Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Vì sao không bãi bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hoà, xăng dầu và thuốc lá?

Trần Hương
Trần Hương  - 
Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi, nhiều đại biểu đã đặt câu hỏi về các điều chỉnh chính sách thuế đối với thuốc lá, nước giải khát có đường, ô tô, điều hòa nhiệt độ và xăng sinh học. Trước những quan tâm này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn đã có phần giải trình chi tiết, nhấn mạnh sự cần thiết của các thay đổi nhằm bảo đảm nguồn thu ngân sách, định hướng tiêu dùng và bảo vệ môi trường.
aa
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phức tạp, việc điều chỉnh chính sách thuế không chỉ nhằm bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước mà còn giúp định hướng hành vi tiêu dùng và sản xuất theo hướng bền vững. Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn khẳng định rằng các đề xuất mới trong chính sách thuế đã được cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên cơ sở thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Một trong những nội dung quan trọng nhất là điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá. Theo Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, việc điều chỉnh này cần bám sát Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá. Ban soạn thảo ban đầu muốn quy định cụ thể hơn để thuận tiện trong việc áp dụng biểu thuế, tuy nhiên với sự đồng thuận của các cơ quan liên quan, phương án ban hành sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ sẽ giúp đảm bảo tính minh bạch và thuận lợi cho người nộp thuế. Đồng thời, việc điều chỉnh này cũng phù hợp với các khuyến nghị từ tổ chức y tế và quốc tế nhằm kiểm soát tiêu thụ thuốc lá hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi quy định về đối tượng chịu thuế đối với một số mặt hàng như điều hòa nhiệt độ, ô tô, xe máy cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Thực tế đã phát sinh nhiều trường hợp hàng hóa nhập khẩu dưới dạng linh kiện để lắp ráp tại Việt Nam, trong đó có ô tô, xe máy, máy bay trực thăng, tàu lượn... Do đó, nếu chỉ đánh thuế trên sản phẩm hoàn chỉnh mà không bao gồm linh kiện nhập khẩu, có thể dẫn đến lỗ hổng trong chính sách thuế. Trước tình hình này, Chính phủ sẽ có vai trò hướng dẫn chi tiết, thay vì quy định cứng nhắc trong luật, nhằm tạo ra sự linh hoạt cần thiết và đảm bảo kiểm soát hợp lý đối với các mặt hàng có tác động lớn đến môi trường.

Một điểm đáng chú ý khác là việc giao Chính phủ thẩm quyền sửa đổi, bổ sung danh mục hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo tình hình thực tế. Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh rằng đây là một biện pháp cần thiết để đảm bảo tính chủ động trong quản lý tài chính nhà nước, đồng thời thích ứng nhanh chóng với diễn biến kinh tế - xã hội. Nếu Thường vụ Quốc hội có kết luận chính thức về nội dung này, Bộ Tài chính sẽ báo cáo lại Chính phủ để triển khai phù hợp.

Trong lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng, Chính phủ đang xem xét lộ trình tăng thuế đối với nước giải khát có đường nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo đề xuất hiện tại, mức thuế suất sẽ tăng từ 5% vào năm 2025 lên 10% vào năm 2028. Tổ chức Y tế Thế giới, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc và Bộ Y tế đều khuyến nghị cần áp dụng mức thuế cao hơn (30-40%) ngay khi luật có hiệu lực để tác động hiệu quả đến hành vi tiêu dùng. Tuy nhiên, Chính phủ đã cân đối nhiều luồng ý kiến và quy định mức thuế suất khởi điểm 10% nhằm khuyến khích doanh nghiệp sản xuất các loại nước giải khát có hàm lượng đường thấp hơn, đồng thời tránh gây xáo trộn thị trường.

Ngoài ra, chính sách thuế đối với thuốc lá mới cũng là một vấn đề quan trọng. Dù Nghị quyết 173 đã có quy định cấm, nhưng theo Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, cần có phương án dự phòng để tránh tình trạng thất thu ngân sách trong trường hợp pháp luật về quản lý thuốc lá có sự thay đổi trong tương lai. Hiện nay, có nhiều loại thuốc lá mới trên thị trường và nếu sản phẩm này được phép nhập khẩu hoặc sản xuất, cần có quy định thu thuế từ sớm để đảm bảo nguồn thu.

Một nội dung không kém phần quan trọng là thuế tiêu thụ đặc biệt đối với điều hòa nhiệt độ. Mặc dù công nghệ tiết kiệm điện đã có những bước tiến đáng kể, nhưng việc sử dụng môi chất làm lạnh vẫn có nguy cơ ảnh hưởng đến tầng ozone và biến đổi khí hậu. Kinh nghiệm từ các nước như Hàn Quốc, Ấn Độ, Na Uy cho thấy việc áp dụng thuế đối với mặt hàng này là cần thiết. Thậm chí, một số nước châu Âu còn quy định hạn chế sử dụng điều hòa hoặc yêu cầu giấy phép để lắp đặt. Do đó, Chính phủ đề xuất tiếp tục đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với điều hòa có công suất dưới 90.000 BTU để góp phần bảo vệ môi trường và khuyến khích sử dụng sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

Cuối cùng, Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chính sách thuế ưu đãi đối với xăng sinh học. Xăng E5 và E10 với hàm lượng cồn sinh học từ 5 - 10% đã được nhiều quốc gia khuyến khích sử dụng bằng cách áp dụng mức thuế suất thấp hơn so với xăng thông thường. Ở Việt Nam, thuế suất đối với xăng sinh học đã duy trì ổn định từ năm 1995 đến nay và dự thảo luật đề xuất tiếp tục giữ mức thuế này để khuyến khích tiêu dùng nhiên liệu thân thiện với môi trường.

Có thể thấy, các đề xuất điều chỉnh chính sách thuế lần này không chỉ nhằm tăng cường nguồn thu ngân sách mà còn hướng đến các mục tiêu dài hạn về phát triển kinh tế bền vững, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Trần Hương

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.