Thương mại điện tử - bệ phóng đưa doanh nghiệp nhỏ ra thế giới

Quang cảnh hội thảo

Thương mại điện tử mở cửa xuất khẩu cho doanh nghiệp nhỏ

Ngày 29/9, Sáng kiến SheTrades của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC SheTrades) phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) và Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam tổ chức Hội thảo khởi động giai đoạn 2 dự án “Tiếp cận thị trường châu Âu thông qua thương mại điện tử”.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đào Việt Anh, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế, Cục Xúc tiến thương mại cho biết, trong bối cảnh thương mại toàn cầu chuyển dịch mạnh dưới tác động của chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành kênh quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quốc tế với chi phí hợp lý.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo, đây không chỉ là cơ hội mở rộng thị trường mà còn tạo động lực đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo ông Đào Việt Anh, giai đoạn 1 của dự án, triển khai từ năm 2024 đến năm 2025, đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Hơn 200 doanh nghiệp được đào tạo về thương mại điện tử và xuất khẩu; 32 doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng gian hàng trên Alibaba.com. Nhiều doanh nghiệp bước đầu tiếp cận khách hàng quốc tế và nhận những đơn hàng xuất khẩu đầu tiên thông qua môi trường số.

Giai đoạn 2 tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ nâng cao năng lực số và tiếp cận thị trường châu Âu.

Bà Nguyễn Bảo Thoa, Điều phối viên quốc gia chương trình ITC SheTrades tại Việt Nam cho rằng, sản phẩm tốt chưa đủ để vào châu Âu; doanh nghiệp còn cần công nghệ, tiêu chuẩn, thương hiệu và khả năng kết nối.

Theo bà Trần Thị Phương Anh, đại diện Công ty cổ phần Toàn cầu Lắp SaLi Việt Nam, trước khi tham gia chương trình, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi mở rộng thị trường. Doanh số còn khiêm tốn, khách hàng quốc tế chủ yếu đến từ hội chợ và đối tác giới thiệu, trong khi website chưa phát huy hiệu quả.

Theo bà Phương Anh, kinh doanh trên không gian số khác bán hàng truyền thống. Hình ảnh, giao diện và thông tin sản phẩm chính là “cửa hàng” của doanh nghiệp. Vì vậy, SaLi tập trung cải thiện giao diện, nâng chất lượng hình ảnh và chuẩn hóa thông tin sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Sau một năm đồng hành, doanh nghiệp cho biết đã tiếp cận thị trường toàn cầu, trong đó có Mỹ, EU và Nhật Bản. Mỗi tháng, gian hàng có khoảng 100.000 lượt tìm kiếm, tạo khoảng 100 cơ hội kinh doanh và mang về trên 10 đơn hàng chốt qua Alibaba. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có những đơn hàng được thanh toán ngoài nền tảng. Gian hàng hiện đạt mức hiển thị 5 sao.

Bước tiếp theo của SaLi là nâng cao năng lực đội ngũ, cập nhật kiến thức, tăng cường ứng dụng công cụ số trong thời gian tới theo hướng bền vững.

Từ năng lực sản xuất đến khả năng được tìm thấy

Bà Bùi Hoàng Phương, Phó giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Quốc tế Toàn Mỹ cho biết, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp thay đổi phương thức tiếp cận khách hàng trong bối cảnh Covid-19 thúc đẩy kênh bán hàng số.

Ông Đào Việt Anh - Trưởng phòng Quan hệ quốc tế, Cục Xúc tiến thương mại phát biểu tại Hội thảo

Năm 2025, doanh nghiệp được lựa chọn là một trong 32 doanh nghiệp tham gia dự án của ITC nhằm xúc tiến xuất khẩu vào thị trường châu Âu. Thông qua chương trình, doanh nghiệp tham gia các khóa đào tạo, cập nhật yêu cầu thị trường, hoàn thiện sản phẩm và nâng cao năng lực xuất khẩu.

Theo bà Phương, châu Âu là thị trường có tiêu chuẩn cao. Doanh nghiệp hiện có các chứng nhận như ISO, FDA, HALAL và hợp tác với các nhà máy đáp ứng thêm những tiêu chuẩn như BRC, IFS để phục vụ các thị trường khó tính.

Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, doanh số của doanh nghiệp tăng trưởng gần 100% so với cùng kỳ năm trước. Công ty đã xuất khẩu tới hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Pháp, Hy Lạp, Slovenia. Gần đây, doanh nghiệp có đơn hàng đầu tiên sang Hà Lan và xuất khẩu dứa đóng lon sang Tây Ban Nha. Sau 5 năm vận hành, doanh thu từ sàn Alibaba.com vẫn chiếm khoảng 60-70% tổng doanh số.

Từ thực tế này, bà Phương cho rằng doanh nghiệp không nhất thiết phải có quy mô lớn mới có thể tiếp cận thị trường quốc tế; thương mại điện tử cho phép tìm kiếm khách hàng và triển khai xuất khẩu ngay từ văn phòng hoặc tại nhà.

Ở góc độ nền tảng, ông Trần Thanh Nghi, Giám đốc quản lý đối tác của Alibaba.com tại Việt Nam cho rằng, thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh, kéo theo sự dịch chuyển trong cách người mua tìm kiếm nhà cung cấp.

Theo ông Nghi, thương mại điện tử B2B toàn cầu duy trì mức tăng trưởng hai con số trong 5 năm qua, khi người mua ngày càng tìm kiếm và đàm phán với nhà cung cấp trực tuyến.

Ông Nghi cho rằng, không nên xem châu Âu như một thị trường duy nhất. Người mua điều chỉnh nguồn cung theo chi phí, hiệp định thương mại tự do và khoảng cách địa lý nhằm giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam có lợi thế nhờ năng lực sản xuất trong các ngành như nội thất, dệt may, giày dép, thủy sản, gạo và cà phê đã được thị trường quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, năng lực sản xuất không đồng nghĩa người mua toàn cầu có thể tìm thấy và tin tưởng doanh nghiệp. Khoảng cách giữa “có thể sản xuất” và “được người mua tìm thấy” cần được thu hẹp bằng nền tảng số, thương mại điện tử và cách thức xây dựng thông tin phù hợp.

Theo dữ liệu Alibaba.com được ông Nghi chia sẻ, trong giai đoạn tháng 4-6/2026, nhu cầu tìm kiếm sản phẩm Việt Nam tăng tại nhiều thị trường ngoài các điểm đến truyền thống như Mỹ và châu Âu, trong đó có Brazil, Saudi Arabia, Ghana, Mexico và một số thị trường châu Phi.

Vì vậy, doanh nghiệp cần tìm đúng người mua đang có nhu cầu và xuất hiện trước họ.

AI có thể hỗ trợ tối ưu nội dung gian hàng, lựa chọn từ khóa, theo dõi khách hàng, trả lời yêu cầu và thực hiện nhiều tác vụ trước đây cần nhân sự chuyên trách. AI vì vậy có thể giúp thu hẹp khoảng cách vận hành giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, công nghệ cần đi cùng đào tạo, tư vấn và sự đồng hành của đội ngũ hỗ trợ tại Việt Nam để doanh nghiệp sử dụng hiệu quả.