Bắc Ninh: Đổi mới chiến lược FDI, đón làn sóng công nghệ bán dẫn và AI

Các diễn giả thảo luận về phát triển công nghiệp công nghệ cao và hệ sinh thái sản xuất thông minh

Việt Nam có cơ hội tiến sâu vào chuỗi giá trị công nghệ cao

Ngày 4/11, tại Bắc Ninh, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, Ban tổ chức Triển lãm Công nghiệp và Sản xuất Việt Nam (VIMF 2026) và Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp TP. Bắc Ninh tổ chức Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế, trong đó có môi trường kinh doanh thuận lợi và mạng lưới hội nhập kinh tế sâu rộng. Không chỉ là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI, Việt Nam còn ghi nhận những bước tiến trong xu hướng chuyển dịch sang sản xuất sản phẩm công nghệ tiên tiến. Cùng với Malaysia và Thái Lan, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có mức tăng trưởng xuất khẩu mạnh nhờ nhu cầu gia tăng đối với sản phẩm sản xuất và dịch vụ điện tử liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI phát biểu khai mạc

Đặc biệt, năng lực nội sinh của doanh nghiệp công nghệ trong nước đang phát triển mạnh mẽ. Doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin thị trường nước ngoài của các tập đoàn như FPT đã vượt mốc 1 tỷ USD, duy trì mức tăng trưởng trên 30%/năm ở mảng AI và Điện toán đám mây (Cloud). Các giải pháp AI nội địa như mô hình ngôn ngữ lớn PhởGPT của VinAI hay nền tảng Viettel AI Open Platform đã bắt đầu thương mại hóa tại Đông Nam Á. Ở chiều ngược lại, công nghệ đang quay lại “thông minh hóa” nhà máy nội địa, tạo sự cộng hưởng giữa phần cứng bán dẫn FDI và năng lực giải pháp số trong nước.

Theo ông Hoàng Quang Phòng, Bắc Ninh là vùng đất có lợi thế đặc biệt để tiên phong triển khai mô hình phát triển công nghiệp công nghệ cao. Việc chủ động hình thành hệ sinh thái sản xuất phụ trợ không chỉ giúp địa phương thu hút các dự án FDI quy mô lớn mà còn góp phần bảo đảm tính bền vững và tự chủ của nền kinh tế nội địa.

Bắc Ninh bứt phá với mục tiêu thu hút 15 - 20 tỷ USD vốn FDI

Với vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp điện tử, công nghệ cao lớn của cả nước, Bắc Ninh đang đứng trước cơ hội đón đầu làn sóng đầu tư mới. Sau sáp nhập, không gian phát triển được mở rộng, tạo điều kiện kết hợp thế mạnh công nghiệp, đô thị, logistics với tiềm năng nông nghiệp hàng hóa, chế biến, lâm nghiệp và du lịch sinh thái. Sự cộng hưởng này mở ra khả năng hình thành cấu trúc kinh tế đa cực, trong đó các khu vực phát huy lợi thế riêng nhưng cùng tham gia vào chuỗi giá trị chung.

Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của địa phương tăng 11,81%, đứng thứ tư cả nước; giá trị sản xuất công nghiệp đứng thứ hai toàn quốc. Đáng chú ý, vốn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới như AI và bán dẫn ước đạt hơn 4 tỷ USD.

Ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh chia sẻ tại diễn đàn

Trước yêu cầu phát triển mới, thành phố đang đổi mới chiến lược thu hút FDI, chuyển từ ưu tiên số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa của từng dự án. Mục tiêu đến năm 2030, Bắc Ninh thu hút mới và mở rộng khoảng 15-20 tỷ USD vốn FDI, trong đó vốn thực hiện đạt từ 10-15 tỷ USD.

Địa phương ưu tiên các dự án thuộc lĩnh vực điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, logistics, AI, công nghệ số, vật liệu mới và năng lượng sạch. Việc lựa chọn nhà đầu tư không chỉ căn cứ vào quy mô vốn đăng ký mà còn xem xét trình độ công nghệ, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), khả năng chuyển giao công nghệ, giá trị gia tăng và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Đáng chú ý, Bắc Ninh xác định không đánh đổi môi trường, tài nguyên để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần; từng bước giảm tỷ trọng các dự án gia công, lắp ráp đơn giản, thâm dụng lao động, đồng thời ưu tiên những tập đoàn đa quốc gia có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng và tạo hiệu ứng lan tỏa cho kinh tế địa phương.

Theo kế hoạch, trên 80% số dự án FDI thu hút mới đến năm 2030 sẽ thuộc các lĩnh vực trọng điểm như điện tử, bán dẫn, AI, công nghệ số, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, vật liệu mới và năng lượng sạch. Khu vực FDI dự kiến đóng góp khoảng 50% GRDP toàn thành phố và chiếm từ 50% trở lên trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Để đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ cao, Bắc Ninh đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng năng lượng, trung tâm dữ liệu AI, sản xuất thông minh và logistics. Đồng thời phát triển nguồn nhân lực khoa học, kỹ thuật, nhất là nhân lực phục vụ ngành bán dẫn và công nghệ mới, được xác định là yếu tố then chốt.

Ông Phạm Văn Thịnh khẳng định, chính quyền thành phố xác định đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh. Sự nhất quán giữa cam kết và hành động sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tạo môi trường kinh doanh ổn định, thuận lợi.

Nâng tầm năng lực doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi giá trị

Một trong những bài toán cốt lõi được đặt ra tại diễn đàn là làm thế nào để doanh nghiệp trong nước không bị “bên lề hóa” trước làn sóng FDI khổng lồ. Việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và liên kết sản xuất được xác định là chìa khóa bảo đảm tính tự chủ của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh - phân tích: Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái định hình, mục tiêu của địa phương trong giai đoạn 2026-2030 là chuyển mạnh từ phát triển công nghiệp theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu. Việc thu hút đầu tư FDI phải gắn liền với chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện cho công nghiệp hỗ trợ trong nước lớn mạnh.

Phiên thảo luận đón đầu xu thế toàn cầu - kết nối nguồn lực

Theo Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, địa phương đặt mục tiêu phát triển hơn 700 doanh nghiệp phụ trợ trong các ngành ưu tiên. Trong đó, ít nhất 60% doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn quản trị quốc tế, đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 chính thức cho các tập đoàn toàn cầu.

Để hiện thực hóa định hướng này, ngành Công Thương sẽ đẩy mạnh vai trò cầu nối 4 bên: cơ quan quản lý - doanh nghiệp FDI - doanh nghiệp nội địa - cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu; xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa kết nối cung - cầu; đồng thời triển khai các chương trình tư vấn cải tiến hiện trường, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các chuẩn mực quản lý chất lượng khắt khe như ISO, Six Sigma…