Vía Thần Tài: Mua vàng sớm, chọn “lấy lộc” thay vì đu đỉnh

Mua sớm để tránh chen lấn

Từ lâu, ngày vía Thần Tài được xem là dịp đặc biệt với giới kinh doanh. Bên cạnh việc sắm lễ dâng cúng theo quan niệm dân gian về vị thần quản Tài – Phúc – Phú – Quý, mua vàng cầu may đã trở thành “điểm hẹn” của thị trường mỗi dịp đầu năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và duy trì ở vùng cao, hành vi tiêu dùng năm nay có nhiều thay đổi đáng chú ý.

Ghi nhận tại phố Trần Nhân Tông (Hà Nội) ngày 25/2, tức mùng 9 Tết, nhiều người đã tranh thủ đi mua vàng trước cao điểm. Tại cửa hàng của Bảo Tín Minh Châu, không khí giao dịch khá nhộn nhịp, khách xếp hàng chờ đến lượt.

Theo chuyên gia văn hóa, nhiều người mua vàng không hẳn vì tin tuyệt đối vào tâm linh mà vì muốn có điểm tựa tinh thần

Chị Dung (phường Khương Đình) cho biết tranh thủ đi mua sớm vì lo ngại đúng ngày vía Thần Tài sẽ đông, thậm chí khan hàng. Theo thông báo từ nhân viên cửa hàng, mỗi khách được mua tối đa 1 cây vàng và nhận ngay. Nếu mua số lượng lớn hơn, khách sẽ được viết giấy hẹn, ít nhất hai tuần sau mới nhận hàng.

Tâm lý “mua trước cho chắc” cũng xuất hiện ở nhiều người khác. Dù vậy, khác với những năm trước khi không ít người mua vài lượng, thậm chí cả chục lượng vàng với kỳ vọng “càng nhiều càng lộc”, năm nay phần lớn chỉ mua nửa chỉ, 1 chỉ hoặc tối đa 1 lượng, chủ yếu mang tính tượng trưng.

Nguyên nhân đến từ thực tế giá vàng trong nước đang ở mức cao hơn nhiều năm trước và thường xuyên duy trì khoảng cách đáng kể so với giá thế giới. Đặc biệt, những ngày sát vía Thần Tài, yếu tố cung – cầu ngắn hạn có thể đẩy giá tăng mạnh từng giờ, trong khi chênh lệch mua – bán bị nới rộng. Điều này khiến rủi ro thua lỗ ngắn hạn tăng lên nếu thị trường điều chỉnh sau cao điểm.

Trong bối cảnh nguồn cung vàng miếng có thời điểm hạn chế, không ít người chuyển hướng sang bạc hoặc các sản phẩm kim loại quý có giá trị thấp hơn. Đơn cử, Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý mở bán sản phẩm bạc thỏi 999 Bạch Mã Phi Thiên loại 5 lượng với số lượng 20.000 sản phẩm, mỗi khách được mua tối đa 1 sản phẩm trong dịp Thần Tài. Giá bán tính theo thời điểm giao dịch. Tuy nhiên, ngay trong chiều 24/2, doanh nghiệp này đã thông báo hết bạc do nhu cầu tăng cao.

Xu hướng chuyển sang bạc cho thấy người tiêu dùng đang cân nhắc nhiều hơn yếu tố tài chính. Thay vì dồn một khoản tiền lớn để mua vàng ở vùng giá cao, nhiều người lựa chọn sản phẩm có giá trị vừa phải, vẫn giữ được ý nghĩa “lấy lộc” đầu năm nhưng giảm áp lực về dòng tiền.

Những năm gần đây, cảnh tượng chen chân xếp hàng mua vàng vẫn diễn ra, song tâm lý đám đông đã phần nào hạ nhiệt. Nhiều khách đặt mua trực tuyến, chọn giao dịch sớm để tránh tập trung đông người. Không khí cao điểm vẫn còn đó, nhưng cách tiếp cận đã thực tế và thận trọng hơn.

Đừng để “lộc” đầu năm thành rủi ro đầu tư

Ở góc độ kinh tế, vàng vẫn được xem là tài sản có khả năng tích trữ và bảo toàn giá trị, bên cạnh tiền gửi, bất động sản hay ngoại tệ. Tuy nhiên, việc mua vàng vào đúng thời điểm nhu cầu dồn nén có thể khiến người mua phải trả mức giá cao hơn giá trị hợp lý.

Thực tế nhiều năm cho thấy, sau ngày vía Thần Tài, khi lực mua giảm nhiệt, thị trường có thể điều chỉnh. Trong khi đó, khoảng chênh lệch mua – bán thường được các doanh nghiệp nới rộng trong dịp cao điểm để phòng ngừa rủi ro biến động. Nếu có ý định bán ra sớm, người mua dễ chịu thiệt kép: vừa mua giá cao, vừa bán giá thấp.

Rủi ro lớn nhất là tâm lý “lướt sóng”. Khi giá bị đẩy lên do yếu tố mùa vụ, biên độ dao động lớn, khả năng sinh lời ngắn hạn gần như không đáng kể, thậm chí thua lỗ nếu thị trường đảo chiều. Với đặc thù chịu tác động mạnh từ kinh tế toàn cầu, chính sách tiền tệ và tỷ giá, vàng không phải kênh phù hợp cho quyết định đầu tư cảm tính trong vài ngày.

Một yếu tố khác cần lưu ý là tính minh bạch và uy tín của đơn vị bán. Trong bối cảnh nguồn cung có thời điểm hạn chế, nguy cơ mua phải sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chịu mức giá bất hợp lý có thể xảy ra. Giao dịch tại các doanh nghiệp được cấp phép, có hóa đơn, chứng từ đầy đủ giúp bảo đảm chất lượng và thuận lợi khi bán lại. Ngược lại, mua qua mạng xã hội hoặc kênh trung gian thiếu kiểm chứng có thể khiến người mua đối mặt rủi ro về cả giá lẫn thanh khoản.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nếu mua vàng để gìn giữ nét đẹp truyền thống cầu may đầu năm thì chỉ nên chọn lượng nhỏ mang tính tượng trưng. Giá trị tinh thần khi ấy quan trọng hơn biến động ngắn hạn của thị trường.

Ngược lại, nếu kỳ vọng “lướt sóng”, nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng, thậm chí nên tránh. Khi thị trường ở vùng cao, biên độ dao động lớn và rủi ro điều chỉnh sau cao điểm hiện hữu, lợi nhuận kỳ vọng có thể không tương xứng với mức độ rủi ro.

Nguyên tắc phân bổ hợp lý cần được đặt lên hàng đầu. Không nên dồn quá nhiều nguồn lực tài chính cho một quyết định mang tính thời điểm, càng không nên sử dụng tiền vay mượn hoặc khoản tiết kiệm dành cho mục tiêu thiết yếu để mua vàng chỉ vì tâm lý “sợ bỏ lỡ”.

Ngày vía Thần Tài, vì thế, không chỉ là câu chuyện mua một chỉ vàng lấy may, mà còn là “phép thử” tâm lý thị trường. Trong bức tranh giao dịch tăng vọt, giá biến động từng giờ, sự tỉnh táo và kỷ luật tài chính mới là “thần tài” bền vững nhất với mỗi người dân.