Thu ngoài lãi trở thành điểm sáng trong bức tranh lợi nhuận ngân hàng quý II

Đa dạng hóa nguồn thu giúp nhiều ngân hàng bứt tốc

Mùa công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 đang cho thấy một xu hướng khá rõ nét trong ngành Ngân hàng, lợi nhuận vẫn duy trì tăng trưởng tích cực dù NIM chưa thực sự cải thiện. Điểm đáng chú ý là động lực tăng trưởng không còn đến chủ yếu từ tín dụng mà đang dịch chuyển sang các nguồn thu ngoài lãi.

LPBank là một trong những ví dụ tiêu biểu. Đến hết tháng 6/2026, tổng tài sản của ngân hàng vượt 615 nghìn tỷ đồng, huy động vốn và tín dụng đều tăng trưởng ổn định. Lợi nhuận trước thuế lũy kế 6 tháng đầu năm đạt gần 6.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý hơn, cơ cấu thu nhập của LPBank tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực. Tổng thu nhập hoạt động đạt 11.212 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu nhập lãi thuần đạt 7.767 tỷ đồng, tăng 11%, còn thu nhập ngoài lãi đạt 3.445 tỷ đồng, tăng tới 33%, chiếm khoảng 31% tổng thu nhập hoạt động.

Thu nhập từ dịch vụ, thanh toán, ngoại hối và ngân hàng số ngày càng đóng góp lớn hơn vào cơ cấu doanh thu, trở thành động lực quan trọng giúp các nhà băng duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận, ảnh: ST

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hoạt động dịch vụ và kinh doanh ngoại hối. Doanh thu dịch vụ đạt 2.582 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ, trong khi thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ tăng tới 151%. Kết quả này cho thấy chiến lược đa dạng hóa nguồn thu đang phát huy hiệu quả, giúp LPBank giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng truyền thống. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại nhiều ngân hàng khác. PGBank cho biết tổng thu thuần 6 tháng đầu năm tăng 13,8% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thu nhập từ hoạt động dịch vụ tăng hơn gấp đôi, góp phần đưa lợi nhuận trước thuế đạt 439,7 tỷ đồng, tăng 65,7%.

Tại BVBank, lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm đạt khoảng 500 tỷ đồng, hoàn thành gần 70% kế hoạch cả năm. Trên cơ sở kết quả khả quan này, ngân hàng đã nâng mục tiêu lợi nhuận năm 2026 từ 700 tỷ đồng lên 1.000 tỷ đồng. Động lực tăng trưởng của BVBank đến từ việc tổng thu nhập hoạt động tăng 14,9%, cao hơn tốc độ tăng chi phí hoạt động (11,3%), qua đó kéo tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) từ 59% xuống còn 51%.

Ở nhóm ngân hàng Big 4, Vietcombank tiếp tục phát huy thế mạnh trong hoạt động thanh toán quốc tế và kinh doanh ngoại hối. Đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản Vietcombank đạt gần 2,67 triệu tỷ đồng, tăng gần 10% so với đầu năm. Đáng chú ý, doanh số thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại tăng 16,1%, trong khi doanh số mua bán ngoại tệ tăng 20,3%. Những kết quả này cho thấy, bên cạnh tăng trưởng tín dụng, các mảng dịch vụ tài chính, thanh toán và ngoại hối đang trở thành nguồn đóng góp ngày càng lớn vào lợi nhuận của nhiều ngân hàng.

Theo báo cáo của Chứng khoán MB (MBS), lợi nhuận sau thuế quý II của nhóm ngân hàng theo dõi được dự báo tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 6 tháng đầu năm tăng khoảng 16%.

Thu nhập ngoài lãi trở thành động lực tăng trưởng mới

FiinRatings phân tích, sau giai đoạn tín dụng tăng trưởng rất mạnh trong năm 2025, năm 2026 sẽ bước vào thời kỳ tăng trưởng có chọn lọc hơn khi tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức cao, thanh khoản chịu nhiều sức ép và các yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng chặt chẽ. Đơn vị này dự báo NIM toàn ngành tiếp tục duy trì dưới 3% trong năm 2026 do chi phí vốn còn cao trong khi lợi suất cho vay tiếp tục thu hẹp. Điều này đồng nghĩa với việc dư địa tăng trưởng từ hoạt động tín dụng sẽ không còn rộng như những năm trước.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng nguồn thu ngoài lãi được xem là hướng đi tất yếu. Các ngân hàng đang tập trung phát triển dịch vụ thanh toán, ngân hàng số, bancassurance, quản lý tài sản, kinh doanh ngoại hối, tài trợ thương mại và các hệ sinh thái tài chính nhằm tạo nguồn thu ổn định hơn, đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào thu nhập lãi. Song song với đó, việc tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua chuyển đổi số, nâng cao chất lượng tài sản và kiểm soát nợ xấu cũng trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả kinh doanh.

Giới phân tích cho rằng bức tranh lợi nhuận của ngành Ngân hàng năm nay vẫn duy trì tích cực nhưng sẽ phân hóa ngày càng rõ rệt. Những ngân hàng có nền tảng vốn mạnh, chất lượng tài sản tốt, dư địa tín dụng lớn và khả năng đa dạng hóa nguồn thu sẽ tiếp tục duy trì lợi thế cạnh tranh. Ngược lại, các ngân hàng vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thu nhập lãi thuần sẽ chịu áp lực lớn hơn khi NIM tiếp tục thu hẹp.

Công ty Chứng khoán Vietcap cũng đánh giá lợi nhuận ngành Ngân hàng năm 2026 sẽ cải thiện so với năm trước nhờ hoạt động kinh doanh dần ổn định. Trong đó, thu nhập từ tín dụng duy trì ở mức hợp lý, còn thu nhập ngoài lãi được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng ổn định và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu lợi nhuận.

Theo bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Chứng khoán MBS, triển vọng thu nhập ngoài lãi của ngành Ngân hàng năm 2026 vẫn tích cực, song cơ cấu nguồn thu sẽ có sự thay đổi đáng kể. Bà Hiền phân tích, nếu trong năm 2025 lợi nhuận của nhiều ngân hàng được hỗ trợ mạnh bởi hoạt động đầu tư chứng khoán và thu hồi nợ thì sang năm 2026, các yếu tố này khó duy trì mức tăng trưởng đột biến. Thị trường chứng khoán hạ nhiệt, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp chưa thực sự sôi động, trong khi áp lực nợ xấu giảm dần cũng khiến nguồn thu từ xử lý nợ chậm lại.

Thay vào đó, nguồn thu phí sẽ đóng vai trò trung tâm. Các hoạt động thanh toán, dịch vụ thẻ, bancassurance, kinh doanh ngoại hối và ngân hàng số được kỳ vọng trở thành những trụ cột tăng trưởng mới. Đây là các nguồn thu có tính bền vững cao, ít chịu tác động của chu kỳ tín dụng và gắn chặt với chiến lược phát triển hệ sinh thái khách hàng.

Các chuyên gia cho biết, nếu giai đoạn 2023-2025 động lực lợi nhuận chủ yếu đến từ sự cải thiện của NIM nhờ mặt bằng lãi suất thấp thì năm 2026, trọng tâm sẽ chuyển sang khả năng kiểm soát chi phí, mở rộng thu nhập ngoài lãi và tận dụng các lợi thế từ chuyển đổi số cũng như chính sách.