Thuế quan của Trump: Lợi ích chính trị và rủi ro kinh tế

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Cân nhắc thuế quan “toàn diện” 20%

Chính sách này sẽ được áp dụng cho tất cả hoặc hầu hết hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, thể hiện một bước đi mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh những lo ngại về khả năng thực thi và những phức tạp chính trị cản trở kế hoạch áp thuế theo từng quốc gia được Nhà Trắng cảnh báo từ lâu.

Tuy nhiên, nó cũng đánh dấu sự quay trở lại với một cách tiếp cận thương mại mà ông Trump từng ủng hộ, bất chấp những cảnh báo đa chiều từ các chuyên gia kinh tế rằng nó có thể gây ra những hậu quả sâu sắc cho nền kinh tế Mỹ.

Phòng nghiên cứu Ngân sách Yale hôm thứ Ba đã tính toán rằng một động thái hướng tới thuế quan toàn diện thực sự sẽ làm tăng lạm phát hơn 2% và - giả sử không có biện pháp ứng phó từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - làm giảm sức mua từ 3.400 đến 4.200 USD đối với mỗi hộ gia đình.

Các nhà nghiên cứu nói thêm rằng thuế quan 20%, nếu được cộng vào thuế quan hiện hành, sẽ khiến tỷ lệ thuế quan hiệu quả trung bình của Hoa Kỳ cao nhất kể từ năm 1872, ở mức 32,8%.

Một ước tính trước đó từ Quỹ Thuế cũng đã đặt chi phí tăng thêm ở mức hàng nghìn USD đối với các hộ gia đình, và nhận thấy rằng thuế quan toàn diện 20% sẽ đại diện cho mức tăng thuế trung bình đối với các hộ gia đình Mỹ là 2.045 USD.

Ngay cả các nghiên cứu từ các nhóm ủng hộ ông Trump - chẳng hạn như một nghiên cứu được công bố trong chiến dịch năm 2024 bởi một nhóm có tên là Liên minh Vì một nước Mỹ thịnh vượng - cũng thừa nhận rằng thuế quan sẽ làm tăng giá tiêu dùng.

Cho đến nay, có những dấu hiệu từ các phương tiện truyền thông cho thấy thuế quan 20% đang được nhóm của ông Trump xem xét, bao gồm một bài báo đăng tải hôm thứ Ba từ tờ Washington Post, trong đó nêu chi tiết những diễn biến mới nhất.

Hôm Chủ nhật, cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất của Nhà Trắng, Peter Navarro, cho biết thuế quan trong thời kỳ Trump 2.0 có thể bổ sung khoảng 700 tỷ USD mỗi năm vào ngân khố Mỹ - kết hợp 100 tỷ USD từ thuế quan ô tô 25% mới được công bố với 600 tỷ USD từ các loại thuế khác.

Một con số tổng thể đầy tham vọng như vậy không thể đạt được nếu không có một loạt các loại thuế. Thuế quan toàn diện 20%, một trong những lựa chọn để tăng thu ngân sách cho đến nay, được ước tính chỉ giúp tăng khoảng một nửa số tiền mà Navarro đưa ra, giả sử các quốc gia khác trả đũa.

"Bạn sẽ thấy" gì?

Mức thuế quan toàn diện 20% sẽ là bước ngoặt lớn của ông Trump, quay lại thực thi những lời hứa tranh cử táo bạo về quản lý kinh tế Mỹ.

Nó cũng có thể được xem như thừa nhận rằng cam kết “họ làm gì với ta, ta làm lại với họ” của ông khó thực hiện khi các cảng đã quá tải và các nhóm cử tri chính trị liên tục đòi hỏi ngoại lệ trong nhiều tháng qua.

Dù thế nào, thuế quan bao quát sẽ dễ triển khai hơn và có thể không làm tăng đáng kể Biểu thuế Hài hòa của Hoa Kỳ - một tài liệu gồm 99 chương vốn đã quá tải mà các nhân viên thuế và nhà nhập khẩu sử dụng tại cảng.

Nếu ông Trump tiến hành áp thuế toàn diện, điều này cũng có thể giảm bớt áp lực chính trị bằng cách hạn chế cơ hội "xin ngoại lệ".

Garrett Watson, giám đốc phân tích chính sách tại Quỹ Thuế, từng nói với Yahoo Finance rằng việc áp thuế tương ứng theo từng quốc gia mang lại rủi ro chính trị, điều mà đội ngũ cố vấn của ông Trump có thể đang cân nhắc hiện nay.

Ông Garrett Watson cho rằng việc "chọn lọc thuế quan" có nguy cơ tạo ra sự phức tạp chính trị… làm tình hình trở nên bất định, và tạo ra "kẻ thắng người thua" về mặt chính trị.

Tổng thống Trump từ chối cung cấp chi tiết kế hoạch. Khi được hỏi về việc áp thuế toàn diện hay riêng lẻ, ông nói: “Bạn sẽ thấy trong ít ngày nữa”, nhưng không tiết lộ thêm.

Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn nâng cao mức độ rủi ro. Ngoài việc liên tục gọi thứ Tư này là “Ngày Giải phóng”, ông nói đang cân nhắc kế hoạch áp thuế mà ông tin là “sự tái sinh của đất nước”.

Đây là vấn đề mà đảng Dân chủ có thể sẽ công kích ông Trump, đặc biệt nếu việc triển khai trong tuần này gây ra những hệ lụy tồi tệ và thị trường vốn đã lung lay tiếp tục kéo dài tình trạng bán tháo.

“Có lẽ nếu thuế quan toàn diện 20% được áp dụng đồng loạt vào ngày mai, thị trường sẽ có chút chắc chắn”, Alex Jacquez, cựu quan chức chính quyền Biden, nói sáng thứ Ba. Nhưng ông nhanh chóng thêm rằng: “Cũng khó mà tin rằng họ sẽ hài lòng với điều đó”.