu có thu nhập khá hơn nhờ quy mô, trong khi doanh nghiệp tái chế chỉ duy trì được hoạt động nếu sản phẩm đầu ra có thị trường rõ ràng.

Sự chênh lệch này cho thấy một nghịch lý: những mắt xích đóng vai trò quan trọng nhất trong việc giữ cho vòng tuần hoàn tái chế rác vận hành lại là nhóm ít được hưởng lợi nhất. Nếu thiếu động lực kinh tế, họ khó có thể gắn bó lâu dài, kéo theo cả chuỗi bị “hụt hơi”.

Bất cập thứ hai nằm ở đặc điểm vật liệu. Nhựa, nhôm hay giấy có thị trường tiêu thụ ổn định, còn thủy tinh – dù tái chế được về mặt kỹ thuật – gần như bị bỏ ngỏ vì chi phí thu gom, vận chuyển, phân loại quá cao. Nhiều đơn vị chấp nhận chôn lấp thay vì tái chế, đi ngược mục tiêu giảm phát thải và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Ảnh: Internet
Tái chế rác hiện nay chủ yếu vẫn là vật liệu nhựa

Thực trạng này càng trầm trọng bởi Việt Nam chưa triển khai hiệu quả phân loại rác tại nguồn, khiến khâu thu gom, xử lý trở nên phức tạp. Bên cạnh đó, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) mới chỉ ở mức khởi động, nhiều doanh nghiệp chưa sẵn sàng tham gia, trong khi vựa phế liệu hoạt động nhỏ lẻ, thiếu pháp nhân và vốn đầu tư.

Rào cản chính: động cơ kinh tế và sự thiếu đồng bộ

Theo phân tích của TS. Hồ Quốc Thông, cốt lõi của bài toán tái chế nằm ở động cơ kinh tế. Một ngành công nghiệp chỉ có thể tồn tại khi mọi mắt xích đều có lợi ích đủ lớn để tham gia. Nếu người nhặt rác, thu gom dân lập không được đảm bảo thu nhập, họ sẽ rời bỏ công việc, làm đứt gãy chuỗi cung ứng vật liệu tái chế. Ngược lại, nếu doanh nghiệp tái chế không tìm được thị trường đầu ra ổn định, việc đầu tư công nghệ sẽ thiếu bền vững.

Ngoài ra, sự thiếu đồng bộ trong chính sách cũng là một rào cản. Quy định phân loại rác chưa được thực thi nghiêm, các chương trình EPR còn lúng túng, chưa tạo động lực rõ ràng cho doanh nghiệp. Khu vực phi chính thức là lực lượng đảm nhận phần lớn công việc thu gom lại chưa được bảo vệ và hỗ trợ tương xứng. Những khoảng trống này khiến vòng tuần hoàn của bao bì đồ uống chưa thể khép kín.

Định hướng chính sách: ba công cụ bổ trợ

Để giải quyết những điểm nghẽn trên, TS. Hồ Quốc Thông đề xuất một bộ công cụ chính sách gồm ba nhóm: hành vi, thị trường và pháp lý. Về hành vi, cần triển khai các chiến dịch truyền thông sáng tạo, huy động sự tham gia của cộng đồng và người nổi tiếng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi tiêu dùng; đồng thời xây dựng hệ thống công nhận “thực hành xanh” để ghi nhận, tôn vinh các doanh nghiệp tiên phong – một cách tiếp cận ít tốn kém nhưng hiệu quả xã hội cao. Về thị trường, cần có chính sách hỗ trợ trực tiếp cho những vật liệu khó (ví dụ thủy tinh) thông qua trợ cấp, phương tiện vận chuyển chuyên dụng hoặc ưu đãi thuế; cho phép tính chi phí EPR vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp để giảm gánh nặng tài chính, đồng thời bảo đảm một phần lợi ích được chuyển trực tiếp đến lực lượng thu gom phi chính thức để gia cố mắt xích yếu.

Về pháp lý, cần ban hành quy định bắt buộc về tỷ lệ sử dụng nguyên liệu tái chế trong bao bì, chuẩn hóa nhãn mác và truy xuất nguồn gốc, đồng thời lồng ghép EPR với trách nhiệm xã hội (CSR) để vừa khuyến khích, vừa giám sát doanh nghiệp thực thi.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Chu Thị Vân Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) nhấn mạnh, Nhà nước cần hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục và có chính sách khuyến khích mạnh mẽ hơn với bao bì tái chế, đặc biệt là nhựa PET. Ngoài ra, cần tính chi phí EPR vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp; có cơ chế ưu đãi cho các đơn vị vừa tham gia thu gom, tái chế, vừa sử dụng bao bì tái chế. VBA cũng kiến nghị đầu tư hạ tầng thu gom – tái chế, hỗ trợ lực lượng phi chính thức và tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức cộng đồng về phân loại và tái chế rác thải.

Tái chế bao bì đồ uống ở Việt Nam đã có nền tảng nhưng chưa thể trở thành một ngành công nghiệp bền vững do thiếu động cơ kinh tế đồng đều, phân loại tại nguồn chưa hiệu quả và EPR chưa được triển khai thực chất. Nếu các công cụ hành vi, thị trường và pháp lý được áp dụng đồng bộ, tái chế sẽ không chỉ là giải pháp xử lý rác mà còn trở thành một thị trường xanh, đóng góp thiết thực cho mục tiêu kinh tế tuần hoàn và cam kết Net Zero của Việt Nam.

Ngọc Ánh

Tin liên quan

Tin khác

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Cơ hội kết nối với các tập đoàn quốc tế đang mở rộng, nhưng để trở thành nhà cung ứng, doanh nghiệp Việt Nam còn phải đáp ứng những yêu cầu về công nghệ, chất lượng và năng lực thực hiện hợp đồng. Những kiến nghị mới của VCCI đặt ra yêu cầu hỗ trợ thiết thực hơn, giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội hợp tác và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng.
F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 tiếp tục được Anphabe vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026, xếp thứ 4 nhóm doanh nghiệp quy mô vừa ngành Dịch vụ tài chính, tăng 2 bậc so với năm 2025. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực và xây dựng môi trường làm việc gắn kết.
Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất và hiệu quả đầu tư cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới, trong khi chỉ 26% đánh giá ban lãnh đạo có định hướng rõ ràng về AI.
Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Mười năm giữ vị trí số 1 ngành công nghệ, Viettel cho thấy sức hấp dẫn từ cơ hội làm chủ công nghệ, phát triển nghề nghiệp và môi trường sáng tạo.